Tiếng Hạ Sorb (dolnoserbšćina) là một ngôn ngữ thiểu số Slav Tây được nói ở miền đông nước Đức thuộc tỉnh lịch sử Hạ Lusatia, ngày nay thuộc Brandenburg.

Tiếng Hạ Sorb

dolnoserbšćina, dolnoserbski
Phát âmBản mẫu:IPA-sla
Sử dụng tạiĐức
Khu vựcBrandenburg
Tổng số người nói6.900
Dân tộcngười Sorb
Phân loạiẤn-Âu
Hệ chữ viếtchữ Latinh (bảng kí tự tiếng Sorb)
Mã ngôn ngữ
ISO 639-2dsb
ISO 639-3dsb
Glottologlowe1385[1]
Linguasphere53-AAA-ba < 53-AAA-b < 53-AAA-b...-d (phương ngữ: 53-AAA-baa to 53-AAA-bah)
Bài viết này có chứa ký tự ngữ âm IPA. Nếu không thích hợp hỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì kí tự Unicode. Để biết hướng dẫn giới thiệu về các ký hiệu IPA, xem Trợ giúp:IPA.

Tiếng Hạ Sorb chuẩn là một trong hai ngôn ngữ Sorb văn học, ngôn ngữ còn lại là tiếng Thượng Sorb chuẩn đông người nói hơn. Dạng chuẩn văn học tiếng Hạ Sorb được phát triển vào thế kỷ 18, dựa trên một dạng phương nam của phương ngữ Cottbus.[2] Phương ngữ được tiêu chuẩn hóa chịu ảnh hưởng bởi cấu trúc của tiếng Thượng Sorb.

Tiếng Hạ Sorb được nói ở khu vực thành phố CottbusBrandenburg. Các biển hiệu trong khu vực này thường là song ngữ, và Cottbus có ngôi trường Gymnasium trong đó một ngôn ngữ được giảng dạy là tiếng Hạ Sorbia. Nó là một ngôn ngữ bị đe dọa nặng nề.[3] Hiện nay, hầu hết người bản ngữ đều thuộc thế hệ lớn tuổi.

Âm vị họcSửa đổi

 
Biển hiệu đường song ngữ ở Cottbus, Đức

Âm vị học của tiếng Hạ Sorb đã bị ảnh hưởng rất nhiều bởi sự tiếp xúc với tiếng Đức, đặc biệt là ở Cottbus và các thị trấn lớn hơn. Ví dụ, cách phát âm chịu ảnh hưởng của tiếng Đức có xu hướng có âm xát lưỡi gà hữu thanh [ʁ] thay vì âm rung chân răng [r]. Ở các làng và khu vực nông thôn, ảnh hưởng của tiếng Đức ít được ghi nhận và có cách phát âm "điển hình hơn (cho một ngôn ngữ) Slav".

Chữ viếtSửa đổi

Bảng chữ cái tiếng Sorb dựa trên chữ viết Latinh nhưng sử dụng các dấu phụ như dấu chỉ trọng âm và caron.

Xem thêmSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert và đồng nghiệp biên tập (2013). “Hạ Sorb”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. 
  2. ^ Björn Rothstein, Rolf Thieroff (2010). Mood in the Languages of Europe (bằng tiếng Anh). John Benjamins Publishing. tr. 376–377. ISBN 9789027205872. 
  3. ^ Moseley, Christopher biên tập (2010). Atlas of the World’s Languages in Danger (ấn bản 3). Paris: UNESCO Publishing. ISBN 978-92-3-104096-2. 

Tham khảoSửa đổi

  • Hannusch, Erwin (1998), Niedersorbisch praktisch und verständlich, Bautzen: Domowina-Verlag, ISBN 3-7420-1667-9 
  • Laver, John (1994), Principles of Phonetics, Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 0-521-45655-X 
  • Šewc-Schuster, Hinc (1984), Gramatika hornjoserbskeje rěče, Budyšin: Ludowe nakładnistwo Domowina 
  • Stone, Gerald (2002), “Sorbian (Upper and Lower)”, trong Comrie, Bernard; Corbett, Greville G., The Slavonic Languages, London and New York: Routledge, tr. 593–685, ISBN 9780415280785 
  • Zygis, Marzena (2003), “Phonetic and Phonological Aspects of Slavic Sibilant Fricatives” (PDF), ZAS Papers in Linguistics 3: 175–213 

Liên kết ngoàiSửa đổi

Từ điểnSửa đổi

Séc-Hạ Sorbia và Hạ Sorbia-SécSửa đổi

Tiếng Đức-Hạ SorbiaSửa đổi

Hạ Sorbia-ĐứcSửa đổi

Bản mẫu:Ngôn ngữ tại Đức