Tiệc đứng (tiếng Anh: buffet) là một hệ thống phục vụ các bữa ăn trong đó thực phẩm được đặt ở khu vực công cộng nơi các thực khách tự phục vụ theo nhu cầu.[1] Tại Việt Nam, thường được gọi là tiệc búp phê hoặc búp phê (bắt nguồn từ tiếng Pháp buffet /byfɛ/)[2]

Bữa sáng tự chọn gồm các món ăn sáng kiểu Nhật & phương Tây tại Nishimuraya Shogetsutei ở Kinosaki Onsen, Nhật Bản.

Một hình thức phục vụ service à la française, tiệc đứng được cung cấp tại nhiều nơi bao gồm khách sạn, nhà hàng và nhiều sự kiện xã hội. Các nhà hàng buffet thường cung cấp tất cả các món ăn bạn có thể ăn với một mức giá định sẵn, nhưng một số nơi đo lường theo trọng lượng hoặc theo số lượng món ăn. Các buổi tiệc thường có một số món ăn nóng, vì vậy thuật ngữ buffet lạnh đã được phát triển để mô tả các loại hình bữa ăn thiếu thức ăn nóng.

Tiệc buffet nóng hoặc lạnh thường liên quan đến các món ăn và dụng cụ, nhưng finger buffet sẽ gồm một loạt các thực phẩm được chế biến thành kích cỡ nhỏ và dễ dàng thưởng thức bằng tay, chẳng hạn như bánh cupcake, bánh pizza, thực phẩm trên que cocktail v.v.

Chức năng thiết yếu của các hình thức tiệc đứng khác nhau là thực khách có thể trực tiếp quan sát đồ ăn và ngay lập tức chọn những món ăn họ muốn và thường cũng có thể quyết định số lượng thực phẩm họ dùng. Tiệc đứng có hiệu quả để phục vụ số lượng lớn người cùng một lúc và thường được nhìn thấy trong các thiết lập thể chế, quy ước kinh doanh hoặc các bữa tiệc lớn.

Tổng quanSửa đổi

Vì một bữa tiệc đứng liên quan đến thực khách tự phục vụ, nên trước đây nó được coi là một hình thức ăn uống không chính thức, ít trang trọng hơn so với phục vụ tại bàn. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, các bữa ăn tự chọn ngày càng phổ biến trong số các bữa tiệc tối tại nhà, đặc biệt là trong các gia đình nơi không gian hạn chế làm phức tạp việc phục vụ các vị trí bàn riêng lẻ.

Nguồn gốcSửa đổi

 
Một buổi tiệc đứng thời cổ ở châu Âu

Vào thế kỷ 19, supper là một bữa ăn nhẹ vài giờ sau bữa tối chính thức, đôi khi được phục vụ như một bữa tiệc buffet (và được gọi là), đặc biệt là vào đêm khuya tại các vũ hội lớn, nơi mà không phải ai có mặt cũng muốn ăn, hoặc cùng một lúc, hoặc với cùng một số lượng.

Ngay cả trong một tòa nhà rất lớn, tại một vũ hội lớn có thể không đủ chỗ để ngồi cùng lúc với tất cả khách hoặc người hầu phục vụ họ theo cách mà phong tục thời đó yêu cầu. Một bữa sáng kiểu Anh được chuẩn bị với nhiều lựa chọn khác nhau cũng thường được phục vụ theo cách này, vì những lý do tương tự. Ngay cả khi có nhiều người hầu trong tay, có thể có yếu tố tự phục vụ. Khái niệm buffet ban đầu được dùng để chỉ là đồ nội thất sideboard của Pháp nơi đặt thức ăn, nhưng cuối cùng để chỉ hình thức phục vụ.

Tại các tiệc khiêu vũ, "tiệc buffet" cũng là nơi thu được đồ uống, hoặc bằng cách sử dụng người hầu (footman) cung cấp đơn đặt hàng từ khách, nhưng thường là từ khách nam. Dưới thời nữ hoàng Victoria, khách thường phải đứng ăn.anTrên thực tế, cuốn sách nấu ăn Cookery and Confectionery, (London: 1824) của John Conrade Cooke nói rằng đó là "thời trang hiện tại". [3] Trong một bài viết về một bữa tiêc khiêu vũ vào năm 1904, một điểm khởi đầu từ "một bữa tiệc đứng tự chọn thông thường", với các bên có thể đặt bàn, đã được tán dương.[4]

Người Scandinavi muốn khẳng định rằng bàn tiệc tự chọn bắt nguồn với bàn brännvinsbord (rượu schnapps của Thụy Điển hoặc một lượng nhỏ đồ uống có cồn)[5] có từ giữa thế kỷ 16. Phong tục này có từ thời đầu thế kỷ 18. Bữa tiệc đứng smorgåsbord không được phổ biến cho đến khi mở rộng các tuyến đường sắt trên khắp châu Âu.

Bàn smörgåsbord ban đầu là một bữa ăn nơi khách tập trung trước bữa tối để uống trước bữa tối, và không phải là một phần của bữa tối chính thức sau đó. Bữa tiệc tự chọn smorgåsbord thường được tổ chức trong các phòng riêng cho nam và nữ trước khi bữa tối được phục vụ.[6]

Biểu thị sự giàu cóSửa đổi

 
Nội thất tủ buffet hiện địa, sử dụng để phục vụ các món ăn.

Trong khi việc sở hữu nhiều vàng bạc là thước đo khả năng thanh toán tài chính của một chế độ, việc phô trương bằng những chiếc đĩa và đồ đựng trang trí, là một hành động chính trị và một cử chỉ của tiêu dùng phô trương.

Thuật ngữ buffet trong tiếng Pháp thế kỷ 16 được áp dụng cho cả việc thể hiện và đối với các đồ nội thất mà được bày trí thường được treo bằng vải dệt phong phú nhưng dễ nhận thấy hơn vào các thế kỷ sau, từ này mô tả một tủ chén được chạm khắc công phu trên các tầng ngăn kéo.

Tại Anh, một chiếc tủ như vậy được gọi là court cupboard. Một chiếc đĩa ăn phô bày sự hoang phí có lẽ lần đầu tiên được tái hiện tại cung điện tráng lệ của Công tước xứ Burgundy và được chấp thuận tại Pháp. Baroque trưng bày bạc và vàng nhớ ảnh hưởng của vua Louis XIV của Pháp đã trở thành bất tử trong các bức tranh của Alexandre-François Desportes và những người khác, trước khi đĩa của Louis và đồ nội thất bằng bạc của ông phải được gửi đến xưởng đúc tiền để trả phí cho các cuộc chiến vào cuối triều đại của ông.

Vào thế kỷ 18, việc thể hiện sự giàu có theo cách tinh tế hơn được ưa chuộng. Bữa tiệc buffet được hồi sinh ở Anh và Pháp vào cuối thế kỷ, khi những ý tưởng mới về sự riêng tư đưa đến một chút tự phục vụ vào bữa sáng, ngay cả khi mỗi người đều có sẵn người hầu và đầy tớ đằng sau mỗi ghế. Trong cuốn The Cabinet Dictionary năm 1803, Thomas Sheraton đã trình bày một thiết kê tân cổ điển và quan sát thấy "một bữa tiệc đứng, với sự chu đáo, được khôi phục để sử dụng lúc này và thử thách trang hoàng cho một phòng ăn sáng hiện đại, câu trả lời là tủ đồ sứ/kho đồ dùng để uống trà."

Biểu thị sự giàu cóSửa đổi

 
Nội thất tủ buffet hiện địa, sử dụng để phục vụ các món ăn.

Trong khi việc sở hữu vàng bạc là thước đo khả năng thanh toán tài chính của một chế độ, việc trưng bày nó, bằng những chiếc đĩa và đồ đựng trang trí, là một hành động chính trị và một cử chỉ của tiêu thụ phô trương.

Thuật ngữ buffet trong tiếng Pháp thế kỷ 16 được áp dụng cho cả việc thể hiện và đối với các đồ nội thất mà được bày trí thường được treo bằng vải dệt phong phú, nhưng thường thấy hơn khi lịch sử tiến về phía trước, từ này mô tả một tủ chén được chạm khắc công phu được phủ bởi các tầng ngăn kéo.

Tại Anh, một chiếc tủ như vậy được gọi là court cupboard. Một chiếc đĩa ăn phô bày sự hoang phí có lẽ lần đầu tiên được tái hiện tại cung điện tráng lệ của Burgundy và được chấp thuận tại Pháp. Baroque trưng bày bạc và vàng nhớ ảnh hưởng của vua Louis XIV của Pháp đã trở thành bất tử trong các bức tranh của Alexandre-François Desportes và những người khác, trước khi đĩa và đồ nội thất bằng bạc của Louis phải được gửi đến xưởng đúc tiền để trả phí cho các cuộc chiến vào cuối triều đại của ông.

Vào thế kỷ 18, việc thể hiện sự giàu có tinh tế hơn được ưa chuộng. Bữa tiệc buffet được hồi sinh ở Anh và Pháp vào cuối thế kỷ, khi những ý tưởng riêng tư mới đưa ra một chút tự phục vụ vào bữa sáng, ngay cả khi mỗi người đều có sẵn người hầu và đầy tớ đằng sau mỗi ghế. Trong cuốn The Cabinet Dictionary năm 1803, Thomas Sheraton đã trình bày một thiết kê tân cổ điển và quan sát thấy "một bữa tiệc đứng, với sự chu đáo, được khôi phục để sử dụng hiện đại và thử thách trang hoàng cho một phòng ăn sáng hiện đại, đáp lại là tủ đồ sứ/kho đồ dùng để uống trà."

Thế kỷ 20Sửa đổi

 
Tiệc tự chọn buổi tại khách sạn Americus (1955)

Trong một cuốn sách kể vể công việc quản gia năm 1922 có tên How to Prepare and Serve a Meal, Lillian B. Lansdown viết:

Khái niệm ăn buffet xuất hiện vào giữa thế kỷ 17 ở Pháp, khi những người ghé thăm lịch lãm sẽ đến nhà của những người phụ nữ mà họ muốn tán tỉnh một cách bất ngờ. Sự xuất hiện bất ngờ của họ sẽ khiến những người ở nhà bếp rơi vào hoảng loạn và thức ăn duy nhất có thể được phục vụ là một lựa chọn những gì được tìm thấy trong phòng lạnh.

Buổi tiệc trưa hay bữa trưa không chính thức — Ban đầu, bữa ăn nhẹ được ăn giữa bữa sáng và bữa tối, nhưng bây giờ thường thế chỗ của bữa tối, khung giờ hợp thời trang là một (hoặc nửa sau nếu chiêu theo các tấm thiếp) - có hai loại. Bữa tiệc trưa tự chọn, tại đó khách ăn đứng; và bữa ăn trưa được phục vụ tại các bàn nhỏ, tại đó khách đang ngồi...

Con dao là thứ cấm kỵ trong bữa trưa "tự chọn", do đó tất cả các thực phẩm phải được chế biến để có thể ăn bằng nĩa hoặc thìa. Theo quy định, bạn bè của nữ chủ nhân buổi tiệc được phục vụ... Các món ăn sau đây là những gì cần thiết của tiệc trưa "tự chọn". Đồ uống: rượu punch, cà phê, sô cô la (rót từ bình, hoặc cốc đầy mang ra trên khay từ phòng để đồ ăn); món ăn mở đầu entrées nóng gồm nhiều loại khác nhau (phục vụ cả lò hâm nóng hay đĩa gỗ đựng thức ăn) đi trước là nước canh thịt nóng hổi; entrées lạnh, xà lách, tôm hùm, khoai tây, gà, tôm, với nước sốt nặng mùi; bánh cuộn nóng, bánh sandwich cắt mỏng (rau diếp, cà chua, giăm bông, v.v.); bánh kem nhỏ, kem đông lạnh và đá.[7]

Tiệc trưa không chính thức tại các bàn nhỏ sẽ gọi phục vụ theo số lượng người hầu gái, từ đây dự định "buffet" là thích hợp hơn cả.

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ “Buffet”. Từ điển tự do của Farlex. Truy cập 19 tháng 5, 2012. 
  2. ^ Đặng Thái Minh, “Dictionnaire vietnamien - français. Les mots vietnamiens d’origine française”, Synergies Pays riverains du Mékong, n° spécial, năm 2011. ISSN: 2107-6758. Trang 68.
  3. ^ Day, Ivan, "Pride and Prejudice - Having a Ball", Food Jottings
  4. ^ "Tất cả mọi người có mặt tại buổi khiêu vũ đánh giá cao, tuy nhiên, sắp xếp bữa ăn tối cho phép các bàn nhỏ được tham gia cho bữa tiệc của một người thay vì bữa ăn tối tự chọn thông thường", The Sphere: An Illustrated Newspaper for the Home, Chương 18, 1904
  5. ^ Etikett Doktorn. Truy cập 2011.
  6. ^ sv:brännvinsbord "Brandy Bordet" (Bài viết Wikipedia tiếng Thụy Điển). Truy cập tháng 6 2011.
  7. ^ How to Prepare and Serve a Meal, Project Gutenberg etext of the 1922 book by Lillian B. Lansdown

Xem thêmSửa đổi