Trường Sơn (phường)

xã thuộc Sầm Sơn

Trường Sơnphường thuộc thành phố Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Trường Sơn

Phường
Hành chính
VùngBắc Trung Bộ
TỉnhThanh Hóa
Thành phốSầm Sơn
Trụ sở UBNDĐường Lê Lai
Thành lập1983[1]
Địa lý
Diện tích4,11 km² [2]
Dân số (2009)
Tổng cộng11.460 người[2]
Dân tộcKinh...
Khác
Mã hành chính14836[3]

Địa giới hành chínhSửa đổi

 
Biển Sầm Sơn nhìn từ núi Trường Lệ

Phường Trường Sơn nằm ở cực nam của thành phố Sầm Sơn.

Lịch sử hành chínhSửa đổi

Vùng đất thuộc phường Trường Sơn ngày nay, vào đầu thế kỉ 19 thuộc tổng Giặc Thượng, huyện Quảng Xương, phủ Tĩnh Gia, nội trấn Thanh Hóa[4]. Năm Minh Mạng thứ 2 (1821), tổng Giặc Thượng đổi thành tổng Kính Thượng[5], sau đổi thành tổng Cung Thượng, huyện Quảng Xương, phủ Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa.

Đến trước Cách mạng tháng Tám (1945), là một phần đất của làng Núi (Sầm Thôn), xã Lương Niệm[6] và làng Trường Lệ, xã Trường Lệ[7], cùng thuộc tổng Cung Thượng. Từ tháng 6 năm 1946 đến tháng 11 năm 1947 là một phần đất của làng Núi, xã Sầm Sơn và làng Trường Lệ, xã Lê Viêm, huyện Quảng Xương[7].

Từ tháng 11 năm 1947, các xã Sầm Sơn và Trường Sơn sáp nhập thành xã Quảng Tiến[8], các xã Lãnh Phiên, Bạch Đằng và Lê Viêm sáp nhập thành xã Quảng Châu[7], huyện Quảng Xương. Tháng 6 năm 1954, xã Quảng Tiến được chia thành các xã: Quảng Tiến (mới), Quảng Sơn, Quảng Tường và Quảng Cư[8], xã Quảng Châu chia thành các xã: Quảng Châu (mới), Quảng Thọ, Quảng Vinh, địa giới phường Trường Sơn lúc này thuộc làng Núi, xã Quảng Sơn và xóm Vinh Sơn, xã Quảng Vinh.

Năm 1963, xã Quảng Sơn chuyển từ huyện Quảng Xương về thị trấn Sầm Sơn mới thành lập (thị trấn Sầm Sơn trực thuộc tỉnh Thanh Hóa)[9].

Năm 1981, xóm Vinh Sơn chuyển từ huyện Quảng Xương về thị xã Sầm Sơn mới thành lập[10].

Năm 1983, phường Trường Sơn được thành lập[1], gồm các thôn: Bắc Nam, Thành Ngọc, Sơn Hải, Tài Lộc, Sơn Thủy, Trung Mới, Sơn Lợi, Sơn Thắng của làng Núi và thôn Vinh Sơn[11], hiện nay gồm các khu phố tương ứng với các thôn nêu trên.

 
Bãi biển Sầm Sơn, nhìn về phía dãy núi Trường Lệ
STT Tên khu phố Mã bưu chính
1 Khu phố Bắc Nam 442087
2 Khu phố Thành Ngọc 442088
3 Khu phố Sơn Hải 442089
4 Khu phố Sơn Thủy 442090
5 Khu phố Tài Lộc 442091
6 Khu phố Trung Mới 442092
7 Khu phố Sơn Thắng 442093
8 Khu phố Sơn Lợi 442094
9 Khu phố Vinh Sơn 442095

Di tích và thắng cảnhSửa đổi

Trên địa bàn phường Trường Sơn có cụm di tích và danh thắng cấp quốc gia được công nhận từ năm 1962 gồm đền Độc Cước, đền Cô Tiên, đền Tô Hiến Thành, hòn Trống Mái, bãi tắm Sầm Sơn[11][12][13]. Ngoài ra, còn có một di tích cấp tỉnh[2]. Phường Trường Sơn cũng có gần 1 km bãi biển[2] phục vụ du lịch.

Đền Độc CướcSửa đổi

Đền Độc Cước nằm trên hòn Cổ Giải của núi Trường Lệ, thuộc khu phố Sơn Hải, phường Trường Sơn[11][13].

Đền thờ thần Một Chân (Độc Cước), theo truyền thuyết đã có công tự xẻ đôi thân mình, dẹp loài Thuỷ Quái, bảo vệ dân chài thành phố Sầm Sơn[13]. Theo sắc phong năm Cảnh Hưng thứ 14 (1783) còn giữ lại trong đền thì thần Độc Cước tên là Chu Văn Khoan, được vua phong "Độc Cước Sơn Triều". Đền đã qua nhiều lần trùng tu, hiện còn những chiếc cột bằng gỗ lim, gỗ chò và một số đồ thờ, bia, tượng, có phong cách nghệ thuật Việt Nam thế kỷ 18 và 19.

Đền Độc Cước là nơi diễn ra Lễ hội bánh chưng bánh dày hàng năm vào ngày 12 tháng 5 âm lịch[13].

Đền Tô Hiến ThànhSửa đổi

 
Đền thờ Tô Hiến Thành

Đền nằm ở sườn đông bắc của núi Trường Lệ, cách đền Độc Cước 300 m, thuộc khu phố Sơn Hải, phường Trường Sơn[11]. Đền thờ Thái uý Tô Hiến Thành thời Lý. Năm 1161, Tô Hiến Thành được Lý Thánh Tông cử cầm quân vào dẹp loạn ở vùng ven biển Thanh Hoá, giúp nhân dân địa phương mới được an cư lạc nghiệp. Sau này, ông được nhân dân nhiều địa phương ven biển Thanh Hóa lập đền thờ. Hiện nay, đền chỉ còn lại bộ kiệu từ xưa, đang được cất giữ trong đền Độc Cước. Hàng năm, nhân dân địa phương tổ chức lễ hội thắp hương ở đền vàp ngày 16 tháng 2 âm lịch.

Đền Cô TiênSửa đổi

Đền nằm ở phía nam núi Trường Lệ, thuộc khu phố Vinh Sơn, phường Trường Sơn[11], thờ một người con gái làm nghề thuốc cứu nhân độ thế[13]. Địa thế của đền khá thoáng đãng, từ đây có thể nhìn thấy bãi biển các Phường Quảng Vinh, Xã Quảng Hùng, thành phố Sầm Sơn, đảo Hòn Mê và vùng biển Nghi Sơn, huyện Tĩnh Gia.

Theo truyền thuyết, trong làng có đôi trai gái yêu nhau tha thiết. Chẳng may cô gái bị bệnh hủi, nên bị đuổi khỏi làng. Cô gái phải ra hang núi ở và chàng trai cũng bỏ làng ra theo, rồi họ trở thành vợ chồng. Một lần tình cờ cô gái hái một loại lá cây ăn và lành bệnh. Từ đó nàng làm nghề thuốc để cứu nhân độ thế. Khi mất, nàng được lập đền thờ, gọi là đền Cô Tiên. Tuy nhiên, cũng có người cho rằng đền này là nơi thờ vọng thần Độc Cước.

Niên đại cũ nhất còn ghi lại trong đền là năm Thành Thái thứ 2 (1890). Trong đền hiện còn những câu đối bằng chữ Hán. Năm 1960, Hồ Chí Minh đã thăm Đền Cô Tiên và đã gặp gỡ, trò chuyện với một số dân làng núi.

Đền Hoàng Minh TựSửa đổi

Đền Hoàng Minh Tự thuộc khu phố Sơn Thuỷ, phường Trường sơn, còn được gọi là Đền Đệ Tam hay Đền Hạ (theo vị trí địa lý, Đền Độc Cước là Đền Thượng, Đền Tô Hiến Thành là Đền Trung). Đền nằm giữa khu nhà ở của cư dân, cách đền Tô Hiến Thành khoảng 300 m theo đường chim bay. Trước kia, xung quanh nhiều cây cổ thụ. Nhưng trong thế kỉ 20, đền đã bị phá, sau được trùng tu lại. Các hiện vật cũ gồm có nếp nhà có từ năm Bảo Đại thứ 3 (1929), hai bức tượng võ quan mặc triều phục, tay cầm gươm, chiếc kiệu song loan vào loại lớn, đang đặt ở đền Độc Cước và hai đạo sắc năm Thành Thái thứ 13 (1902) và Khải Định thứ 6 (1922).

Đền thờ vị nhân thần Hoàng Minh Tự, đỗ hoàng giáp, do đó là biểu tượng cho sự học hành đỗ đạt. Đền được công nhận là Di tích lịch sử văn hoá cấp tỉnh từ năm 2005.

Về nhân vật Hoàng Minh Tự, có tích cho rằng, ông vốn quê ở Phường Quảng Vinh, thành phố Sầm Sơn, nhà nghèo phải đi ở. Gia chủ nuôi thầy trong nhà để dạy con học, Hoàng Minh Tự sáng dạ, nên nghe lỏm bài thầy giảng. Về sau ông đi thi và đỗ hoàng giáp. Khi nghỉ hưu, Hoàng Minh Tự đã về sống ẩn dật ở khu vực này. Khi ông mất, thi hài ông được mối đùn lên thành nấm mồ và rất linh thiêng, nên nhân dân địa phương đã lập đền thờ. Cũng có tích lại nói rằng Hoàng Minh Tự vốn là một viên quan của nhà Tống, tên thật là Hoàng Hiển. Khi nhà Tống bị tiêu diệt thì Hoàng Hiền cùng với một số gia thuộc chạy sang Việt Nam và tham gia đánh giặc Nguyên - Mông. Ông đã lập nhiều chiến công, nên được vua Trần phong 'Minh tự'. Vì thế nhân dân quen gọi ông là Hoàng Minh Tự. Về già, ông về ở ẩn ở vùng Kẻ Trường, nay là Phường Quảng Vinh, thành phố Sầm Sơn. Sau khi ông mất, dân trong vùng lập đền thờ.

Hàng năm, vào ngày 26 tháng 2 âm lịch, đền tổ chức lễ tưởng niệm Hoàng Minh Tự.

Hòn Trống MáiSửa đổi

Không nhầm với Hòn Trống Mái trên Vịnh Hạ Long.
 
Hòn Trống Mái bên bãi biển Sầm Sơn

Hòn Trống Mái nằm trên đường từ đền Độc Cước lên đền Cô Tiên, gồm hai hòn đá lớn, chồng lên trên một bệ đá chênh vênh nhưng bền vững, được coi là biểu tượng của một cặp uyên ương chung thuỷ.

Theo truyền thuyết, thuở xa xưa, nơi đây là bờ biển. Một lần, có chàng trai đánh cá làng Trường Lệ thấy một cô gái bị sóng biển xô vào bờ. Chàng trai đã cứu sống nàng, rồi hai người yêu nhau và thành vợ chồng. Nhưng cô gái vốn là một nàng tiên bị Ngọc Hoàng đày xuống hạ giới. Hết hạn đày, Ngọc Hoàng sai chư thần xuống đưa tiên về trời, nhưng nàng không chịu. Khi Thiên Lôi được Ngọc Hoàng sai xuống trị tội thì thấy đôi vợ chồng cùng tất cả đồ đạc, gia súc trong gia đình đều đã biến thành đá, để được vĩnh viễn bên nhau.

Kinh tếSửa đổi

Kinh tế của phường Trường Sơn chủ yếu dựa trên việc khai thác du lịch, ngoài ra còn một bộ phận dân cư làm nghề cá.

Theo thống kê năm 2006, tổng giá trị sản phẩm xã hội của phường Trường Sơn là 191 tỉ đồng, trong đó thủy sản chiếm 10% GDP. Có 357 trong tổng số 2.522 hộ với 750 lao động trong tổng số 11.850 nhân khẩu làm nghề cá và có 286 trong tổng số gần 800 tàu, thuyền của thành phố Sầm Sơn.

Giáo dụcSửa đổi

Trên địa bàn phường có Trường THPT Sầm Sơn[14].

Ngoài ra còn có THCS Nguyễn Hồng Lễ, THCS Trường Sơn và trường tiểu học Trường Sơn.

Giao thôngSửa đổi

Phường Trường Sơn là điểm đầu của quốc lộ 47.

Các đường phố chính: đường Lê Lợi(quốc lộ 47), đường Lê Hoàn, đường Nguyễn Du, đường Hồ Xuân Hương, đường Tô Hiến Thành, đường Tây Sơn, đường Thanh Niên.

Thư viện ảnhSửa đổi

Thư mụcSửa đổi

  • Ban nghiên cứu và biên soạn lịch sử Thanh Hóa (2001). Tên làng xã Thanh Hóa (tập II). Thanh Hóa: Nhà xuất bản Thanh Hóa. 
  • Hoàng Tuấn Phổ (chủ biên) (2010). Địa chí huyện Quảng Xương. Hà Nội: Nhà xuất bản Từ điển Bách khoa. 

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ a ă Quyết định số 111/QĐ-HĐBT ngày 29/9/1983 của Hội đồng bộ trưởng.
  2. ^ a ă â b Phường Trường Sơn. Cổng thông tin điện tử tỉnh Thanh Hóa. Truy cập ngày 10 tháng 3 năm 2012.
  3. ^ Quyết định số 124/2004/QĐ-TTg ngày 08/7/2004 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành bảng Danh mục và mã số các đơn vị hành chính Việt Nam.
  4. ^ Ban nghiên cứu và biên soạn lịch sử Thanh Hóa (2001). Sách đã dẫn. tr. 160. 
  5. ^ Hoàng Tuấn Phổ (chủ biên) (2010). Sách đã dẫn. tr. 81. 
  6. ^ Ban nghiên cứu và biên soạn lịch sử Thanh Hóa (2001). Sách đã dẫn. tr. 165. 
  7. ^ a ă â Hoàng Tuấn Phổ (chủ biên) (2010). Sách đã dẫn. tr. 105. 
  8. ^ a ă Ban nghiên cứu và biên soạn lịch sử Thanh Hóa (2001). Sách đã dẫn. tr. 161. 
  9. ^ Quyết định số 50-CP ngày 19 tháng 4 năm 1963 của Chính phủ.
  10. ^ Quyết định số 157-HĐBT ngày 18 tháng 12 năm 1981 của Hội đồng Bộ trưởng về việc thành lập hai thị xã thuộc tỉnh Thanh Hóa.
  11. ^ a ă â b c Ban nghiên cứu và biên soạn lịch sử Thanh Hóa (2001). Sách đã dẫn. tr. 166. 
  12. ^ Quyết định số 313-VH/VP ngày 28 tháng 4 năm 1962 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa về việc về việc xếp hạng những di tích, danh thắng toàn miền Bắc.
  13. ^ a ă â b c Di tích, danh thắng và lễ hội Sầm Sơn. Cổng thông tin điện tử tỉnh Thanh Hóa. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2012.
  14. ^ Trường THPT Sầm Sơn. Website Sở Giáo dục và đào tạo Thanh Hóa. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2012.

Liên kết ngoàiSửa đổi