Mở trình đơn chính

UniKey

bộ gõ tiếng Việt nguồn mở chạy trên Microsoft Windows
(đổi hướng từ Unikey)

UniKey là một bộ gõ tiếng Việt, hay còn gọi là bộ gõ hỗ trợ nhập liệu cho ngôn ngữ tiếng Việt trên máy tính được phát triển bởi Phạm Kim Long. Phần mềm này chạy trên hệ điều hành Microsoft Windows. Ban đầu, phần mềm được phát hành theo giấy phép nguồn mở Giấy phép Công cộng GNU, tuy nhiên từ phiên bản 4.0 phát hành năm 2005 cho tới nay, tác giả đã không còn công bố mã nguồn nữa.[2] Trên nền Linux phần mềm này được gọi là X-UniKey.

UniKey
Biểu tượng chính thức của UniKey
Biểu tượng chính thức của UniKey
Unikey 4.3 RC4 trên Windows 10
Unikey 4.3 RC4 trên Windows 10
Phát triển bởiPhạm Kim Long
Phát hành lần đầu, 2000; 19 năm trước
Phiên bản ổn định
4.3 RC4 / 14 tháng 7, 2018; 16 tháng trước[1]
Hệ điều hànhMicrosoft Windows
Ngôn ngữ có sẵnTiếng ViệtTiếng Anh
Thể loạiBộ gõ tiếng Việt
Giấy phép
Websitehttps://www.unikey.org

Tính năngSửa đổi

UniKey hỗ trợ:[3]

  • 14 bảng mã tiếng Việt:
    • Unicode tổ hợp và dựng sẵn
    • TCVN3 (ABC), BK HCM1, BK HCM2, Vietware-X, Vietware-F
    • VIQR, VNI, VPS, VISCII
    • Các dạng mã hóa của Unicode: UTF-8, NCR Decimal/Hexadecimal – dùng cho web
    • Windows-1258 - Vietnamese locale CP 1258 (chuẩn tiếng Việt của Microsoft); có thể sử dụng để đánh tiếng Việt trong Yahoo! Messenger.
  • 4 phương pháp gõ thông dụng: Telex, VNI, VIQRMicrosoft.[3]
  • Cho phép Tự định nghĩa kiểu gõ.
  • Chuyển đổi giữa 12 bảng mã tiếng Việt cho clipboard và tập tin với định dạng văn bản thuần tuý hoặc rich-text.
  • Cho phép gõ tắt và định nghĩa bảng gõ tắt.
  • Tương thích với các phiên bản Windows 32-bit và 64-bit: Windows 7 và cao hơn (từ phiên bản UniKey 4.2 RC1).[4]
  • Kích thước nhỏ gọn và dễ dùng – chỉ có một tệp chạy sẵn UniKeyNT.exe với kích thước 920 KB và có sẵn keymap.txt để xem trước bản đồ phím khi gõ.
  • Không cần cài đặt (Từ phiên bản UniKey 4.0 RC2 trở về sau, chỉ cần lựa phiên bản Unikey phù hợp, tải và giải nén file dạng .zip và chạy phần mềm UniKeyNT.exe trực tiếp để sử dụng). Dữ liệu của UniKey sẽ được lưu vào đường dẫn Registry: Computer\HKEY_CURRENT_USER\Software\PkLong\UniKey.

Lịch sửSửa đổi

Sự ra đời của UniKeySửa đổi

Phạm Kim Long - cha đẻ của Unikey - bắt đầu viết một bộ gõ tiếng Việt với tên gọi TVNBK năm 1994 khi đang là sinh viên của trường Đại học Bách khoa Hà Nội.[5]

Ban đầu TVNBK được viết bằng hợp ngữ cho DOS.

Giữa những năm 1990, Phạm Kim Long đã chuyển đổi sang môi trường Windows và đổi tên thành LittleVnKey.

Năm 2000, anh phát hành bộ gõ mới với tên gọi là Unikey, hỗ trợ nhập liệu Unicode và phát hành miễn phí theo giấy phép GNU GPL.

Bản nguồn mở của UniKey chạy trên X-Window (Linux) được công bố từ năm 2001, dưới tên x-unikey. x-unikey là một trong những chương trình gõ tiếng Việt đầu tiên trên Linux. Từ source code x-unikey, UniKey Input Engine đã được sử dụng và tích hợp vào các bộ gõ tiếng Việt trên Linux sau này. Bộ gõ phổ biến nhất dùng lõi UniKey trên Linux hiện nay là ibus-unikey do Lê Quốc Tuấn phát triển.

Từ năm 2006, tác giả UniKey đã cho phép Apple dùng mã nguồn x-unikey trong các sản phẩm của Apple theo các điều khoản của giấy phép MIT. Từ phiên bản Tiger, bộ gõ tiếng Việt có sẵn trên Mac OS X đã bắt đầu dùng lõi UniKey. Đến năm 2010, phiên bản iOS 4.0 cũng tích hợp lõi UniKey. Đến nay tất cả các thiết bị iPhone, iPad đều đang sử dụng UniKey cho bộ gõ tiếng Việt có sẵn.

Hiện tại toàn bộ dự án bao gồm các phiên bản đã phát hành và mã nguồn của chúng được lưu trữ tại SourceForge[5][6].

Đến năm 2013, anh phát triển thêm bộ gõ Laban Key, một bộ gõ tiếng Việt phổ biến cho 2 nền tảng thiết bị di động iOSAndroid[7].

Hệ điều hành Hỗ trợSửa đổi

Phiên bản Unikey mới nhất hiện chỉ hỗ trợ từ Windows 7[8] trở lên. Các phiên bản cũ hơn chỉ hỗ trợ Windows Vista[9] trở xuống hiện đã được lưu trữ tại trang dự án Sourcefouge[6] của Unikey:

Dư luậnSửa đổi

Website bị hackSửa đổi

Ngày 1/2/2012, quản trị viên diễn đàn CMC InfoSec phát hiện và thông báo trên một số diễn đàn về bảo mật về website https://unikey.org của tác giả Phạm Kim Long đã bị kiểm soát bởi hacker đã trỏ các đường dẫn tải phần mềm Unikey ở trang web phần mềm SourceForge.net. Các file của phần mềm Unikey được lưu giữ ở website này cho đến sáng 1/3/2012 đều chứa phần mềm độc hại Trojan.[10]

Lợi dụng để tấn côngSửa đổi

Ngày 4 tháng 12 năm 2019, CMC Cyber Security Lab phát hiện chiến dịch tấn công APT mới vào người dùng Việt Nam bằng cách chèn tập tin độc hại vào thư mục của UniKey. Khi khởi động Unikey, thay vì chạy tập tin Windows để phục vụ hoạt động của chương trình, kẻ tấn công đã hiệu chỉnh chương trình để đưa chương trình độc hại chạy lên trước thay vì chạy tập tin Windows. Khiến máy tính bị nhiễm mã độc, có thể bị thu thập dữ liệu và nguy cơ bị tấn công bởi các hành vi nguy hiểm. CMC cảnh báo người dùng kiểm tra lại thư mục chứa tập tin UniKey và chỉ nên tải phần mềm từ trang web chính thức của phần mềm.[11]

Bảo vệSửa đổi

Nhầm đảm bảo việc tải về an toàn không bị Virus, người dùng chỉ nên tải về từ trang chủ Unikey tại https://www.unikey.org hoặc từ trang dự án của unikey trên sourcefouge.net tại https://sourceforge.net/projects/unikey/. Từ Unikey 4.3 RC1, tác giả đã cài chứng thực chữ kí số vào tệp tin chạy của Unikey để đảm bảo an toàn.[12]

Xem thêmSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

Liên kết ngoàiSửa đổi