Vòng tròn băng

Đĩa băng, vòng tròn băng, chảo băng hoặc băng bánh crepe là một hiện tượng tự nhiên xảy ra ở vùng nước di chuyển chậm ở vùng khí hậu lạnh. Chúng là những phiến băng tròn mỏng, quay chậm trên bề mặt nước.

Đĩa băng trên sông Vigala (Estonia) được quay bằng máy bay không người lái, tháng 1 năm 2019.
Vòng tròn băng trên sông Doncaster, Quebec
Một hình ảnh phơi sáng cho thấy sự quay của vòng tròn băng lớn trên Lạch Esopus ở New York

Các loại vòng tròn băngSửa đổi

 
Một bộ sưu tập chảo đá nhỏ (lớn nhất khoảng 12 in (30 cm) đường kính) đã được quan sát trên sông Llugwy tại Betws-y-coed, North Wales vào tháng 12 năm 2008. Một hai tuần không mưa đã dẫn đến mực nước thấp và nhiệt độ dưới 0 trong một tuần.

Đĩa băngSửa đổi

Các đĩa băng hình thành trên các khúc cua ngoài cùng trong một dòng sông nơi nước tăng tốc tạo ra một lực gọi là 'lực xoay', phá vỡ một khối băng và xoắn nó xung quanh.[1] Khi đĩa quay, nó nghiền thành các mảnh băng xung quanh — làm mịn thành một vòng tròn.[2] Một hiện tượng tương đối hiếm gặp, một trong những bản ghi nhận sớm nhất là một đĩa quay chậm được phát hiện trên sông Mianus và được báo cáo trong một ấn bản năm 1895 của Science American.[3][4]

Chảo băngSửa đổi

Chuyên gia về địa lý và giáo sư địa lý Joe Desloges tuyên bố rằng chảo băng là "những tảng băng bề mặt hình thành ở trung tâm của hồ hoặc lạch, thay vì dọc theo mép nước". Khi nước nguội đi, các tinh thể băng tạo thành ' băng vụn ' và có thể tụ lại thành một hình dạng hình chảo.[5] Nếu một chảo băng tích tụ đủ băng vụn và dòng chảy vẫn chậm, chảo có thể biến thành 'đập treo', một khối băng nặng với những đường vân cao và tâm thấp.[6]

Sự hình thành vòng tròn băngSửa đổi

Điều kiện hình thànhSửa đổi

Người ta tin rằng các vòng tròn băng hình thành trong dòng nước xoáy.[7] Nó đã được chứng minh rằng các đĩa băng hiện tại có thể duy trì vòng quay của chúng do tan chảy.[8] Vòng tròn băng nhân tạo cũng đã được tạo ra bằng cách cắt một vòng tròn lớn trong một tảng băng, chẳng hạn như "vòng quay băng" được xây dựng ở Maine.[9]

Vật lýSửa đổi

Các vòng tròn băng có xu hướng xoay ngay cả khi chúng hình thành trong nước không di chuyển. Vòng tròn băng làm giảm nhiệt độ của nước xung quanh nó, khiến nước trở nên đặc hơn nước ấm hơn một chút xung quanh nó. Nước dày đặc sau đó cũng sẽ chìm xuống và tạo ra chuyển động tròn của riêng nó, làm cho vòng tròn băng xoay.[10]

Kích thướcSửa đổi

Một hiện tượng tự nhiên bất thường, các đĩa băng xảy ra trong nước di chuyển chậm ở vùng khí hậu lạnh và có thể có kích thước khác nhau, với các vòng tròn có đường kính hơn 15 mét (49 ft).[11][12][13][14] Vòng tron băng Vana-Vigala ở Estonia được báo cáo là có đường kính hơn 20 mét,[15] trong khi có vòng băng đường kính khoảng 298 feet (91 mét) xuất hiện ở Westbrook, Maine vào tháng 1 năm 2019.[16]

Ví dụ đáng chú ýSửa đổi

Đĩa băng đã được quan sát thường xuyên nhất ở ScandinaviaBắc Mỹ. Một đĩa băng đã được quan sát ở Wales vào tháng 12 năm 2008 và một đĩa khác ở Anh vào tháng 1 năm 2009.[2][17][18] Một đĩa băng đã được quan sát trên sông Sheyenne ở Bắc Dakota vào tháng 12 năm 2013. Một vòng tròn băng khoảng 50 ft (15 m) đường kính đã được quan sát và chụp ảnh ở Hồ Katrine, New York trên Lạch Esopus vào khoảng ngày 23 tháng 1 năm 2014. Tại Idaho, thời tiết khắc nghiệt dẫn đến việc nhìn thấy một đĩa băng trên sông Snake vào ngày 22 tháng 1 năm 2014.

Vào ngày 14 tháng 1 năm 2019, một đĩa băng rộng khoảng 298 feet (91 mét) trên sông Presumpscot ở Westbrook, Maine, Hoa Kỳ đã thu hút sự chú ý của giới truyền thông.[16][19][20] Một đĩa nhỏ hơn đã được báo cáo bởi các nhân viên kiểm lâm công viên ở Công viên bang Baxter, phía bắc Maine, cùng tháng.[21]

Xem thêmSửa đổi

  • Dòng bọt

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ Patrick Garrity (7 tháng 2 năm 2010). “VIDEO: Moscow Ice Disk a rarity of nature”. Burlington FreePress.com. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2010. 
  2. ^ a ă David Derbyshire (13 tháng 1 năm 2009). “Ice one! Walker discovers 10 ft-wide, spinning frozen circle in British waters for the first time”. Mail Online (Daily Mail). Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2009. 
  3. ^ Bates, J. M. (9 tháng 2 năm 1895). “A revolving ice cake”. Scientific American 72 (6): 86. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2013. 
  4. ^ Rickard, B et al: Unexplained Phenomena, page 190. Rough Guides, 2000.
  5. ^ Joe Desloges. “Perfect "Ice Circle" Forms near Toronto, Canada”. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2009.  cited in: Scroggins, Kate; Roberts, Rob (18 tháng 12 năm 2008). “Man stumbles on round, spinning ‘creek circle’”. Posted Toronto (National Post). Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 9 năm 2010. Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2010. 
  6. ^ Joe Desloges. “Perfect "Ice Circle" Forms near Toronto, Canada”. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2009. 
  7. ^ “Crop Circles in the Ice: How Do Ice Circles Form?”. Modern Notion (bằng tiếng en-US). 22 tháng 12 năm 2015. Truy cập ngày 16 tháng 1 năm 2019. 
  8. ^ Dorbolo, S; Adami, N.; Dubois, C.; Caps, H.; Vandewalle, N.; Barbois-Texier, B. “Rotation of melting ice disks due to melt fluid flow”. Phys. Rev. E 93: 1–5. doi:10.1103/PhysRevE.93.03311 (không tích cực 2019-02-22). 
  9. ^ Cook, Greg. “Mainers Create World’s Largest (So They Say) Ice Merry-Go-Round”. Wonderland. 
  10. ^ MacFarlane, Drew. "Maine River's Massive Disk of Spinning Ice a Sight to Behold". The Weather Channel. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2019. 
  11. ^ Daniel Ostler. “Rare Sighting of an Ice Disk in Idaho”. news.yahoo.com. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 2 năm 2014. 
  12. ^ “Giant ice circle spinning in Esopus Creek”. recordonline.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 16 tháng 1 năm 2019. 
  13. ^ Blake Nicholson, Unusual ice circle forms in North Dakota river, November 26, 2013, Associated Press
  14. ^ Pete Thomas, Giant spinning ice circle discovered in North Dakota’s Sheyenne River, November 26, 2013, GrindTV
  15. ^ Jaan Viska: Jääratas pöörlemas Vana-Vigalas – mitte ainult kylauudis.ee, 11. jaanuar 2017
  16. ^ a ă “Massive spinning ice disc forms in US river”. BBC News (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 16 tháng 1 năm 2019. 
  17. ^ “Ice disc brings touch of Scandinavia to Devon river”. Times Online (The Times). 14 tháng 1 năm 2009. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2010. 
  18. ^ “Spinning ice disc phenomenon seen in British river for first time”. Telegraph.co.uk (Telegraph Media Group Limited). 13 tháng 1 năm 2009. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2010. 
  19. ^ “Ice disk mania draws crowds, boosts business in Westbrook”. WMTW ABC News. 19 tháng 1 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 1 năm 2019. 
  20. ^ “Onlookers share theories, find meaning in giant Maine ice disc”. Bangor Daily News (bằng tiếng en-US). Truy cập ngày 16 tháng 1 năm 2019. 
  21. ^ “Westbrook isn't the only place in Maine with an ice disk”. Millinocket, Maine: WMTW ABC News. Associated Press. 18 tháng 1 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 1 năm 2019. Officials at Baxter State Park in northern Maine shared a photo of an ice disk that's about 30 or 40 feet wide, located in wilderness more than 200 miles north of much larger disk that formed in Westbrook. 

Đọc thêmSửa đổi

Liên kết ngoàiSửa đổi