Võ Nguyên Hành

Võ Nguyên Hành (Chữ Hán: 武元衡; 758 -815), tự Bá Thương, người Câu Thị (nay là đông nam Yển Sư thuộc tỉnh Hà Nam, Trung Quốc). Ông là nhà thơ và danh tướng thời nhà Đường.

Bình sinhSửa đổi

Là tằng chất tôn của Võ Tắc Thiên. Cao Tổ Võ Nhân Phạm, từng giữ chức quan huyện Vân Dương. Kiến Trung năm thứ 4(783)lên bậc tiến sĩ. Từng làm quan giám sát ngự sử, chức quan huyện Hoa Nguyên, tướng giám sát ở nơi gần hoàng cung, đồng thời kiêu hoành kiêu chánh, mà Nguyên Hành khổ sở, nói về tật làm quan, Đức Tông biết cơ tài, cho làm Bì Bộ Viên Ngoại lang, ở trong tháng 3 đổi chủ quản trung lang, tiếp đó là chức quan ngự sử trung thừa. Đức Tông rất khí trọng ông, đối quần thần nói: "Võ Nguyên Hành là chân tể tướng khí." sau đó ở giữa năm Đường Thuận Tông trở thành vương thúc văn chờ thay đổi tụ tập bè phái, bãi thành hữu thứ tử. Đường Hiến tông, nguyên hòa năm thứ 2(807)đầu tháng bái môn hạ thị lang, bình chương sự, kiêm phán chuyện hộ bộ. Tháng 10 phong Lâm Hoài quận công, sung độ sứ thành phố kiếm nam tây xuyên. Nguyên hòa năm thứ 8, ngày 11 tháng 8, triều đại Cao Sùng Tông ở thành tiết độ sứ Tây Xuyên, chánh thức nổi danh, Trung Ngoại Đồng Khâm.

Võ Nguyên Hành tốt đẹp tại Ngũ Tín Thi, nhà thơ Trương Vi biên soạn trong "thi nhơn chủ khách đồ", bình luận trong dòng chảy của nhà thơ Đường, bởi vì Bạch Cư Dịch, Mạnh Vân Khanh, Lý Ích, Mạnh Giao, Bào Dung, Võ Nguyên Hành 6 người thành chủ, Cơ Xà thành khách, đem Võ Nguyên Hành tôn thành “Khôi Kỳ Mỹ Lệ Vi Chủ”. Thơ đó đương thời thường có chuyện tốt giả truyền chi, vãng vãng bị quản huyền.

Nguyên Hòa năm thứ 8(813)kêu trở về Trường An, nhận mệnh làm tể tướng, chủ lực tước nguyên. Nguyên Hòa năm thứ 10(815)ngày 3 tháng 6 sáng sớm lên đường, bị Lý Sư Đạo sai khiến thích khách ám sát tại nơi yên tĩnh phường Đông Môn, ngự sử trung thừa Bùi Độ cũng bị tập cơ chết. Thụy hiệuTrung Mẫn.Có trong "tập thơ Lâm Hoài".

Tôn Giản, giai kỳ nữ tế Đoạn Văn Xương.

Phim ảnhSửa đổi

Tham khảoSửa đổi