Mở trình đơn chính

Vương quốc Hồi giáo Delhi (tiếng Urdu:دلی سلطنت), hay Vương quốc Hồi giáo e Hind (tiếng Urdu: سلطنتِ هند) / Vương quốc Hồi giáo e Dilli (tiếng Urdu: سلطنتِ دلی) là các triều đại Hồi giáo đã trị vì Ấn Độ từ năm 1206 đến năm 1526 sau Công nguyên. Nhiều triều đại Thổ Nhĩ Kỳ và Afghanistan đã trị vì từ Delhi: nhà Mamluk (1206–90), nhà Khilji (1290-1320), nhà Tughlaq (1320-1413), nhà Sayyid (1414-51), và nhà Lodhi (1451-1526). Vào năm 1526, Vương quốc Hồi giáo Delhi đã bị đế quốc Môgôn thôn tín.

Vương quốc Hồi giáo Delhi
1206–1526
Flag of Delhi Sultanate according to the Catalan Atlas Vương quốc Hồi giáo Delhi
Flag of Delhi Sultanate according to the Catalan Atlas
Tổng quan
Delhi Sultanate under various dynasties.
Delhi Sultanate under various dynasties.
Thủ đôDelhi (1206–1210)
Badayun (1210–1214)
Delhi (1214–1327)
Daulatabad (1327–1334)
Delhi (1334–1506)
Agra (1506–1526)
Ngôn ngữ thông dụngtiếng Ba Tư (chính thức),[1] Tiếng Hindi-Urdu (kể từ 1451)[2]
Tôn giáo chính
hồi giáo Sunni
Chính trị
Chính phủSultanate
Sultan 
• 1206–1210
Qutb-ud-din Aibak (first)
• 1517–1526
Ibrahim Lodi (last)
Lịch sử
Thời kỳTrung cổ
1206
• Disestablished
1526
Tiền thân
Kế tục
Ghurid dynasty
Vaghela dynasty
Mughal Empire
Hiện nay là một phần của Afghanistan
 Bangladesh
 Ấn Độ
 Pakistan
Lịch sử Ấn Độ
Thời kỳ đồ đá 70.000–3300 TCN
Văn hóa Mehrgarh • 7000–3300 TCN
Văn minh lưu vực sông Ấn 3300–1700 TCN
Văn hóa hậu kỳ Harappan 1700–1300 TCN
Thời kỳ đồ sắt 1200–1 TCN
Maha Janapadas • 700–300 TCN
Triều Shishunaga • 430 TCN-364 TCN
Triều Maurya • 321–184 TCN
Kharavela • 209–170 TCN
Triều Chera • 300 TCN–1200 CN
Triều Chola • 300 TCN–1279 CN
Đế quốc Pandyan • 250 TCN–1345 CN
Satavahana • 230 TCN–220 CN
Các vương quốc Trung Đại 1 CN–1279 CN
Đế quốc Kushan • 60–240 CN
Đế quốc Gupta • 280–550
Đế quốc Harsha • 590-647
Đế quốc Pala • 750–1174
Nhà Chalukya • 543–753
Rashtrakuta • 753–982
Đế quốc Tây Chalukya • 973–1189
Nhà Yadava • 850–1334
Đế quốc Hoysala 1040–1346
Đế quốc Kakatiya 1083–1323
Các vương quốc Hồi giáo 1206–1596
Vương quốc Hồi giáo Delhi • 1206–1526
Các vương quốc Hồi giáo Deccan • 1490–1596
Vương quốc Ahom 1228–1826
Đế quốc Vijayanagara 1336–1646
Đế quốc Mogul 1526–1858
Đế quốc Maratha 1674–1818
Liên minh Sikh 1716–1799
Đế quốc Sikh 1799–1849
Thời Công ty Đông Ấn cai trị 1757–1858
British Raj 1858–1947
Sự chia cắt Ấn Độ 1947
Các nền lịch sử dân tộc
Lịch sử địa phương
Lịch sử chuyên đề

Trong một phần tư cuối của thế kỷ 12, Muhammad Ghori đã xâm chiếm đồng bằng sông Ấn-Hằng, tiếp sau đó là Ghazni, Multan, Sindh, Lahore, và Delhi. Qutb-ud-din Aibak, một trong những tướng của ông đã tự xưng là Sultan của Delhi và thiết lập triều đại đầu tiên của Vương quốc Hồi giáo Delhi, triều đại Mamluk (mamluk có nghĩa là "nô lệ sinh ra ở gia đình bố mẹ tự do") sau khi Ghori mất năm 1206.

Các vua của Vương quốc Hồi giáo DelhiSửa đổi

Triều đại Mamluk (1206 - 1290)Sửa đổi

Nhà Khilji (1290 - 1321)Sửa đổi

Nhà Tughlaq (1321 - 1398)Sửa đổi

Nhà LodhiSửa đổi

 
Vườn Delhi, xây dưới thời Lodhi

Nhà Sayyid (1414 - 1451)Sửa đổi

Nhà Lodhi (1451 - 1526)Sửa đổi

(1526-1540 - Triều đại Môgôn)

Nhà Sur (1540 - 1555)Sửa đổi

Năm 1540, viên tướng Sher Khan người Afghan cử binh đánh đuổi vua Humayun của triều đại Môgôn ra khỏi Ấn Độ. Sher Khan lên ngôi hoàng đế, trở thành Sher Shah Sur của triều đại Sur.

Năm 1545, Sher Shah Sur qua đời, triều đại Sur suy yếu. Năm 1555, Humayun - lúc này đang sống lưu vong tại Ba Tư, cử binh tấn công Delhi, chiếm lại toàn bộ lãnh thổ của mình.

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ “Arabic and Persian Epigraphical Studies - Archaeological Survey of India”. Asi.nic.in. 
  2. ^ Alam, Muzaffar (1998). “The pursuit of Persian: Language in Mughal Politics”. Modern Asian Studies (Cambridge University Press) 32 (2): 317–349. doi:10.1017/s0026749x98002947. Hindavi was recognized as a semi-official language by the Sor Sultans (1540-55) and their chancellery rescripts bore transcriptions in the Devanagari script of the Persian contents. The practice is said to have been introduced by the Lodis (1451-1526). 
  3. ^ Jackson, Peter (16 tháng 10 năm 2003). The Delhi Sultanate: A Political and Military History. Cambridge University Press. tr. 28. ISBN 978-0-521-54329-3.