Mở trình đơn chính

Yên Phụ (xã)

xã thuộc Yên Phong
(đổi hướng từ Yên Phụ, Yên Phong)

Yên Phụ là một thuộc huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam.

Yên Phụ

Hành chính
TỉnhBắc Ninh
HuyệnYên Phong
Trụ sở UBNDAn Ninh - Yên Phụ - Yên Phong - Bắc Ninh
Địa lý
Tọa độ: 21°11′54″B 105°55′31″Đ / 21,19833°B 105,92528°Đ / 21.19833; 105.92528Tọa độ: 21°11′54″B 105°55′31″Đ / 21,19833°B 105,92528°Đ / 21.19833; 105.92528
Diện tích5,63 km²[1]
Dân số (2008)
Tổng cộng10.707 người[1]
Khác
Mã hành chính09220[1]

Địa lý - Hành chínhSửa đổi

Xã nằm tiếp giáp với thị trấn Chờ, cách trung tâm huyện lỵ Yên Phong 3 km. Phía Bắc và Tây Bắc giáp các xã Tam Giang, Hòa Tiến; phía Đông giáp Thị trấn Chờ; phía Nam giáp xã Văn Môn; phía Nam và Tây Nam giáp huyện Đông Anh – Hà Nội.

Dân số toàn xã có 10.707 người với 2.285 hộ (số liệu năm 2008). Xã có diện tích 5,63 km², trong đó đất canh tác nông nghiệp là 362,36 ha. Bình quân diện tích theo đầu người là 390 m².

Năm 1955, các ngõ, xóm được sáp nhập, thành lập 5 thôn như hiện nay gồm:

  • Thôn Cầu Gạo (tức Quế Lâm)
  • Thôn Đức Lân
  • Thôn Cầu Giữa (ngõ Cầu và ngõ Giữa)
  • Thôn An Tập (ngõ Đình và ngõ Đầu Làng)
  • Thôn An Ninh (ngõ Giếng Lớn và ngõ Giếng Con).

Yên Phụ có hệ thống giao thông đường bộ rất thuận tiện. Con đường tỉnh lộ 286 (trước đây gọi là đường 16) đi từ Bắc Ninh tới Phù Lỗ (Hà Nội) chạy qua trung tâm xã. Phía Bắc của xã có đường cao tốc 18 chạy qua nối liền Yên Phụ với khu chế xuất Sóc Sơn và Sân bay Quốc tế Nội Bài (Hà Nội). Phía Đông có con đường liên xã ĐX1 nối liền Yên Phụ với Văn Môn và các xã khác trong huyện. Hiện nay còn có đường cao tốc 3B chạy qua.

Phía Tây của xã có đường liên huyện ĐH6 thông sang Đông Anh và vùng ngoại ô Hà Nội.

Lịch sửSửa đổi

Yên Phụ là một làng Việt cổ nằm ở trung tâm lỵ sở của huyện Yên Phong, xứ Kinh Bắc từ hơn 2.000 năm trước.

Nguyên xưa, vùng đất này được gọi là An Ninh trang. Thời nhà Lê, tên xã được gọi là An Khang, thuộc huyện Yên Phong, trấn Kinh Bắc.

Từ khoảng đầu thời nhà Nguyễn đến trước Cách mạng Tháng 8, tên xã được gọi là Yên Phụ Thượng, thuộc tổng Phương La, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Xã Yên Phụ là đơn vị hành chính dưới tổng (thuộc tổng Phương La) bao gồm 7 ngõ là: Cầu Gạo, ngõ Giếng, ngõ Đình, Đức Lân, ngõ Cầu, ngõ Giữa, ngõ Đầu Làng.

Thời kỳ sau Cách mạng Tháng 8, theo chủ trương của Quốc hội Khóa I về việc mở rộng địa giới cấp cơ sở, năm 1948, xã Yên Phụ sáp nhập với các xã Yên Diên (Yên Vĩ và Diên Lộc), Hợp Tiến (Yên Tân và Yên Hậu), Đồng Nhân, thành lập xã Hòa Tiến.

Cuối năm 1954, đầu 1955, Yên Phụ lại tách khỏi xã Hòa Tiến, thành lập xã mới gọi là xã Hòa Bình.

Năm 1971, theo yêu cầu của người dân, tên xã được đổi lại là xã Yên Phụ.

Thời kỳ 1963 – 1996, Yên Phụ thuộc huyện Yên Phong, tỉnh Hà Bắc (Bắc Ninh và Bắc Giang). Từ năm 1997, Hà Bắc chia tách thành 2 tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang, Yên Phụ thuộc tỉnh Bắc Ninh.

Danh nhânSửa đổi

Yên Phụ - Thất Diệu Sơn là vùng đất có truyền thống hiếu học, khoa bảng. Vào thời phong kiến cũng có những vị đỗ đại khoa, nằm trong tam khôi, tiêu biểu như cụ Nguyễn Chiêu Huấn là con rể của cụ Đàm Tướng Công (tức tiến sĩ Đàm Thận Huy)

  • Chu Xa (? - ?), tự: Khí Phủ,thi đỗ tiến sĩ năm Quý Sửu (1433), niên hiệu Thuận Thiên thứ 5, đời vua Lê Thái Tổ. Ông chính là người viết tiếp bộ Việt âm thi tập do Phan Phu Tiên biên. Ông từng là phó sứ đi sứ sang nhà Minh.
  • Bảng nhãn Nguyễn Chiêu Huấn (阮昭訓) (?-?), đỗ năm 1514 tức năm Hồng Thuận thứ 4 đời vua Lê Tương Dực.
  • Tiế sĩ Nguyễn Khắc Khoan đỗ tiến sĩ khoa Mậu Thân (1598). Là cháu nội bảng nhãn Nguyễn Chiêu Huấn.
  • Tiến sĩ Chu Văn Nghị (1787-1842), đỗ tiến sĩ năm Bính Tuất (1826) tức năm Minh Mệnh thứ 7.
  • Chu Văn Giảng đỗ cử nhân khoa thi năm Giáp Tý - Tự Đức 17 (1864). Là con của tiến sĩ Chu Văn Nghị.
  • Ngoài ra còn có bốn người làm quan trong triều
  • Mật viện Chu Hi Thể
  • Hàn Lâm Trương An Toàn
  • Tư nghiệp Tô Chí Trung
  • Thiếu khanh Nguyễn Tiến Liêu

...

Kinh tếSửa đổi

Danh thắngSửa đổi

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ a ă â “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. 

Liên kết ngoàiSửa đổi