Khác biệt giữa các bản “Quyền tác giả”

Không thay đổi kích thước ,  3 năm trước
n
→‎Bản quyền: sửa chính tả 3, replaced: Châu Âu → châu Âu (3) using AWB
n
n (→‎Bản quyền: sửa chính tả 3, replaced: Châu Âu → châu Âu (3) using AWB)
{{Chính|Copyright}}
 
'''Bản quyền''' ([[tiếng Anh]]: ''copyright'') là thuật ngữ được các quốc gia theo hệ thống pháp luật Anh-Mỹ (án lệ) dùng chỉ cho quyền phi vật thể đối với các tác phẩm trí tuệ. Quyền này tương tự như '''quyền tác giả''' ([[tiếng Pháp]]: ''droit d'auteur''; [[tiếng Đức]]: ''Urheberrecht'') ở Việt Nam nói riêng và các quốc gia theo hệ thống luật lục địa châu Âu như Đức hoặc một số quốc gia Châuchâu Âu khác nhưng khác nhau ở nhiều điểm cơ bản.
 
Chủ thể được bảo hộ là tương đối khác nhau. Trong khi '''quyền tác giả''' đặt tác giả như là người sáng tạo và các quan hệ tinh thần của tác giả đối với tác phẩm làm trung tâm thì copyright lại bảo vệ quyền lợi kinh tế của người sở hữu quyền tác giả (''copyright owner'') hơn là chính tác giả. Copyright trước nhất là dùng để bảo vệ các đầu tư về kinh tế. Chính từ nền tảng này mà luật của các vùng nói tiếng Anh và luật của châu Âu lục địa đã đi đến kết quả khác nhau cho nhiều vấn đề về luật pháp.
 
Trong copyright của hệ thống luật Anh-Mỹ, trái ngược với luật về quyền tác giả của hệ thống luật Châuchâu Âu lục địa, các '''quyền sử dụng''' và '''quyền định đoạt''' về một tác phẩm thường không dành cho tác giả (Ví dụ cho một [[nghệ sĩ]]) mà lại dành cho những người khai thác các quyền này về mặt kinh tế (Ví dụ như [[nhà xuất bản]]). Tác giả chỉ giữ lại các quyền phủ quyết có giới hạn nhằm để ngăn cản việc lạm dụng của copyright từ phía những người khác thác các quyền này.
 
Một điểm khác biệt cơ bản nữa giữa Bản quyền và quyền tác giả là luật về quyền tác giả bảo vệ cả những quyền nhân thân của tác giả (''moral rights'') trong khi các quốc gia như Anh, Úc, Mỹ hầu như không hề có những quy định này cho đến thời gian gần đây. Cụ thể như pháp luật về quyền tác giả Việt Nam từ lâu đã bảo vệ những quyền nhân thân của tác giả như Quyền bảo đảm được trích dẫn khi tác được sử dụng hoặc quyền bảo dẳm tác phẩm không bị sửa đổi, bổ sung, thay đổi, chuyển thể dưới mọi hình thức mà không được sự đồng ý của (các) tác giả.
Cho đến những năn gần đây copyright tại Mỹ vẫn phải đăng ký một cách rõ ràng và chấm dứt 75 năm sau khi được ghi vào trong danh mục copyright trung tâm. Hiện nay các tác phẩm mới tại Mỹ được bảo vệ cho đến 70 năm sau khi tác giả qua đời hay 95 năm dành cho các doanh nghiệp. Việc đăng ký copyright tại [[Thư viện Quốc hội Mỹ]] (''Library of Congress'') không còn là cần thiết bắt buộc nữa nhưng vẫn được khuyên nhủ.
 
Ghi chú copyright – ký hiệu © hay (c), sau đó thường là người sở hữu quyền và năm – hay cũng được gọi là thông báo quyền tác giả có nguồn gốc từ luật Mỹ. Lý do là theo các luật lệ cũ của Mỹ thì có thể mất các quyền về một tác phẩm nếu như không có ghi chú copyright. Sau khi Mỹ gia nhập [[Công ước Bern|Công ước Bern về bảo hộ các tác phẩm văn học và nghệ thuật]] vào năm [[1989]] thì ghi chú copyright không cần thiết nữa nhưng vẫn có thể được đính kèm tùy theo ý muốn. Trong hệ thống pháp luật Châuchâu Âu lục địa thì ngược lại, quyền tác giả phát sinh tại thời điểm tác giả tạo ra tác phẩm.
 
== Quyền tác giả trong [[Liên minh châu Âu]] ==