Khác biệt giữa các bản “Phụ Hảo”

n
sửa chính tả 3, replaced: NXB → Nhà xuất bản (2), Lao Động → Lao động using AWB
n (AlphamaEditor, Excuted time: 00:00:09.9689115)
n (sửa chính tả 3, replaced: NXB → Nhà xuất bản (2), Lao Động → Lao động using AWB)
==Tiểu sử==
 
[[Vũ Đinh]] là một quốc vương nổi tiếng cuối đời Thương. Ông lên ngôi liền lập chí phục hưng lại triều Thương, "''sửa sang chính sự, tu sửa đức hạnh''" hết lòng trị nước. ông không có tư tưởng dòng dõi và tư tưởng trọng nam kinh nữ, đã dùng [[Phó Thuyết]], người xuất thân hàn vi nhưng có tài năng, làm tướng, để cho vợ mình Phụ Hảo chỉ huy đại quân của Triều Thương, thực hành văn trị võ công. Kết quả làm cho "''nước Ân thịnh trị''", trở thành một trong những nước [[chư hầu]] lớn mạnh nhất trong lịch sử. Ông còn xây dựng ''tam sư'' (hữu, trung, tả), lấy sư là đơn vị lớn nhất, làm cho quân đội triều Thương ngoài quân trưng tập theo chế độ lâm thời còn có quân đội thường trực.<ref>Trịnh Phúc Điền - Khả Vĩnh Tuyết - Dương Hiệu Xuân chủ biên, ''Tướng soái cổ đại Trung Hoa'', Ông Văn Tùng - Hoàng Nghĩa Quán dịch, NXBNhà xuất bản Lao Độngđộng (2006), tập 1, trang 16, 17.</ref>
 
Tư liệu về Phụ Hảo rất ít, chỉ biết rằng Vũ Đinh thông qua việc kết hôn với phụ nữ các bộ lạc lân cận để có được sự tin tưởng của họ, Phụ Hảo thông qua việc kết hôn chính trị mà bước vào gia đình quý tộc vả lại còn sử dụng xuất thân từ xã hội nô lệ bán mẫu hệ để nâng cao địa vị xã hội của mình.<ref name="allWoman">{{chú thích web |url = http://www.womenofchina.cn/people/women_in_history/1405.jsp |language=en |title = Woman General Fu Hao |accessdate = ngày 4 tháng 8 năm 2007 |publisher = All China Women's Federation}}</ref> Bà được giới học giả hiện đại biết đến chủ yếu dựa vào lời đề từ [[Giáp cốt văn]] triều Thương ở [[Ân Khư]].<ref name="britMus">{{chú thích web | language=en |url = http://www.ancientchina.co.uk/staff/resources/background/bg7/bg7pdf.pdf |format=PDF|title = The Tomb of Lady Fu Hao |accessdate = ngày 4 tháng 8 năm 2007 |publisher = 大英博物馆}}</ref>
Bà còn tham gia chỉ huy chiến đấu những trận đánh lớn với [[Thổ Phương]], [[Ba Phương]], [[Đông Di]]. Trong trận đánh với Ba Phương, bà đã dẫn quân bày trận mai phục, chờ quân của Vũ Đinh dánh đuổi Ba Phương vào trong vòng mai phục, lập tức xông ra tấn công tiêu diệt, lập được chiến công lẫy lừng, là trận [[phục kích]] được ghi chép sớm nhất trong lịch sử Trung Quốc.<ref name="colorQWorld">{{chú thích web |language=en |url = http://www.colorq.org/Articles/article.aspx?d=asianwomen&x=fuhao |title = Fu Hao - Queen and top general of King Wuding of Shang |accessdate = ngày 4 tháng 8 năm 2007 |publisher = Color Q World}}</ref> Thông qua các loại binh khí đã được khai quật nhiều lần (bao gồm một cái [[rìu]] chiến tốt nhất, đào được ở mộ phần của bà) cùng văn vật được xác nhận.<ref name="washUni1">{{chú thích web |language=en |url = http://depts.washington.edu/chinaciv/archae/2fuhmain.htm |title = Shang Tomb of Fu Hao |accessdate = ngày 4 tháng 8 năm 2007 |last = Buckley Ebrey|first = Patricia |work = A Visual Sourcebook of Chinese Civilization |publisher = University of Washington}}</ref>
 
Phụ Hảo rất được Vũ Đinh yêu mến, chiều chuộng, sách phong cho bà đất phong ở gần triều đình, thậm chí căn cứ vào ghi chép trong Giáp cốt văn thì Vũ Đinh còn cho tiến hành bói toán, để đoán xem bào thai mà Phụ Hảo đang mang là nam hay là nữ.<ref name=cambridge /> Ngoài ra bà còn thực hiện việc chủ trì các hoạt động tế tự quan trọng, như chủ trì việc cúng tế tổ tiên, thần thánh, đất, trời...<ref name="Tài, 2001">Lưu Cự Tài, ''Lịch sử tuyển chọn người đẹp'', Cao Tự Thanh dịch, NXBNhà xuất bản trẻ (2001), trang 72</ref> Phụ Hảo mất khi Vũ Đinh còn sống.
 
==Khảo cổ==