Khác biệt giữa các bản “Nguyễn Khoan”

n
replaced: tam giác → tam giác (2) using AWB
n (replaced: tam giác → tam giác (2) using AWB)
 
==Hào trưởng Tam Đái==
Thời nhà Ngô, Nguyễn Khoan là một hào trưởng ở vùng Tam Đái, tức 3 giải đất quanh ngã ba Bạch Hạc.<ref>Theo chú thích ĐVSK Tiền Biên, trang 147. Ngoài ra sách này chép Nguyễn Khoan chiếm Tam Đái và Nguyễn Gia Loan</ref> Về quân sự, ông xây dựng thủ phủ trên gò Biện Sơn và đóng đồn ở gò Đồng Đậu, chiêu mộ và huấn luyện dân binh để xây dựng lực lượng quân sự dùng khi hữu sự<ref>Sách [[Đại Việt sử ký toàn thư|Đại Việt Sử ký toàn thư]], bản Ngoại kỷ, có ghi chú: "Tam Đái nay ở vùng huyện Vĩnh Lạc, tỉnh [[Vĩnh Phú]]. Nay ở xã Minh Tâm, huyện Vĩnh Lạc có di tích thành cũ, và ở xã Vĩnh Mỹ (cùng huyện) có đền thờ của sứ quân Nguyễn Khoan."</ref>. Tuy nhiên, ông cũng chú ý đến phát triển kinh tế, chủ trương khuyến khích và chăm sóc nghề nông, canh tân tập tục nông thôn. Với sự giúp đỡ của hai tùy tướng tài và hai người vợ tài giỏi, ông đã xây dựng được vùng Tam Đái được thái bình thịnh trị, nhân dân ấm no vui vẻ. Khu vực Tam Đái xưa vốn nổi tiếng trù phú với câu ca "''Nhất Tam Đái, nhị Khoái Châu''". Nay có Đồng Đậu là một di chỉ cư trú của người Việt cổ lớn nhất ở trung tâm vùng [[tam giác]] châu thổ Bắc Bộ, phạm vi diện tích phân bố rộng nhất, tầng văn hoá dày nhất, chứa đựng khối lượng hiện vật khảo cổ rất lớn và phong phú.<ref>[http://vinhphuc.tourism.vn/index.php?cat=1501&itemid=392 Di chỉ khảo cổ học Đồng Đậu]</ref>
 
Sơn tây tỉnh chí chép về vùng đất Tam Đái:
 
==Nguyễn sứ quân==
Năm 944, [[Ngô Quyền]] qua đời. Dương Tam Kha cướp ngôi nên triều đình rối loạn và mất dần khả năng kiểm soát đối với các địa phương. Lực lượng thôn Đường Lâm của Ngô Nhật Khánh và thôn Nguyễn Gia Loan của Nguyễn Khoan là những thế lực chống đối đầu tiên bị triều đình họ Dương điều quân tiến đánh. Năm [[965]], [[Ngô Xương Văn]] tiếp tục đem quân đi đánh hai thôn Đường và Nguyễn ở Thái Bình bị phục binh bắn nỏ trúng, tử trận. Các nhà nghiên cứu xác định thôn Đường tức Đường Lâm, thuộc phạm vi kiểm soát của sứ quân [[Ngô Nhật Khánh]], còn thôn Nguyễn Gia Loan thuộc phạm vi kiểm soát của sứ quân Nguyễn Thái Bình, tức Nguyễn Khoan.<ref>Xem bài: "Về quê hương của Ngô Quyền" - Trần Quốc Vượng - Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, Hà Nội, số 101, tháng 8/1967, tr. 60-62</ref> [[Loạn hai thôn Đường, Nguyễn]] ở Thái Bình là cuộc nổi dậy ở địa phương, không chịu khuất phục chính quyền trung ương [[Cổ Loa]] khi [[nhà Ngô]] đã ở thời kỳ khủng hoảng và suy yếu.
 
Sau khi [[Dương Tam Kha]] cướp ngôi nhà Ngô, nhiều nơi không chịu thần phục. Năm 950 Dương Tam Kha phải sai quân đi đánh dẹp hai thôn Đường, Nguyễn ở Thái Bình, rồi đến tận năm 965, lực lượng hai thôn này vẫn tồn tại để gây nên cái chết của Nam Tấn Vương – vị Vua cuối cùng của nhà Ngô và trực tiếp đưa Tĩnh hải quân rơi vào thời kỳ bùng nổ của [[loạn 12 sứ quân]] (965-968).
:''Tiểu triều đình nhỏ ở Tam Đái, phân chia cương vực chiếm giữ trời Nam.''
:''Năm trang còn giữ được di tích đẹp cùng trong đất miền Tây vững bền sông núi''.
Hiện nay, đền thờ Nguyễn Khắc Khoan là địa chỉ nằm trong [[tam giác]] gắn kết với Di chỉ khảo cổ học Đồng Đậu và [[chùa Biện Sơn]] thành một quần thể di tích đặc trưng vùng ''sông Loan - núi Biện'' hấp dẫn các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hoá, ngôn ngữ, mỹ thuật và khách tham quan du lịch về vùng đất [[Yên Lạc]] nói riêng và [[Vĩnh Phúc]] nói chung.
 
Tại vùng đất ven sông Hồng, phía Nam Phú Thọ, nơi thuộc phạm vi kiểm soát của sứ quân [[Kiều Công Hãn]] thời [[12 sứ quân]] có di tích đình Vĩnh Mỗ, xã Cao Xá cũng thờ tướng quân Nguyễn Khoan trong vai trò là người sáng lập ra các làng Tề Lễ và Vĩnh Mỗ với lễ hội diễn ra từ 7 - 11/1 âm lịch hàng năm.<ref>[http://www.vietnamtourism.com/index.php/tourism/items/1158/3 Hội Vĩnh Mỗ suy tôn: Nguyễn Khoan (Sứ quân thế kỷ 10).]</ref> Tên làng Vĩnh Mỗ xã Cao Xá, Lâm Thao, Phú Thọ cũng trùng với tên làng Vĩnh Mỗ, Thị trấn Yên Lạc, Vĩnh Phúc là nơi đóng quân của vị sứ quân này cách đó 30 &nbsp;km.
 
==Xem thêm==