Khác biệt giữa các bản “România”

→‎România: Sửa câu cú, Thêm liên kết
(→‎România: Sửa câu cú, Thêm liên kết)
Thẻ: Sửa đổi di động Sửa đổi qua ứng dụng di động sửa đổi từ ứng dụng Android
}}
|ethnic_groups_year=2011<ref name="CensusRef">{{chú thích web|url=http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/REZULTATE-DEFINITIVE-RPL_2011.pdf|title=Romanian 2011 census (final results)|publisher=INSSE|accessdate=28 August 2012|language=ro|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130717125951/http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/REZULTATE-DEFINITIVE-RPL_2011.pdf|archivedate=17 July 2013|df=dmy-all}}</ref>|demonym=[[Người România]]|government_type=[[Nhà nước đơn nhất]]<br/>[[bán tổng thống]]<br />[[cộng hòa]]|leader_title1=[[Tổng thống România|Tổng thống]]|leader_name1=[[Klaus Iohannis]]|leader_title2=[[Thủ tướng România|Thủ tướng]]|leader_name2=[[Viorica Dăncilă]]|legislature=[[Nghị viện România|Nghị viện]]|upper_house=[[Thượng viện România|Thượng viện]]|lower_house=[[Hạ viện România|Hạ viện]]|sovereignty_type=[[Lịch sử România|Thành lập]]|established_event1=Các nền chính trị đầu tiên|established_date1=Thế kỷ X – 1330|established_event2=[[Wallachia|Thân vương quốc Wallachia]]|established_date2=1330|established_event3=[[Moldavia]]|established_date3=1346|established_event4=[[Thân vương quốc Transylvania (1570–1711)|Thân vương quốc Transylvania]]|established_date4=1570|established_event5=Hợp nhất lần đầu dưới thời [[Mihai Viteazu]]|established_date5=1600|established_event6=[[Thân vương quốc Liên hiệp|Liên hiệp các công quốc]]<sup>a</sup>|established_date6=24 tháng 1 năm 1859|established_event7=[[Chiến tranh giành độc lập România|Độc lập]] từ<br />[[Đế quốc Ottoman]]|established_date7=9 tháng 5 năm 1877{{\}}1878<sup>b</sup>|established_event8=[[Vương quốc România]]|established_date8=14 tháng 3 năm 1881|established_event9=[[Thống nhất Transylvania và România|Đại thống nhất]]<sup>c</sup>|established_date9=1 tháng năm 1918<sup>d</sup>|area_km2=238397|area_rank=81 <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]]-->|area_sq_mi=92043 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->|percent_water=3|population_estimate=19,518,117 {{decrease}}<ref>[http://www.insse.ro/cms/sites/default/files/com_presa/com_pdf/poprez_ian2017e.pdf "Annual official estimate"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170830003533/http://www.insse.ro/cms/sites/default/files/com_presa/com_pdf/poprez_ian2017e.pdf|date=30 August 2017}}.(PDF) 2017 Revision</ref>|population_census=20.121.641<ref name="CensusRef" />|population_estimate_year=2019|population_estimate_rank=59|population_census_year=2011|population_census_rank=58|population_density_km2=84,4|population_density_sq_mi=218.6 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->|population_density_rank=117|GDP_PPP=517.505 tỷ USD<ref name=imfgdp>{{chú thích web|date=20 October 2018|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/02/weodata/weorept.aspx?sy=2018&ey=2019&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=72&pr1.y=8&c=914%2C962%2C943%2C963%2C918%2C960%2C968%2C942%2C961%2C174%2C186%2C967&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=|title=Report for Selected Countries and Subjects|publisher=IMF}}</ref>|GDP_PPP_year=2018|GDP_PPP_rank=42|GDP_PPP_per_capita=26,500 USD<ref name="imf.org1">{{chú thích web|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/01/weodata/weorept.aspx?sy=2018&ey=2018&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=52&pr1.y=15&c=968&s=NGDPDPC,PPPPC&grp=0&a=|title=Report for Selected Countries and Subjects|website=www.imf.org}}</ref>|GDP_PPP_per_capita_rank=55|GDP_nominal=245.590 tỷ USD<ref name=imfgdp />|GDP_nominal_year=2018|GDP_nominal_rank=49|GDP_nominal_per_capita=12,575 USD<ref name="imf.org1"/>|GDP_nominal_per_capita_rank=67|Gini=34 <!--number only-->|Gini_year=2013|Gini_change=steady<!--increase/decrease/steady-->|Gini_ref=<ref name=eurogini>{{chú thích web|title=Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)|url=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=ilc_di12|publisher=Eurostat Data Explorer|accessdate =8 February 2015|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304045123/http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=ilc_di12|archivedate=4 March 2016|df=dmy-all}}</ref>|Gini_rank=130|HDI=0,811 <!--number only-->|HDI_year=2017<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->|HDI_change=increase <!--increase/decrease/steady-->|HDI_ref=<ref name="HDI">{{chú thích web|url=http://hdr.undp.org/en/composite/trends|title=2016 Human Development Report|date=2018|accessdate=20 September 2018|publisher=United Nations Development Programme|pages=|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170322121226/http://hdr.undp.org/sites/all/themes/hdr_theme/country-notes/ROU.pdf|archivedate=22 March 2017|df=dmy-all}}</ref>|HDI_rank=50|FSI=49,4|FSI_change=increase<!--increase/decrease/gain-->|FSI_year=2018|FSI_rank=137|currency=[[Leu România]]|currency_code=RON|time_zone=[[Giờ Đông Âu|EET]]|utc_offset=+2|utc_offset_DST=+3|time_zone_DST=[[Giờ mùa hè Đông Âu|EEST]]|date_format=nn.tt.nnnn&nbsp;([[Công Nguyên|AD]])|drives_on=phải|calling_code=+40|patron_saint=[[Anrê Tông đồ|Thánh An-rê]]|iso3166code=RO|ISO_3166–1_alpha2=|ISO_3166–1_alpha3=|sport_code=|vehicle_code=|cctld=[[.ro]]<sup>e</sup>|footnote_a=Cuộc bầu cử [[Alexandru Ioan Cuza]] tại [[Moldavia]] và [[Wallachia]] (tương ứng với ngày 5 và 24 tháng 1 năm 1859).|footnote_b=Tuyên bố độc lập ngày 9 tháng 5 năm 1877, được quốc tế công nhận vào năm 1878..|footnote_c=Liên minh România với [[Bessarabia]], [[Bukovina]] và [[Transylvania]] vào năm 1918..|footnote_d=Chế độ quân chủ đã bị bãi bỏ vào ngày 30 tháng 12 năm 1947 sau khi tuyên bố Cộng hòa Nhân dân và đã được thay đổi khi hiến pháp mới được thông qua ngày 21 tháng 8 năm 1965 với tư cách là Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa. Chế độ Cộng sản sụp đổ vào ngày 22 tháng 12 năm 1989, chính phủ dân chủ mới được thành vào ngày 20 tháng 5 năm 1990 và hiến pháp hậu cộng sản mới được thông qua ngày 21 tháng 11 năm 1991. România gia nhập Liên minh châu Âu vào ngày 1 tháng 1 năm 2007.|footnote_e=Ngoài ra, tên miền [[.eu]] được chia sẻ với các thành viên [[Liên minh châu Âu]]..|image_map3=Romania - Location Map (2013) - ROU - UNOCHA.svg}}
'''România''' ({{lang-ro |România}}, trong [[tiếng Việt]] thường được gọi là '''Rumani''' theo {{lang-fr|Roumanie}}), là một [[quốc gia]] nằm tại đông nam [[châu Âu]], với diện tích 238.391&nbsp;km². România giáp với [[Ukraina]] và [[Moldova]] về phía bắc và đông bắc; giáp với [[Hungary]] về phía tây bắc; giáp với [[Serbia]] về phía tây nam; giáp với [[Bulgaria]] về phía nam và giáp với [[Biển Đen]] về phía đông. Nước này nằm trên phần lớn diện tích của [[Châu thổ sông Danube|đồng bằng sông Danube]].
 
Tính đến năm 2017, dân số của nước này là 19.638.000 người<ref name=autogenerated1 />, đất nước này là quốc gia thành viên đông dân thứ bảy của [[Liên minh châu Âu]] và thứ mười một của châu Âu. Thủ đô và thành phố lớn nhất của România - [[Bucharest]], là thành phố lớn thứ sáu ở EU và lớn thứ 10 trên lục địa châu Âu, với 2.106.144 cư dân vào năm 2016<ref name="INSSER2016">{{chú thích web|url=http://www.insse.ro/cms/ro/content/popula%C5%A3ia-rom%C3%A2niei-pe-localitati-la-1-ianuarie-2016|title=Populaţia României pe localitati la 1 ianuarie 2016|date=ngày 6 tháng 6 năm 2016|accessdate = ngày 27 tháng 10 năm 2017|publisher = [[National Institute of Statistics (Romania)|INSSE]]|language=[[Romanian language|Romanian]]}}</ref>. Các khu đô thị lớn khác bao gồm [[Iași]], [[Timișoara]], [[Cluj-Napoca]], [[Constanța]], [[Craiova]] và [[Galați]].
 
Lịch sử România chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi lịch sử, văn hóa của La Mã cổ đại. Lãnh thổ România ngày nay được hình thành do sự hợp nhất của nhiều công quốc România thời trung cổ, trong đó quan trọng nhất là [[Công quốc Moldavia|Moldavia]], [[Românească|Wallachia]] và [[Transilvania]]. [[Vương quốc România]] được thành lập và đã giành được độc lập từ tay [[Đế quốc Ottoman|Đế chế Ottoman]], sau đó được cộng đồng quốc tế công nhận vào năm 1878. Sau [[Chiến tranh thế giới thứ hai]], România trở thành một nước theo chế độ [[hệ thống xã hội chủ nghĩa|xã hội chủ nghĩa]] có quan hệ gắn bó với [[Liên Xô]]. Năm [[1989]], chế độ xã hội chủ nghĩa sụp đổ tại România và nước này quay trở lại con đường [[tư bản chủ nghĩa]]. România chính thức trở thành một thành viên của [[NATO]] (2004) và [[Liên minh châu Âu]] (2007).
 
Mặc dù là một trong những nước nghèo nhất trong [[Liên minh châu Âu]], nhưng România đứng thứ 50 về [[chỉ số phát triển con người]] và là một nước đang phát triển<ref>{{Chú thích web |url=https://www.isi-web.org/index.php/resources/developing-countries |tiêu đề=Archived copy |ngày truy cập=2017-04-24 |url hỏng=no |url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20170425031145/https://www.isi-web.org/index.php/resources/developing-countries |ngày lưu trữ=ngày 25 tháng 4 năm 2017 |df=-all }}</ref><ref>{{Chú thích web |url=https://qz.com/763630/one-of-the-poorest-countries-in-the-eu-could-be-its-next-tech-startup-hub/ |tiêu đề=Archived copy |ngày truy cập=2017-09-24 |url hỏng=no |url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20171010094539/https://qz.com/763630/one-of-the-poorest-countries-in-the-eu-could-be-its-next-tech-startup-hub/ |ngày lưu trữ=ngày 10 tháng 10 năm 2017 |df=-all }}</ref>, với tốc độ tăng trưởng kinh tế hàng năm là 7% (tính đến năm 2017)<ref>{{Chú thích web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2003rank.html |tiêu đề="Country Comparison: GDP - Real Growth Rate", CIA World Factbook, accessed ngày 26 tháng 7 năm 2017 |nhà xuất bản=Cia.gov |ngày= |ngày truy cập=2017-07-26 |url hỏng=no |url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20170701201952/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2003rank.html |ngày lưu trữ=ngày 1 tháng 7 năm 2017 |df=-all }}</ref>. Nền kinh tế chủ yếu dựa vào các ngành dịch vụ, và là một nhà sản xuất và xuất khẩu máy móc và năng lượng điện, có các công ty sản xuất ôtô như [[Dacia]] và [[OMV Petrom]]. Đại đa số [[người România]] tự nhận mình là [[Kitô hữu]] và nói [[tiếng România]]. Lịch sử văn hoá của România thường được đề cập đến khi nói về các nghệ sỹ có ảnh hưởng, nhạc sĩ, nhà phát minh và vận động viên thể thao.