Khác biệt giữa các bản “Phụ Hảo”

n
chú thích, replaced: {{cite web → {{chú thích web (4), {{cite book → {{chú thích sách
n (r2.7.1) (Bot: Thêm es:Fu Hao)
n (chú thích, replaced: {{cite web → {{chú thích web (4), {{cite book → {{chú thích sách)
Vũ Đinh là một quốc vương nổi tiếng cuối đời Thương. Ông lên ngôi liền lập chí phục hưng lại triều Thương, "''sửa sang chính sự, tu sửa đức hạnh''" hết lòng trị nước. ông không có tư tưởng dòng dõi và tư tưởng trọng nam kinh nữ, đã dùng [[Phó Thuyết]], người xuất thân hàn vi nhưng có tài năng, làm tướng, để cho vợ mình Phụ Hảo chỉ huy đại quân của Triều Thương, thực hành văn trị võ công. Kết quả làm cho "''nước Ân thịnh trị''", trở thành một trong những nước [[chư hầu]] lớn mạnh nhất trong lịch sử. Ông còn xây dựng ''tam sư'' (hữu, trung, tả), lấy sư là đơn vị lớn nhất, làm cho quân đội triều Thương ngoài quân trưng tập theo chế độ lâm thời còn có quân đội thường trực.<ref>Trịnh Phúc Điền - Khả Vĩnh Tuyết - Dương Hiệu Xuân chủ biên, ''Tướng soái cổ đại Trung Hoa'', Ông Văn Tùng - Hoàng Nghĩa Quán dịch, NXB Lao Động (2006), tập 1, trang 16, 17.</ref>
 
Tư liệu về Phụ Hảo rất ít, chỉ biết rằng Vũ Đinh thông qua việc kết hôn với phụ nữ các bộ lạc lân cận để có được sự tin tưởng của họ, Phụ Hảo thông qua việc kết hôn chính trị mà bước vào gia đình quý tộc vả lại còn sử dụng xuất thân từ xã hội nô lệ bán mẫu hệ để nâng cao địa vị xã hội của mình.<ref name="allWoman">{{citechú thích web |url = http://www.womenofchina.cn/people/women_in_history/1405.jsp |language=en |title = Woman General Fu Hao |accessdate = 2007-08-04 |publisher = All China Women's Federation}}</ref> Bà được giới học giả hiện đại biết đến chủ yếu dựa vào lời đề từ [[Giáp cốt văn]] triều Thương ở [[Ân Khư]].<ref name="britMus">{{citechú thích web | language=en |url = http://www.ancientchina.co.uk/staff/resources/background/bg7/bg7pdf.pdf |format=PDF|title = The Tomb of Lady Fu Hao |accessdate = 2007-08-04 |publisher = [[大英博物馆]]}}</ref>
Theo những tư liệu có liên quan trong văn giáp cốt cho biết thì Phụ Hảo là một tướng lĩnh rất có tài năng, nắm đại quyền về quân sự, chinh nam phạt bắc, tiếng tăm vang dội. Trong những cuộc chiến tranh Vũ Đinh tiến hành nhằm chống lại sự quấy nhiễu của các bộ tộc, quốc gia xung quanh, có lúc Phụ Hảo làm tướng tiên phong, có lúc một mình thống lĩnh đại quân. Trong cuộc chiến chống [[Khương tộc|Khương Phương]], bà đã chiêu mộ một vạn ba ngàn quân, tự mình mình thống soái chỉ huy, vào thời đại bấy giờ một vạn ba ngàn quân một hành động quân sự đại quy mô.<ref name=cambridge>{{citechú bookthích sách
| first=Patricia
| last= Ebrey
| publisher=Cambridge University Press
| pages= 26–27
| isbn= 0-521-43519-X }}</ref> Bà còn tham gia chỉ huy chiến đấu những trận đánh lớn với [[Thổ Phương]], [[Ba Phương]], [[Đông Di]]. Trong trận đánh với Ba Phương, bà đã dẫn quân bày trận mai phục, chờ quân của Vũ Đinh dánh đuổi Ba Phương vào trong vòng mai phục, lập tức xông ra tấn công tiêu diệt, lập đươc chiến công lẫy lừng, là trận [[phục kích]] được ghi chép sớm nhất trong lịch sử Trung Quốc.<ref name="colorQWorld">{{citechú thích web |language=en |url = http://www.colorq.org/Articles/article.aspx?d=asianwomen&x=fuhao |title = Fu Hao - Queen and top general of King Wuding of Shang |accessdate = 2007-08-04 |publisher = Color Q World}}</ref> Thông qua các loại binh khí đã được khai quật nhiều lần (bao gồm một cái [[rìu]] chiến tốt nhất, đào được ở mộ phần của bà) cùng văn vật được xác nhận.<ref name="washUni1">{{citechú thích web |language=en |url = http://depts.washington.edu/chinaciv/archae/2fuhmain.htm |title = Shang Tomb of Fu Hao |accessdate = 2007-08-04 |last = Buckley Ebrey|first = Patricia |work = A Visual Sourcebook of Chinese Civilization |publisher = [[University of Washington]]}}</ref>
 
Phụ Hảo rất được Vũ Đinh yêu mến, chiều chuộng, sách phong cho bà đất phong ở gần triều đình, thậm chí căn cứ vào ghi chép trong Giáp cốt văn thì Vũ Đinh còn cho tiến hành bói toán, để đoán xem bào thai mà Phụ Hảo đang mang là nam hay là nữ.<ref name=cambridge /> Phụ Hảo mất khi Vũ Đinh còn sống. Ngoài ra bà còn thực hiện việc chủ trì các hoạt động tế tự quan trọng, như chủ trì việc cúng tế tổ tiên, thần thánh, đất, trời…<ref name="Tài, 2001">Lưu Cự Tài, ''Lịch sử tuyển chọn người đẹp'', Cao Tự Thanh dịch, NXB trẻ (2001), trang 72</ref>
 
Năm [[1976]], các nhà [[khảo cổ học]] đã phát hiện [[mộ]] tán bà tại phía tây bắc thôn [[Tiểu Đồn]], huyện [[An Dương]], tỉnh [[Hà Nam]], vật tùy táng trong mộ Phụ Hảo phong phú tinh xảo, đào được tổng cộng 1928 hiện vật, bao gồm đồ vật dùng bằng [[đồng]], [[ngọc đá]], [[gốm]], [[xương]], [[ngà]], [[mã não]], [[pha lê]], trong đó vật dùng bằng đồng có tới 468 cái, có hơn 130 món binh khí, thanh đại đồng phủ trong đồ đồng nặng hơn 9 &nbsp;kg,<ref>Lưu Cự name="Tài, ''Lịch sử tuyển chọn người đẹp'', Cao Tự Thanh dịch, NXB trẻ (2001), trang 72<"/ref> thi thể của bà được chôn trong một [[quan tài]] bằng gỗ quét [[sơn thô]], đến bây giờ mới được phép mở cửa cho công chúng tham quan.<ref>* Temple, Robert. (1986). ''The Genius of China: 3,000 Years of Science, Discovery, and Invention''. With a forward by Joseph Needham. New York: Simon and Schuster, Inc. ISBN 0671620282. Page 75.</ref>
 
==Tài liệu tham khảo==
[[Thể loại:Phi tần Trung Quốc]]
[[Thể loại:Nhân vật thời Thương]]
[[Thể loại:Nữ chính trị gia Trung Quốc|Phụ]]
[[Thể loại:Nhân vật quân sự Trung Quốc |Phụ]]
 
[[ca:Fu Hao]]
986.568

lần sửa đổi