Blanche xứ Bourgogne

Blanche xứ Bourgogne (k. 1296 – k. 1326) là Vương hậu của Pháp và Navarre trong một vài tháng vào năm 1322 với tư cách là vợ Vua Charles IV. Là con gái của Bá tước Otto IV xứ Bourgogne và Nữ bá tước Mahaut xứ Artois, bà đã bị kéo vào một cuộc hôn nhân bất hạnh bởi tham vọng của mẹ mình. 8 năm trước khi chồng bà lên ngôi, Blanche đã bị bắt và bị kết tội ngoại tình với một hiệp sĩ người Norman. Chị dâu của chồng bà, Marguerite xứ Bourgogne cũng chịu chung số phận, trong khi người chị gái ruột Blanche là Joan thì được trắng án. Blanche đã bị bắt giam và không được thả ngay cả khi đã trở thành vương hậu, cho đến khi cuộc hôn nhân của bà bị hủy bỏ, bà được chuyển đến bờ biển Normandie. Ngày và nơi mất của bà không được biết. Việc bà qua đời chỉ được nhắc đến không rõ ràng vào dịp kết hôn lần thứ ba của chồng bà vào tháng 4 năm 1326.

Blanche xứ Bourgogne
Blanka hlava.jpg
Vương hậu PhápNavarre
Tại vị3 tháng 1 - 19 tháng 5 năm 1322
Tiền nhiệmJoan II xứ Bourgogne
Kế nhiệmMarie xứ Luxembourg
Thông tin chung
Sinhk. 1296
Mấtk. 1326 (khoảng 29-30 tuổi)
Phối ngẫu
Charles IV của Pháp
(cưới 1308⁠–⁠1322)
Hậu duệPhilip của Pháp
Joan của Pháp
Hoàng tộcIvrea
Thân phụOtto IV, Bá tước xứ Bourgogne
Thân mẫuMahaut, Nữ bá tước xứ Artois
Tôn giáoGiáo hội Công giáo

Cuộc sống ban đầuSửa đổi

Blanche là con gái út của Otto IV, Bá tước xứ Bourgogne và Mahaut, Nữ bá tước xứ Artois. Cha bà mất năm 1303, để lại những công quốc cho chị gái của Blanche là Joan quản lý.[1] Joan được cho là kết hôn với Vua Louis I của Navarre, con trai cả và là trữ quân của Vua Philip IV của Pháp, nhưng vua cha Philip đã đổi ý và sắp xếp để bà kết hôn với con trai thứ hai của ông, Bá tước Philip xứ Poitiers, năm 1307. Cùng năm, Louis kết hôn với Marguerite xứ Bourgogne.[2][3] Mẹ bà, Nữ bá tước Artois tự hào về thành tích này và nhanh chóng bắt đầu đàm phán cuộc hôn nhân của con gái út với Bá tước Charles, con trai thứ ba của Vua Philip, và sẽ cung cấp một khoản hồi môn khổng lồ. Các cuộc đàm phán đã thành công và vào ngày 23 tháng 9 năm 1307, Blanche 11 tuổi và Charles 13 tuổi ký kết một hợp đồng hôn nhân.[3] Hôn lễ được cử hành vội vàng tại lâu đài của nữ bá tước Mahaut ở Hesdin vào tháng 1 năm 1308.[1] Lúc đầu, Charles và Blanche có một cuộc hôn nhân không quá nổi bật, không sai sót như cuộc hôn nhân của Vua và Nữ hoàng Navarre, nhưng cũng không hài hòa như cuộc hôn nhân của Philip V và Joan.[3]

Charles nhận tước hiệu Bá tước La Marche vào năm 1314, do đó Blanche được gọi là Nữ bá tước phu nhân.

Cáo buộc ngoại tìnhSửa đổi

 
Từ trái sang phải: Charles IV, Philip V, Isabella, Philip IV, Louis X, và em trai của Philip IV, Charles xứ Valois.

Năm 1313, em gái chồng và em rể chồng của Blanche, Vương hậu Isabella và Vua Edward II của Anh, đã đến thăm Vua Philip. Isabella tặng các anh chị dâu của mình những chiếc ví đựng đồng xu có thêu hình. Cuối năm đó, khi trở về London, Isabella và Edward đã tổ chức một bữa tiệc. Isabella nhận thấy rằng những chiếc ví tiền mà bà đã trao cho Blanche và Marguerite đều do các hiệp sĩ Norman nắm giữ là Gautier và Philippe d'Aunay. Từ đó bà kết luận rằng anh em họ đang có quan hệ với những chị dâu của bà. Khi bà đến thăm lại Paris vào năm 1314, bà đã thông báo cho cha mình là Vua Philip về những nghi ngờ của mình với những chị dâu.[4]

Blanche và Marguerite sớm bị buộc tội vì những hành vi sai trái, chẳng hạn như uống rượu và ăn uống với các hiệp sĩ, và cuối cùng bị kết tội ngoại tình với họ trong tháp canh Paris được gọi là Tour de Nesle. Joan, chị gái ruột của Blanche, bị buộc tội che giấu mối tình và sau đó cũng tham gia vào vụ này.

Những lời buộc tội chống lại Nữ bá tước Blanche và Vương hậu Marguerite nhiều khả năng là đúng, nhưng một số nhà biên niên sử thế kỷ 14 tin rằng người hầu phòng của vua Philip là Enguerrand de Marigny có thể đã vu cáo họ và các hiệp sĩ.[4]

Xét xử và bỏ tùSửa đổi

 
Tàn tích của Château Gaillard.

Không ít lâu sau, vua Philip đã ra lệnh bắt tất cả các con dâu của mình và các hiệp sĩ.[4] Sau khi bị tra tấn, các hiệp sĩ thú nhận tội ngoại tình[5] và thừa nhận rằng sự việc đã kéo dài ba năm.[6] Nữ bá tước Marche và Vương hậu Navarre bị xét xử trước Tòa án Paris và bị kết tội ngoại tình. Họ bị cạo đầu và cả hai đều bị kết án tù chung thân dưới lòng đất ở Château Gaillard, trong khi người tình của họ bị kết án tử hình rồi bị hành quyết.[4] Đứa con đầu lòng của bà, một đứa con trai tên là Philip, được sinh ra vào khoảng ngày 5 tháng 1 năm 1314, trước khi bị mẹ cậu bị tố cáo ngoại tình, nên có lẽ quan hệ cha con của cậu không bị đem ra soi xét. Còn đứa con thứ hai của bà, một cô con gái tên Joan, được sinh ra vào năm 1315 sau phiên tòa, do đó, một số nghi ngờ về quan hệ cha con đã được đề xuất bởi Biên niên sử Guillaume de Nangis, hơn nữa vì có tin Blanche đã mang thai hoặc do một trong những người cai ngục của bà hoặc bởi chính chồng bà ("a serviente quodam eius custodiæ deputato dicebatur ... a proprio [comite] diceretur");[1][7] tuy nhiên, đứa con gái có lẽ đã được chấp nhận là một phần của gia đình hoàng gia theo các nguồn sau này.[8] Bất chấp sự hổ thẹn, Blanche vẫn giữ liên lạc với người mẹ đầy tham vọng của mình và thường xuyên nhận quà từ bà.[9]

Vua Philip bị sốc nặng vì vụ bê bối, liền qua đời trong vòng một năm. Marguerite, hiện là vương hậu của Pháp, cũng đã qua đời trong khi bị giam giữ ngay sau đó. Triều đại của Louis cũng bị cắt ngắn bởi cái chết đột ngột của ông. Chẳng bao lâu sau, Philip V và Joan, chị gái của Blanche trở thành vua và vương hậu của Pháp và Navarre. Người ta cho rằng Blanche được đối xử tốt hơn khi chị gái bà trở thành vương hậu, nhưng điều đó chỉ được kết luận từ một tài liệu bị hiểu sai duy nhất và có thể không hoàn toàn chính xác.[9] Tuy nhiên, vương hậu Joan đã sắp xếp cho cô con gái út Blanche của mình trở thành một nữ tu sĩ, hy vọng rằng cuộc sống của cô bé 7 tuổi sẽ chuộc lỗi cho sự sai trái nặng nề của em gái mình.[10]

Hủy hôn và qua đờiSửa đổi

 
Giáo hoàng John XXII hủy bỏ cuộc hôn nhân của Charles và Blanche.

Khi Philip V qua đời vào ngày 3 tháng 1 năm 1322, chồng của Blanche được thừa kế ngai vàng. Blanche do đó trở thành vương hậu của Pháp và Navarre, nhưng chồng bà vẫn không chịu thả bà.[11] Cả hai người con của bà đều chết khi còn nhỏ: Philip qua đời trước ngày 24 tháng 3 năm 1322 và Joan qua đời vào ngày 17 tháng 5 năm 1321.[1] Charles yêu cầu hủy hôn, Blanche đã miễn cưỡng đồng ý. Việc hủy bỏ được biện minh bởi tuyên bố rằng mẹ của Blanche là mẹ đỡ đầu của Charles, mặc dù có thể lý do thực sự là do Blanche mang thai trong thời gian bị giam cầm.[7] Giáo hoàng John XXII tuyên bố cuộc hôn nhân của họ vô hiệu vào ngày 19 tháng 5 năm 1322,[1] và cho phép cả Charles và Blanche tái hôn.[9] Nữ bá tước Artois yêu cầu họ phải trả lại của hồi môn khổng lồ cho con gái bà, cùng nhiều điều khác.[3]

Mặc dù vị trí vương hậu của bà đã được thay thế ngay lập tức bởi Marie xứ Luxembourg. Không có hy vọng để Blanche tái hôn, vì bà đã được gửi đến lâu đài Gavray. Không có bằng chứng nào xác nhận niềm tin rộng rãi rằng bà đã qua đời khi còn là một nữ tu tại Tu viện Maubuisson.[9] Sau 8 năm bị giam giữ dưới lòng đất, cựu vương hậu bị suy giảm sức khỏe.[4] Ngày mất cuối cùng của bà là không rõ; Giáo hoàng đã đề cập đến việc bà đã qua đời trong một văn bản ngày 5 tháng 4 năm 1326 ban hành hôn nhân giữa chồng cũ của bà và Jeanne xứ 'Évreux.[9]

Trong tiểu thuyếtSửa đổi

Blanche là một nhân vật trong Les Rois maudits (Những vị vua bị nguyền rủa), một loạt tiểu thuyết lịch sử Pháp của Maurice Druon. Bà được miêu tả bởi Catherine Hubeau trong bộ phim chuyển thể nhỏ của Pháp năm 1972 và bộ truyện và Anne Malraux trong bộ phim chuyển thể năm 2005.[12][13]

Liên kết ngoàiSửa đổi

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ a b c d e Doss-Quinby, Eglal; Krueger, Roberta L.; Burns, E. Jane (2007). Cultural Performances in Medieval France: Essays in Honor of Nancy Freeman Regalado. DS Brewer. ISBN 978-1843841128.
  2. ^ Wagner, John (2006). Encyclopedia of the Hundred Years War. Greenwood Press.
  3. ^ a b c d Wei, Ian P. (2000). Medieval Futures: Attitudes to the Future in the Middle Ages. Boydell & Brewer. ISBN 0851157793.
  4. ^ a b c d e Weir, Alison (2012). Isabella: She-Wolf of France, Queen of England. Vintage Books. ISBN 978-0099578390.
  5. ^ Broad, Jacqueline; Green, Karen (2010). Virtue, Liberty, and Toleration: Political Ideas of European Women, 1400-1800. Springer. ISBN 978-9048174706.
  6. ^ Bradbury, Jim (2007). The Capetians: The History of a Dynasty. Continuum International Publishing Group. ISBN 978-0826435149.
  7. ^ a b Recueil des Historiens des Gaules et de la France vol. XX: Continuatio Chronici Guillelmi de Nangiaco, pp. 609 and 613.
  8. ^ Père Anselme notes that “un rouleau de la Chambre des Comptes à Paris” confirms Joan's death “le jour de la Pentecôte 17 May 1321” and her burial at Maubuisson Abbey. A document dated 6 Jul 1324 records a payment made to “Domicella Maria de montibus quondam nutrix defunctæ Joannnæ filiæ regis” by “idem rex eidem...dum erat comes Marchæ”. Père Anselme: Histoire généalogique et chronologique de la maison royale de France, vol. I, p. 96.
  9. ^ a b c d e Allen Smith, Katherine; Wells, Sctt (2009). Negotiating Community and Difference in Medieval Europe: Gender, Power, Patronage, and the Authority of Religion in Latin Christendom. Brill. ISBN 978-9004171251.
  10. ^ Brown, Elizabeth A. R. (1978). The Monarchy of Capetian France and Royal Ceremonial. Variorum. ISBN 0860782794.
  11. ^ Williams, Marty; Echols, Anne (1992). An Annotated Index of Medieval Women. M. Wiener Pub. ISBN 0910129274.
  12. ^ “Official website: Les Rois maudits (2005 miniseries)” (bằng tiếng Pháp). 2005. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 8 năm 2009. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2015.
  13. ^ Les Rois maudits: Casting de la saison 1” (bằng tiếng Pháp). AlloCiné. 2005. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 12 năm 2014. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2015.