Danh sách vương hậu Pháp

bài viết danh sách Wikimedia
Eugénie de Montijo, Hoàng hậu của Đế quốc Pháp. Một trong ba vị "Hoàng hậu" trong lịch sử Pháp, và cũng là người cuối cùng.
Marie Antoinette, Vương hậu của Quốc vương Louis XVI của Pháp, bị xử tử trong Cách mạng Pháp. Bà là "Vương hậu" chính thức cuối cùng.
Catherine de Medici là nhiếp chính cho cả chồng và các con trai.

Đây là danh sách những người phụ nữ đã từng là Vương hậu hoặc Hoàng hậu của chế độ quân chủ Pháp. Tất cả các quân chủ của Pháp đều là nam giới, mặc dù một số phụ nữ đã cai trị nước Pháp như là nhiếp chính, do đó lịch sử Pháp chưa từng có Nữ vương hay Nữ hoàng.

Trong lịch sử Pháp, đã có 53 phụ nữ đã kết hôn với các quân chủ nước Pháp: 49 vị Vương hậu và 3 vị Hoàng hậu.

Ingeborg của Đan MạchAnne xứ Brittany từng là Vương hậu nước Pháp hơn 1 lần. Marie Josephine Louise của Savoy là một Vương hậu trên lý thuyết trong thời kỳ Cộng hòa và Hoàng gia, nhưng bà chưa bao giờ là vợ của người đứng đầu trên thực tế của nhà nước Pháp, vì chồng bà là Louis XVIII của Pháp có gây tranh cãi về pháp lý. Do vậy, danh vị Vương hậu của Marie Josephine Louise chưa bao giờ được công nhận một cách chính thống.

Từ năm 1285 đến năm 1328, Vương miện của Vương quốc Navarra và Pháp đã được thống nhất nhờ vào cuộc hôn nhân của Joan I của Navarre với Philip IV của Pháp, và bởi sự kế vị của ba người con trai của họ, Louis X, Philip VCharles IV. Do đó, vợ của ba vị vua này là Vương hậu của Pháp cũng như của Navarre. Tuy nhiên, sự qua đời của Charles IV mà không có con trai để nối dõi, Vương quốc Navarre đã ra khỏi tay các vị Vua Pháp cho đến năm 1589, khi Henry III của Navarre trở thành Henry IV của Pháp. Sau khi Henry IV kế vị, vợ của ông, Margaret de Valois, người đã là Vương hậu của Navarre, cũng trở thành Vương hậu của Pháp.

Và dù Vương miện của Navarre sáp nhập với Vương miện của Pháp vào năm 1620, nhưng các vị vua Pháp vẫn tiếp tục tự xưng là Vua Navarre cho đến năm 1791. Danh hiệu của Vua Navarre được tái lập với Sự phục hồi năm 1814, nhưng liền sau bị hủy bỏ khi Cách mạng Pháp xảy ra năm 1830. Các phối ngẫu của những người trị vì thuộc dòng họ Bonaparte và Orleans đã không sử dụng danh hiệu này.

Những Vương hậu với tư cách là một nhiếp chínhSửa đổi

Nhiều Vương hậu của Pháp đóng vai trò là nhiếp chính cho chồng hoặc con của họ trong thời kỳ thiểu số của những Vương tử chưa đủ tuổi kế thừa Vương quốc hoặc khi chồng của họ ra nước ngoài có việc:

  • Anne xứ Kiev, 1060–66,trong thời thiểu số của con trai bà, Philip I.
  • Adèle xứ Champagne, 1190-92, trong khi con trai bà đang tham gia cuộc Thập tự chinh thứ ba
  • Blanche xứ Castile:
    • 1226-1234: Trong thời thiểu số của con trai Louis IX
    • 1248-1252: Trong thời gian vắng mặt con trai Louis IX trong cuộc thập tự chinh.
  • Joan the Lame, người thường cai quản chồng Philip VI trong khi ông chiến đấu.
  • Isabeau xứ Bavaria (không nhất quán trong khoảng thời gian từ 1393-1420), trong sự điên rồ của chồng Charles VI, trong thời gian đó, bà tranh giành quyền lực với các chú và anh em của chồng mình.
  • Catherine de Medici:
    • 1552: Trong khi chồng Henry II rời vương quốc vì chiến dịch Metz
    • 1560–1563: Trong thời thiểu số của con trai thứ hai, Charles IX
    • 1574: Trong thời gian không có con trai thứ ba, Henry III, ở Ba Lan
  • Marie de' Medici, 1610-1614 trong thời thiểu số của con trai bà, Louis XIII
  • Anne của Áo: 1643–1651, trong thời thiểu số của con trai bà Louis XIV
  • Hoàng hậu Eugenie, 3 lần cho chồng, Napoleon III, trong thời gian ông vắng mặt.

Một nhân vật gây tranh cãi khác là Madame de Maintenon - tình nhân, sau là vợ của Louis XIV của Pháp. Bà đã kết hôn bí mật với nhà Vua khoảng mùa đông năm 16851686, chứng kiến bởi François de Harlay de Champvallon, Đại Giám mục Paris. Dù rất nhiều chứng cứ ghi nhận sự tồn tại của cuộc hôn nhân, song vì truyền thống quý tiện kết hôn ở Châu Âu quá gắt gao, khiến cuộc hôn nhân này không bao giờ được xác nhận công khai, nên Madame de Maintenon chưa bao giờ hưởng tước vị Vương hậu.

Triều đại CarolingerSửa đổi

Hình Ảnh Tên Cha Ngày sinh Kết hôn Ngày trở thành Vương hậu Đăng quang Kết thúc chức danh Vương hậu Mất Phu quân
  Ermentrude xứ Orléans Odo, Bá tước Orléans 823 842 Không có 869 Charles II
  Richilde xứ Provence Bivin xứ Gorze khoảng 845 870 Ngày 5 hoặc 6 tháng 10 năm 877 2 tháng 6 năm 910
  Adelaide của Paris Adalard của Paris khoảng 850 đến 853 Tháng 2 năm 875 Ngày 5 hoặc 6 tháng 10 năm 877 10 tháng 4 879 10 tháng 11 901 Louis II
  Richardis Erchanger, Bá tước của Nordgau khoảng năm 840 862 12 tháng 12 năm 884 13 tháng 1 năm 888 18 tháng 9, khoảng từ năm 894 đến 896 Charles the Fat
Théodrate xứ Troyes 868 trước năm 885 Tháng 2 năm 888 1 tháng 1 năm 898 903 Odo I
Frederonne 887 907 917 Charles III
  Eadgifu của Anh Edward the Elder của Anh 902 7 tháng 11 năm 919 922 sau năm 955
Béatrice xứ Vermandois Herbert I, Bá tước Vermandois khoảng năm 880 895 922 923 sau 931 Robert I
  Emma của Pháp Robert I của Pháp 894 921 13 tháng 7 năm 923 934 Rudolph
  Gerberga xứ Saxony Henry của Đức khoảng năm 913 939 10 tháng 10 năm 954 5 tháng 5 năm 984 Louis IV
  Emma của Ý Lothair II của Ý khoảng năm 948 965 26 tháng 3 năm 986 ? Lothair
Hình ảnh Tên Cha Ngày sinh Kết hôn Ngày trở thành Vương hậu Đăng quang Kết thúc chức danh Vương hậu Mất Phu quân

Triều đại CapetianSửa đổi

Nhánh chính CapetSửa đổi

Hình ảnh Tên Cha Ngày sinh Kết hôn Ngày trở thành Vương hậu Đăng quang Kết thúc chức danh Vương hậu Mất Phu quân Vương hiệu
  Adelaide xứ Aquitaine William III, Công tước Aquitaine khoảng năm 945 970 3 tháng 7 năm 987 24 tháng 11 năm 996 1004 Hugh Không có
  Rozala của Ý Berengar II của Ý khoảng năm 937 988 hoặc 989 996 996 7 tháng 2 năm 1003 Robert II
  Bertha xứ Burgundy Conrad xứ Burgundy khoảng năm 952 996 1000 1035 (?)
  Constance xứ Arles William I, bá tước Provence 986 1003 20 tháng 7 năm 1031 25 tháng 7 năm 1034
  Matilda xứ Frisia Liudolf, Phu quân Frisia khoảng năm 1024 1034 1044 Henry I
  Anne xứ Kiev Yaroslav I, Đại Thân vương xứ Kiev khoảng năm 1024 19 tháng 5 năm 1051 4 tháng 8 năm 1060 1075
  Bertha của Hà Lan Floris I, Bá tước Hà Lan khoảng năm 1055 1072 1092 1094 Philip I
  Bertrade xứ Montfort Simon I của Montfort khoảng năm 1070 15 tháng 5 năm 1092 29 tháng 7 năm 1108 1117
  Adélaide de Maurienne Humbert II, Count of Savoy 1092 3 tháng 8 năm 1115 1 tháng 8 năm 1137 18 tháng 11 năm 1154 Louis VI
  Eleanor xứ Aquitaine William X, Công tước Aquitaine 1122 22 tháng 7 năm 1137 1137 25 tháng 12 năm 1137 21 tháng 3 năm 1152
Ly hôn để làm Vương hậu Anh với Henry II.
1 tháng 4 năm 1204 Louis VII
  Constance xứ Castile Alfonso VII của León and Castile 1141 1154 1154 1160
  Adèle xứ Champagne Theobald II, Bá tước Champagne khoảng năm 1140 1164 ? 18 tháng 9 năm 1180 4 tháng 6 năm 1206
  Isabelle xứ Hainaut Baldwin V, Bá tước

Hainaut

5 tháng 4 năm 1170 1180 29 tháng 5 năm 1180 1190 Philip II   
  Ingeborg của Đan Mạch Valdemar I của Đan Mạch 1175 15 tháng 8 năm 1193 25 tháng 8 năm 1193 5 tháng 11 năm 1193
Ly thân
29 tháng 7 năm 1236   
  Agnes xứ Merania Berthold IV, Công tước Merania khoảng năm 1175 Tháng 6 năm 1196 ? 1200
Phế truất
20 tháng 8 năm 1201   
  Ingeborg của Đan Mạch Valdemar I của Denmark 1175 15 tháng 8 năm 1193 1200
tái giá
14 tháng 7 năm 1223
Chồng chết
29/7/ 1236   
  Blanche xứ Castile Alfonso VIII của Castile 4 tháng 3 năm 1188 22 tháng 5 năm 1200 14 tháng 7 năm 1223 6 tháng 8 năm 1223 8 tháng 11 năm 1226 26 tháng 1 năm 1252 Louis VIII   
  Margaret xứ Provence Ramon Berenguer IV, Bá tước Provence khoảng năm 1221 27 tháng 5 năm 1234 ? 25 tháng 8 năm 1270 21 tháng 12 năm 1295 Louis IX   
  Isabella xứ Aragon James I của Aragon 1247 28 tháng 5 năm 1262 25 tháng 8 năm 1270 Không kịp đăng quang thì đã qua đời 28 tháng 1 năm 1271 Philip III   
  Maria xứ Brabant Henry III, Công tước Brabant 1254 21 tháng 8/ năm 1274 24 tháng 6 năm 1275 5 tháng 10 năm 1285 10 tháng 1 năm 1321  
  Joan I của Navarre Henry I của Navarre khoảng 14 tháng 1 năm 1271 16 tháng 8 năm 1284 5 tháng 10 năm 1285 ? 4 tháng 4 năm 1305 Philip IV  
  Margaret xứ Burgundy Robert II, Công tước xứ Burgundy 1290 23 tháng 9 năm 1305 29 tháng 11 năm 1314 Không đăng quang 15 tháng 8 năm 1315 Louis X Bị cầm tù trong thời gian trị vì của chồng do vụ Tour de Nesle.
  Clementia của Hungary Charles Martel của Anjou 1293 19 tháng 8 năm 1315 24 tháng 8 năm 1315 5 tháng 6 năm 1316 12 tháng 10 năm 1328  
  Joan II, Nữ bá tước của Burgundy Otto IV, Bá tước Burgundy 1291 1307 20 tháng 11 năm 1316 9 tháng 1 năm 1317 3 tháng 1 năm 1322 21 tháng 1 năm 1330 Philip V  
  Blanche xứ Burgundy khoảng năm 1296 1308 3 tháng 1 năm 1322 19 tháng 5 năm 1322 Tháng 4 năm 1326 Charles IV Bị cầm tù trong thời gian trị vì của chồng do vụ Tour de Nesle.
  Marie xứ Luxembourg Henry VII, Hoàng đế La Mã thần thánh 1304 21 tháng 9 năm 1322 15/5/ 1323 26 tháng 3 năm 1324  
  Jeanne d'Évreux Louis, Bá tước xứ Évreux 1310 5 tháng 7 năm 1325 11 tháng 5 năm 1326 1 tháng 2 năm 1328 4 tháng 3 năm 1371  
Hình ảnh Tên Cha Ngày sinh Kết hôn Ngày trở thành Vương hậu Đăng quang Kết thúc chức danh Vương hậu Mất Phu quân Vương hiệu

Nhà ValoisSửa đổi

Hình ảnh Tên Cha Ngày sinh Kết hôn Ngày trở thành Vương hậu Đăng quang Kết thúc chức danh Vương hậu Mất Phu quân Vương hiệu
  Joan the Lame Robert II, Công tước xứ Burgundy 24 tháng 7 năm 1293 tháng 7 năm 1313 1 tháng 2 hoặc 1 tháng 4 năm 1328 27 tháng 5 năm 1328 12 tháng 9 năm 1348 Philip VI  
  Blanche của Navarre Philip III của Navarre 1330–1333 29 tháng 1 năm 1350 Không có 22 tháng 8 năm 1350
Chồng chết
5 tháng 10 năm 1398  
  Joanna I của Auvergne William XII, Bá tước xứ Auvergne 8 tháng 5 năm 1326 13 tháng 2 năm 1349 22 tháng 8 năm 1350 26 tháng 9 năm 1350 29 tháng 9 năm 1360 John II  
  Joanna xứ Bourbon Peter I, Công tước xứ Bourbon 3 tháng 2 năm 1338 1350 8 tháng 4 năm 1364 19 tháng 5 năm 1364 4 tháng 2 năm 1378 Charles V  
  Isabeau xứ Bavaria Stephen III, Công tước xứ Bavaria c. 1370 17 tháng 7 năm 1385 1389 21 tháng 10 năm 1422
Chồng chết
24 tháng 9 năm 1435 Charles VI  
Hình ảnh Tên Cha Ngày sinh Kết hôn Ngày trở thành Vương hậu Đăng quang Kết thúc chức danh Vương hậu Mất Phu quân Vương hiệu

Nhà LancasterSửa đổi

Hậu quả của Chiến tranh Trăm năm, vài nguồn tài liệu đề cập Margaret xứ Anjou là Vương hậu của Pháp[1], nhưng tính pháp lý của việc này gây tranh cãi. Tước vị của bà chỉ được công nhận ở những vùng lãnh thổ Pháp bị quân Anh thống trị.

Hình ảnh Tên Cha Ngày sinh Kết hôn Ngày trở thành Vương hậu Đăng quang Kết thúc chức danh Vương hậu Mất Phu quân Vương hiệu
  Margaret xứ Anjou René I của Naples 23 tháng 3 năm 1430 23 tháng 4 năm 1445 Không có 19 tháng 10 năm 1453
Thất bại của Anh trong Chiến tranh Trăm Năm
25 tháng 8 năm 1482 Henry VI của Anh  
Hình ảnh Tên Cha Ngày sinh Kết hôn Ngày trở thành Vương hậu Đăng quang Kết thúc chức danh Vương hậu Mất Phu quân Vương hiệu

Triều đại CapetianSửa đổi

Nhà ValoisSửa đổi

Hình ảnh Tên Cha Ngày sinh Kết hôn Ngày trở thành Vương hậu Đăng quang Kết thúc chức danh Vương hậu Mất Phu quân Vương hiệu
  Marie xứ Anjou Louis II của Naples 14 tháng 10 năm 1404 18 tháng 12 năm 1422 ? 22 tháng 7 năm 1461
Chồng chết
1463 Charles VII  
  Charlotte của Savoie Louis, Công tước xứ Savoy 1443 14 tháng 2 năm 1451 22 tháng 7 năm 1461 ? 30 tháng 8 năm 1483
Chồng chết
1 tháng 12 năm 1483 Louis XI  
  Anne của Brittany Francis II, Công tước xứ Brittany 25 tháng 1 năm 1477 6 tháng 12 năm 1491 8 tháng 2 năm 1492 7 tháng 4 năm 1498
Chồng chết
9 tháng 1 năm 1514 Charles VIII  
Hình ảnh Tên Cha Ngày sinh Kết hôn Ngày trở thành Vương hậu Đăng quang Kết thúc chức danh Vương hậu Mất Phu quân Vương hiệu

Nhà Valois-OrléansSửa đổi

Hình ảnh Tên Cha Ngày sinh Kết hôn Ngày trở thành Vương hậu Đăng quang Kết thúc chức danh Vương hậu Mất Phu quân Vương hiệu
  Joan de Valois Louis XI của Pháp 23 tháng 4 năm 1464 8 tháng 9 năm 1476 7 tháng 4 năm 1498
Chồng đăng quang
Không có tháng 12 năm 1498
Hủy hôn
4 tháng 2 năm 1505 Louis XII  
  Anne của Brittany Francis II, Công tước xứ Brittany 25 tháng 1 năm 1477 8 tháng 1 năm 1499 18 tháng 11 năm 1504 9 tháng 1 năm 1514  
  Mary Tudor Henry VII của Anh 18 tháng 3 năm 1496 9 tháng 10 năm 1514 5 tháng 11 năm 1514 1 tháng 1 năm 1515
Chồng chết
25 tháng 6 năm 1533  
Hình ảnh Tên Cha Ngày sinh Kết hôn Ngày trở thành Vương hậu Đăng quang Kết thúc chức danh Vương hậu Mất Phu quân Vương hiệu

Nhà Valois-AngoulêmeSửa đổi

Hình ảnh Tên Cha Ngày sinh Kết hôn Ngày trở thành Vương hậu Đăng quang Kết thúc chức danh Vương hậu Mất Phu quân Vương hiệu
  Claude của Pháp Louis XII của Pháp 14 tháng 10 năm 1499 18 tháng 5 năm 1514 1 tháng 1 năm 1515
Chồng đăng quang
10 tháng 5 năm 1517 20 tháng 7 năm 1524 Francis I  
  Eleanor của Áo Philip I của Castilla 15 tháng 11 năm 1498 4 tháng 7 năm 1530 5 tháng 3 năm 1532 31 tháng 3 năm 1547
Chồng chết
25 tháng 2 năm 1558  
  Catherine de' Medici Lorenzo II de' Medici, Công tước xứ Urbino 13 tháng 4 năm 1519 28 tháng 10 năm 1533 31 tháng 3 năm 1547
Chồng đăng quang
10 tháng 6 năm 1549 10 tháng 7 năm 1559
Chồng chết
5 tháng 1 năm 1589 Henry II  
  Mary của Scotland James V của Scotland 8 tháng 12 năm 1542 24 tháng 4 năm 1558 10 tháng 7 năm 1559
Chồng đăng quang
Không có
Vì đã đăng quang là Nữ vương của Scotland
5 tháng 12 năm 1560
Chồng chết
8 tháng 2 năm 1587 Francis II  
  Elisabeth của Áo Maximilian II của đế quốc La Mã Thần thánh 5 tháng 6 năm 1554 26 tháng 11 năm 1570 25 tháng 3 năm 1571 30 tháng 5 năm 1574
Chồng chết
22 tháng 1 năm 1592 Charles IX  
  Louise xứ Lorraine Nicholas, Công tước xứ Mercœur 30 tháng 4 năm 1553 13 tháng 2 năm 1575 Không có 2 tháng 8 năm 1589
Chồng chết
29 tháng 1 năm 1601 Henry III  
Hình ảnh Tên Cha Ngày sinh Kết hôn Ngày trở thành Vương hậu Đăng quang Kết thúc chức danh Vương hậu Mất Phu quân Vương hiệu

Nhà BourbonSửa đổi

Hình ảnh Tên Cha Ngày sinh Kết hôn Ngày trở thành Vương hậu Đăng quang Kết thúc chức danh Vương hậu Mất Phu quân Vương hiệu
  Marguerite de Valois Henry II của Pháp 14 tháng 5 năm 1553 18 tháng 8 năm 1572 2 tháng 8 năm 1589
Chồng đăng quang
Không có 1599
Hủy hôn
27 tháng 3 năm 1615 Henry IV  
  Marie de' Medici Francesco I de' Medici, Đại Công tước xứ Tuscany 26 tháng 4 năm 1573 5 tháng 10 năm? 1600 13 tháng 5 năm 1610 14 tháng 5 năm 1610
Chồng chết
3 tháng 7 năm 1642  
  Anne của Áo Philip III của Tây Ban Nha 22 tháng 9 năm 1601 24 tháng 11 năm 1615 Không có 14 tháng 5 năm 1643
Chồng chết
20 tháng 1 năm 1666 Louis XIII  
  Maria Theresa của Tây Ban Nha Philip IV của Tây Ban Nha 10 tháng 9 năm 1638 9 tháng 6 năm 1660 Không có 30 tháng 7 năm 1683 Louis XIV  
  Marie Leszczyńska Stanisław I of Poland 23 tháng 6 năm 1703 4 tháng 9 năm 1725 Không có 24 tháng 6 năm 1768 Louis XV  
  Marie Antoinette Franz I, Hoàng đế La Mã Thần thánh 2 tháng 11 năm 1755 19 tháng 4 năm 1770 (ủy nhiệm)
16 tháng 5 năm 1770
10 tháng 5 năm 1774
Chồng đăng quang
Không có 21 tháng 9 năm 1792
Chồng bị phế truất
16 tháng 10 năm 1793
Tử hình
Louis XVI  
Hình ảnh Tên Cha Ngày sinh Kết hôn Ngày trở thành Vương hậu Đăng quang Kết thúc chức danh Vương hậu Mất Phu quân Vương hiệu

Nhà BonaparteSửa đổi

Hình ảnh Tên Cha Ngày sinh Kết hôn Ngày trở thành Hoàng hậu Đăng quang Kết thúc chức danh Hoàng hậu Mất Phu quân Hoàng hiệu
  Joséphine de Beauharnais Joseph-Gaspard Tascher 23 tháng 6 năm 1763 9 tháng 3 năm 1796 18 tháng 5 năm 1804
Chồng đăng quang
2 tháng 12 năm 1804 10 tháng 1 năm 1810
divorce
29 tháng 5 năm 1814 Napoleon I  
  Marie Louise của Áo Franz II của đế quốc La Mã Thần thánh 12 tháng 12 năm 1791 11 tháng 3 năm 1810 (ủy nhiệm)
1 tháng 4 năm 1810
Không có 6 tháng 4 năm 1814
Chồng thoái vị
17 tháng 12 năm 1847  
Hình ảnh Tên Cha Ngày sinh Kết hôn Ngày trở thành Hoàng hậu Đăng quang Kết thúc chức danh Hoàng hậu Mất Phu quân Hoàng hiệu

Triều đại CapetianSửa đổi

Nhà BourbonSửa đổi

Hình ảnh Tên Cha Ngày sinh Kết hôn Ngày trở thành Vương hậu Đăng quang Kết thúc chức danh Vương hậu Mất Phu quân Vương hiệu
  Marie Thérèse của Pháp Louis XVI của Pháp 19 tháng 12 năm 1778 tháng 6 năm 1799 2 tháng 8 năm 1830 khoảng 20 phút Không có 2 tháng 8 năm 1830
Chồng thoái vị
19 tháng 10 năm 1851 Louis XIX  

Nhà OrléansSửa đổi

Hình ảnh Tên Cha Ngày sinh Kết hôn Ngày trở thành Vương hậu Đăng quang Kết thúc chức danh Vương hậu Mất Phu quân Vương hiệu
  Maria Amalia của Naples và Sicily Ferdinand I của Hai Sicilies 26 tháng 4 năm 1782 25 tháng 11 năm 1809 9 tháng 8 năm 1830
Chồng đăng quang
Không có 24 tháng 2 năm 1848
Chồng thoái vị
24 tháng 3 năm 1866 Louis-Philippe  

Nhà BonaparteSửa đổi

Hình ảnh Tên Cha Ngày sinh Kết hôn Ngày trở thành Hoàng hậu Đăng quang Kết thúc chức danh Hoàng hậu Mất Phu quân Hoàng hiệu
  Eugénie de Montijo Cipriano de Palafox y Portocarrero 5 tháng 5 năm 1826 30 tháng 1 năm 1853 Không có 4 tháng 9 năm 1870
Chồng bị phế truất
11 tháng 7 năm 1920 Napoleon III  

Xem thêmSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ Mary Ann Hookham: "The life and times of Margaret of Anjou, queen of England and France ", 1872