Công thúc Tọa

(đổi hướng từ Công Thúc Tọa)

Công Thúc Tọa (公叔痤, ?-360 TCN)hay Công Tôn Tọa (公孙痤) là tướng quốc nước Ngụy thời chiến quốc có công giúp nước Ngụy trở nên hùng mạnh cũng như đưa nước Ngụy góp mặt trong Thất hùng thời chiến quốc

Công Thúc Tọa
公叔痤
Thừa tướng Trung Quốc
Tướng quốc nước Ngụy
Tại vị? - 360 TCN
Tiền nhiệmĐiền Văn
Kế nhiệmHuệ Thi
Thông tin chung
Tên đầy đủ
  • Công Thúc Tọa (公叔痤)
  • Công Tôn Tọa (公孙痤)
  • Ngụy Tọa (魏痤)
Tước hiệuCông Thúc (公叔)
Công thấtnước Ngụy
Thân phụNgụy Văn Hầu
Sinh?
Mất360 TCN
nước Ngụy

Thân thếSửa đổi

Công Thúc Tọa vốn nguyên tên là Ngụy Tọa (魏痤) thuộc dòng dõi công tộc nước Ngụy thời chiến quốc, vì là chú của Ngụy Huệ vương nên được ban họ Công Thúc (公叔), ông kết hôn với một công chúa nước Ngụy và cùng với Điền Văn (không phải Mạnh Thường quân) chấp trì chính sự nước Ngụy.

Làm tướng nước NgụySửa đổi

Sau cái chết của Ngụy tướng Điền Văn, Ngụy Huệ vương chuẩn phong ông làm Ngụy tướng. Lúc bấy giờ trong triều có viên đại thần Ngô Khởi là quận thủ Hà Tây, Ngô Khởi có công đoạt lấy Hà Tây từ tay người Tần và đánh bại các cuộc phản công của quân Tần có uy tín rất cao trong nước; điều này làm Ngụy Toạ lo lắng về ngôi vị tướng quốc của mình, trong nhà ông có người hầu hiến kế rằng Ngô Khởi là người có khí chất trọng danh dự, còn có thể đối trước Ngụy Huệ vương mà nói rằng nước Ngụy quá nhỏ không đủ cho ông trổ tài thì đây thực sự là người tài. Khi Huệ vương hỏi ông, thì ông hãy đề xuất kết hôn cho Ngô Khởi với một công chúa nước Ngụy, nếu ông ta đồng ý ở lại nước Ngụy ắt sẽ đồng ý, còn nếu Ngô Khởi không muốn ở lại thì ắt sẽ từ hôn. Sau đó hãy giả vờ mời Ngô Khởi và công chúa đến nhà ta là khách rồi làm kế chọc giận công chúa làm công chúa xúc phạm Ngô Khởi khiến ông ấy từ hôn, sau đó vì sợ Ngụy Huệ vương trách tội thì Ngô Khởi tự khắc sẽ rời nước Ngụy. Quả thật sau khi từ hôn Ngô Khởi sợ tội đã buộc phải sang đất Sở.

Năm 362 TCN Hàn-Triệu liên quân phạt Ngụy, ông nhận lệnh lãnh binh nghênh địch và đại thắng và bắt sống tướng Triệu của liên quân hai nước tại chiến tuyến sông Quái Thủy; ông được Ngụy vương tặng một vạn mẫu ruộng nhưng ông không nhận nói rằng đó là công của Ba Ninh và Thoán Tương, vốn là học trò của Ngô Khởi, sau Ngụy vương quyết định trao thuởng hai vạn mẫu ruộng cho hai vị tướng quân. Tại trận Thiếu Lăng nước Ngụy bại nước Tần, ông bị bắt nhưng sau được trả về.

Lúc cuối đờiSửa đổi

Lúc cuối đời trông triều có Vệ Ưởng nhận ông làm thầy, và được ông phong làm Trung thứ tử. ông biết Vệ Ưởng có tài, muốn tiến cử lên vua Ngụy nhưng chưa có dịp. Đến khi bị bệnh gần mất, vua Ngụy thân hành đến thăm, hỏi về người có thể nối chức tướng quốc. ông tiến cử Vệ Ưởng nhưng vua Ngụy không trả lời. Công Thúc Tọa bèn bảo:

Nếu nhà vua không nghe tôi, không dùng Ưởng thì phải giết y đi chớ để cho y ra khỏi biên giới.

Vua Ngụy nhận lời rồi ra về. Sau đó, Ông cho gọi Vệ Ưởng đến, nói việc mình tâu với vua Ngụy cho ông biết, và bảo tìm đường mà trốn. Vệ Ưởng không nghe theo, vẫn ở lại nước Ngụy cho rằng vua Ngụy không nghe lời của Công Thúc Tọa và nếu không cho mình làm tướng thì cũng sẽ không chịu giết mình. Quả nhiên sau khi Công Thúc Tọa chết, Ngụy Huệ vương cũng không giết Vệ Ưởng..