Mở trình đơn chính

Chuyển động thuận và nghịch (Thiên văn học)

(đổi hướng từ Chuyển động nghịch hành)
Quỹ đạo chuyển động nghịch: vệ tinh (màu đỏ) có quỹ đạo quay theo hướng ngược lại so với chiều tự quay của vật thể mẹ (xanh/đen)

Chuyển động nghịch, hay còn gọi là chuyển động nghịch hành (Tiếng Anh: Retrograde motion) trong Thiên văn học nhìn chung là thuật ngữ dùng để chỉ chuyển động quay quanh trục hoặc quỹ đạo của một vật thể theo hướng ngược lại so với chiều tự quay của vật thể mẹ của nó, tức là vật thể trung tâm. Nó cũng có thể được sử dụng để mô tả các chuyển động khác ví dụ như tiến động hoặc chương động của trục quay. Chuyển động thuận (Tiếng Anh: Prograde motion) là chuyển động cùng chiều với chuyển động tự quay của vật thể mẹ. Sự quay được quyết định bởi một hệ quy chiếu quán tính, ví dụ như một định tinh.

Trong Hệ Mặt trời của chúng ta, quỹ đạo quanh Mặt trời của tất cả các hành tinh và hầu hết các thiên thể khác, ngoài trừ nhiều sao chổi, có chuyển động thuận, tức là quay cùng chiều với chiều tự quay của Mặt trời. Sự tự quay của hầu hết các hành tinh, ngoại trừ Sao KimSao Thiên Vương, cũng là chuyển động thuận. Hầu hết vệ tinh tự nhiên có quỹ đạo quay thuận quanh hành tinh của chúng. Các vệ tinh chuyển động thuận của Sao Thiên Vương có quỹ đạo theo chiều mà Sao Thiên Vương tự quay, tức là ngược lại so với Mặt trời. Các vệ tinh chuyển động nghịch thì thường nhỏ và cách xa hành tinh mẹ của chúng, ngoại trừ vệ tinh Triton của Sao Hải Vương lớn và gần sao mẹ nhưng vẫn chuyển động nghịch. Tất cả các vệ tinh chuyển động nghịch được cho là đã hình thành riêng biệt trước khi bị hành tinh mẹ của chúng bắt giữ.


Tham khảoSửa đổi