Mở trình đơn chính

Falcon Heavy là một tên lửa đẩy siêu nặng có thể tái sử dụng một phần được thiết kế và sản xuất bởi SpaceX. Falcon Heavy là biến thể của tên lửa đẩy Falcon 9 bao gồm một lõi tên lửa Falcon 9 được gia cố gắn với hai tầng một của Falcon 9 với vai trò là tầng tách dạng mô-đun.[9] Falcon Heavy có tải trọng lớn nhất trong các tên lửa đẩy đang được thế giới sử dụng và đứng thứ tư trong lịch sử, sau Saturn V của Hoa Kỳ và hai tên lửa đẩy của Liên Xô là Energia thuộc chương trình BuranN1 - nỗ lực đưa phi hành gia nước này lên Mặt Trăng thất bại.

Falcon Heavy
Arabsat-6A Mission (40628442293).jpg
Falcon Heavy mang theo vệ tinh Arabsat-6A phóng từ LC-39A tháng 4/2019.
Chức năngTên lửa đẩy hạng siêu nặng quỹ đạo
Hãng sản xuấtSpaceX
Nước xuất xứHoa Kỳ Hoa Kỳ
Giá 1 lần phóng
  • Tái sử dụng: 90 triệu USD[1]
  • Dùng một lần: 150 triệu USD[2]
Kích thước
Chiều cao70 m[3]
Đường kính3,66 m[3]
Chiều rộng12,2 m[3]
Khối lượng1.420.788 kg[3]
Số tầng2+
Khả năng
Tải đến LEO (28.5°)63.800 kg[3]
Tải đến GTO (27°)26.700 kg[3]
Tải đến Sao Hỏa16.800 kg[3]
Tải đến Sao Diêm Vương3.500 kg[3]
Các tên lửa liên quan
DòngFalcon 9
Tên lửa tương đương
Lịch sử phóng
Hiện trạngĐang hoạt động
Các nơi phóng
Tổng số lần phóng2
Thành công2
Thất bại0
Thất bại 1 phần0
Hạ cánhThành công 5 / 6 lần
Chuyến bay đầu tiênngày 6 tháng 2 năm 2018[4][5]
Tầng tách (booster)
Số tầng tách (booster)2
Động cơ9 Merlin 1D trên mỗi tầng tách
Sức đẩyMực nước biển: 7,6 MN (mỗi tầng tách)
Chân không: 8,2 MN (mỗi tầng tách)
Tổng sức đẩyMực nước biển: 15,2 MN
Chân không: 16,4 MN
Xung lượng riêng (Specific impulse)Mực nước biển: 282 s[6]
Chân không: 311 s[7]
Thời gian đốt154 s
Nhiên liệuOxy lỏng/RP-1[8]
Tầng I
Động cơ9 Merlin 1D
Sức đẩyMực nước biển: 7,6 MN
Chân không: 8,2 MN
Xung lượng riêng (Specific impulse)Mực nước biển: 282 s
Chân không: 311 s
Thời gian đốt187 s
Nhiên liệuOxy lỏng/RP-1
Tầng II
Động cơ1 Merlin 1D Chân không
Sức đẩy934 kN[3]
Xung lượng riêng (Specific impulse)348 s[3]
Thời gian đốt397 s[3]
Nhiên liệuOxy lỏng/RP-1


SpaceX đã phóng thành công Falcon Heavy vào ngày 6 tháng 2 năm 2018, lúc 3:45 pm EST (20:45 UTC).[10]. Kiện hàng thử nghiệm là chiếc Tesla Roadster của nhà sáng lập SpaceX - Elon Musk.[11].

Ban đầu Falcon Heavy được thiết kế để có thể đưa phi hành gia qua quỹ đạo Trái Đất tầm thấp (LEO), nhưng tính đến tháng 2 năm 2018 Musk không có ý định đăng kí giấy phép cho tên lửa chuyên chở phi hành gia của NASA.[12] Falcon Heavy và Falcon 9 trong tương lai sẽ được thay thế bởi Hệ thống phóng Starship và Super Heavy.[13]

Lịch sử phát triểnSửa đổi

Ý tưởng ban đầu về Falcon Heavy đã được đề cập đến từ năm 2004. Kế hoạch phát triển Falcon Heavy được SpaceX công bố rộng rãi vào buổi họp báo tại Washington DC tháng 4 năm 2011, công ty dự kiến bay thử vào năm 2013.[14]

Vì nhiều lí do mà kế hoạch bay thử bị hoãn tới năm năm, bao gồm hai sự cố của Falcon 9 khiến mọi nguồn nhân lực của công ty phải tập trung vào phân tích lỗi và hoạt động phóng tên lửa bị dừng lại trong vài tháng. Thiết kế Falcon Heavy gồm ba lõi Falcon 9 ghép lại với nhau cũng gây ra nhiều trở ngại hơn dự tính về cấu trúc và khả năng tích hợp.[15]

Tháng 7 năm 2017, Elon Musk có nói "Thưc tế Falcon Heavy khó chế tạo hơn chúng tôi tưởng....Thực sự rất, rất khó khăn so với những gì đã nghĩ. Chúng tôi đã không thấu đáo về vấn đề này."[16]

Chuyến bay thử nghiệm Falcon Heavy đầu tiên diễn ra vào 3:45 pm EST (20:45 UTC) ngày 6 tháng 2 năm 2018, đưa xe Tesla Roadster của Elon Musk lên quỹ đạo nằm ngoài quỹ đạo Sao Hỏa.[10]

Chuyến bay thứ 2 là Arabsat-6A đã đưa thành công vệ tinh lên quỹ đạo GTO, đồng thời hạ cánh thành công cả 2 tầng tách và lõi trung tâm lần đầu tiên.


Ý tưởng và kinh phíSửa đổi

Musk có đề cập đến Falcon Heavy ở một buổi họp báo tháng 9 năm 2005 về yêu cầu của một khách hàng 18 tháng trước.[17] Nhiều giải pháp xoay quanh phiên bản dự định Falcon 5 đã được cân nhắc, nhưng giải pháp kinh tế với độ tin cậy cao nhất là sử dụng một tên lửa đẩy có chín động cơ ở tầng một - Falcon 9. Nguồn vốn nghiên cứu và chế tạo Falcon Heavy hoàn toàn đến từ tư nhân, không có hỗ trợ của chính phủ; Musk ước tính lên đến $500 triệu USD.[18]

Thiết kế và phát triểnSửa đổi

Thử nghiệmSửa đổi

Thiết kếSửa đổi

Khả năngSửa đổi

Lịch sử phóngSửa đổi

Lần phóng thứ Ngày phóng Kiện hàng Khách hàng Kết quả Remarks
1 Ngày 6 tháng 2 năm 2018,
20:45 UTC[10]
Xe Tesla Roadster của Elon Musk SpaceX Thành công[19] Chiếc xe Tesla Roadster được đưa vào Quỹ đạo chuyển tiếp sao Hỏa nhật tâm.[20][21] Hai tầng tách hạ cánh thành công; tầng một lao xuống biển do động cơ không thể tái khởi động, đồng thời làm hỏng hai động cơ của sà lan bãi đáp.[22] Kế hoạch ban đầu dự kiến phóng vào năm 2013.
2 Ngày 11 tháng 4 năm 2019
22:35 UTC[23]
Arabsat-6A Arabsat Thành công Chở vệ tinh viễn thông cỡ lớn của Ả Rập Xê Út.[24] Cả tầng một và hai tầng tách đều hạ cánh thành cộng, riêng hai tầng tách sẽ được sử dụng trong nhiệm vụ STP-2.
3 Tháng 6 năm 2019[25] STP-2 Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ Đã có lịch trình Nhiệm vụ hỗ trợ cho quá trình chứng nhận Falcon Heavy cho Chương trình an ninh quốc gia về hệ thống phóng vũ trụ (National Security Space Launch - NSSL, tiền thân là EELV[26]) [24]. Các kiện hàng phụ bao gồm: LightSail,[27] GPIM,[28][29][30] OTB (chứa Đồng hồ nguyên tử Deep Space[31][32]), sáu hệ thống COSMIC-2,[33][34] Oculus-ASR,[35] Prox-1,[27] vàDSX, ISAT.[36] Lần phóng này sẽ sử dụng 2 tầng tách của nhiệm vụ Arabsat-6A.[37][38]
2020[39] AFSPC-52 Không quân Hoa Kỳ Đã lên kế hoạch Đây là nhiệm vụ bí mật đầu tiên cho quân đội Hoa Kỳ. Giá trị hợp đồng mà SpaceX nhận được nằm dưới 40% giá trị một lần phóng của Delta IV Heavy.
Q4 2020[40] Ovzon-3 Ovzon Đã lên kế hoạch Vệ tinh của một công ty viễn thông Thụy Điển sẽ được đưa lên trực tiếp quỹ đạo GEO.[41]
Tháng 2 năm 2021 AFSPC-44 Không quân Hoa Kỳ Đã có lịch trình Lần bay bí mật thứ hai của Falcon Heavy, được công bố vào tháng 2 năm 2019.[42]
2020–2022[43] ViaSat-3 Viasat Đã lên kế hoạch Vệ tinh Băng tần Ka phục các vụ khu vực Châu Á-Thái Bình Dương, Châu Âu - Châu Phi - Trung Đông và Châu Mỹ. Quá trình ngắt động cơ và để trôi của tầng hai sẽ diễn ra vài giờ, đưa vệ tinh lên quỹ đạo cận GEO.[44]
Không sớm hơn 2021 TBA Inmarsat Sẽ được công bố Lượt đặt hàng phóng vệ tinh từ năm 2016 của Mạng lưới Hàng không châu Âu (European Aviation Network) , vệ tinh ban đầu được chở trên tên lửa Ariane-5 năm 2017.[45] Có thể được sử dụng để phóng Inmarsat-6B vào 2021.[46]
TBA TBA Intelsat Sẽ được công bố Thỏa thuận thương mại đầu tiên của Falcon Heavy, được ký vào tháng 5 năm 2012.[45] Tính đến năm 2018, chưa có vệ tinh nào được chọn.[47]


Tham khảoSửa đổi

  1. ^ “Capabilities & Services”. SpaceX. 2017. Truy cập ngày 5 tháng 4 năm 2017. 
  2. ^ Sheetz, Michael (12 tháng 2 năm 2018). “Elon Musk says the new SpaceX Falcon Heavy rocket crushes its competition on cost”. CNBC. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2018. 
  3. ^ a ă â b c d đ e ê g h “Falcon Heavy”. SpaceX. Truy cập ngày 5 tháng 4 năm 2017. 
  4. ^ Musk, Elon [@elonmusk] (27 tháng 1 năm 2018). “Aiming for first flight of Falcon Heavy on Feb 6 from Apollo launchpad 39A at Cape Kennedy. Easy viewing from the public causeway.” (Tweet) – qua Twitter. 
  5. ^ “Launch Calendar”. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2018. 
  6. ^ “Falcon 9”. SpaceX. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2013. 
  7. ^ Ahmad, Taseer; Ammar, Ahmed; Kamara, Ahmed; Lim, Gabriel; Magowan, Caitlin; Todorova, Blaga; Tse, Yee Cheung; White, Tom. “The Mars Society Inspiration Mars International Student Design Competition” (PDF). Mars Society. Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2015. 
  8. ^ Musk, Elon [@elonmusk] (17 tháng 12 năm 2015). “-340 F in this case. Deep cryo increases density and amplifies rocket performance. First time anyone has gone this low for O2. [RP-1 chilled] from 70F to 20 F” (Tweet). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2015 – qua Twitter. 
  9. ^ “Falcon 9 Overview”. SpaceX. Ngày 8 tháng 5 năm 2010. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 8 năm 2014. 
  10. ^ a ă â Harwood, William (6 tháng 2 năm 2018). “SpaceX Falcon Heavy launch puts on spectacular show in maiden flight”. CBS News. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2018. 
  11. ^ “Elon Musk's huge Falcon Heavy rocket set for launch”. BBC. 6 tháng 2 năm 2018. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2018. 
  12. ^ Pasztor, Andy. “Elon Musk Says SpaceX's New Falcon Heavy Rocket Unlikely to Carry Astronauts”. The Wall Street Journal. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2018. 
  13. ^ Jeff Foust (29 tháng 9 năm 2017). “Musk unveils revised version of giant interplanetary launch system”. SpaceNews. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2018. 
  14. ^ Clark, Stephen (5 tháng 4 năm 2011). “SpaceX enters the realm of heavy-lift rocketry”. Spaceflight Now. Truy cập ngày 13 tháng 9 năm 2017. 
  15. ^ “SpaceX's Big New Rocket May Crash on 1st Flight, Elon Musk Says”. 
  16. ^ Elon Musk (19 tháng 7 năm 2017). Elon Musk, ISS R&D Conference (video). ISS R&D Conference, Washington DC, USA. Sự kiện xảy ra vào lúc 36:00–39:50. Truy cập ngày 5 tháng 2 năm 2018. There is a lot of risk associated with the Falcon Heavy. There is a real good chance that the vehicle does not make it to orbit... I hope it makes far enough away from the pad that it does not cause pad damage. I would consider even that a win, to be honest.... I think Falcon Heavy is going to be a great vehicle. There is just so much that is really impossible to test on the ground. We'll do our best.... It actually ended up being way harder to do Falcon Heavy than we thought. At first it sounds real easy; you just stick two first stages on as strap-on boosters. How hard can that be? But then everything changes. [the loads change, aerodynamics totally change, tripled vibration and acoustics, you break the qualification levels on all the hardware, redesign the center core airframe, separation systems]... Really way, way more difficult than we originally thought. We were pretty naive about that.... but optimized, it's 2 1/2 times the payload capability of Falcon 9. 
  17. ^ Musk, Elon. “June 2005 through September 2005 Update”. SpaceX. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2017. About eighteen months ago, a customer approached SpaceX with launch mass and fairing volume needs that exceeded the Falcon 5. We iterated on several different solutions, including upgrading the Merlin engine thrust and adding liquid or solid strap on boosters. 
  18. ^ Boozer, R.D. (10 tháng 3 năm 2014). “Rocket reusability: a driver of economic growth”. The Space Review 2014. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2014. 
  19. ^ Chang, Kenneth (6 tháng 2 năm 2018). “Falcon Heavy, in a Roar of Thunder, Carries SpaceX's Ambition Into Orbit”. The New York Times. 
  20. ^ Musk, Elon [@elonmusk] (1 tháng 12 năm 2017). “Payload will be my midnight cherry Tesla Roadster playing Space Oddity. Destination is Mars orbit. Will be in deep space for a billion years or so if it doesn’t blow up on ascent.” (Tweet). Truy cập ngày 2 tháng 12 năm 2017 – qua Twitter. 
  21. ^ SpaceX [@SpaceX] (22 tháng 12 năm 2017). “A Red Car for the Red Planet instagram.com/p/BdA94kVgQhU” (Tweet). Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2018 – qua Twitter. 
  22. ^ “The middle booster of SpaceX’s Falcon Heavy rocket failed to land on its drone ship”. The Verge. Truy cập ngày 7 tháng 2 năm 2018. 
  23. ^ Amy Thompson (ngày 12 tháng 4 năm 2019). “SpaceX Falcon Heavy Sticks Triple Rocket Landing with 1st Commercial Launch”. Space.com. 
  24. ^ a ă Foust, Jeff (19 tháng 12 năm 2018). “NASA looking to launch delayed space science missions in early 2019”. Space News. Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2018. 
  25. ^ “SpaceX Falcon Heavy launch with Arabsat reset for Tuesday”. 
  26. ^ “Air Force establishes National Security Space Launch program” (Thông cáo báo chí). U.S. Air Force. SpaceRef. 1 tháng 3 năm 2019. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2019. 
  27. ^ a ă “Lightsail”. Planetary Society. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2015. 
  28. ^ “About Green Propellant Infusion Mission (GPIM)”. NASA. 2014. Truy cập ngày 26 tháng 2 năm 2014. 
  29. ^ “Green Propellant Infusion Mission (GPIM)”. Ball Aerospace. 2014. Truy cập ngày 26 tháng 2 năm 2014. 
  30. ^ “The Green Propellant Infusion Mission (GPIM)” (PDF). Ball Aerospace & Technologies Corp. Tháng 3 năm 2013. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 20 tháng 12 năm 2015. Truy cập ngày 26 tháng 2 năm 2014. 
  31. ^ Deep Space Atomic Clock (DSAC) Overview. NASA. Accessed on 10 December 2018.
  32. ^ General Atomics Completes Ready-For-Launch Testing of Orbital Test Bed Satellite. General Atomics Electromagnetic Systems, press release on 3 April 2018.
  33. ^ “SpaceX Awarded Two EELV-Class Missions From The United States Air Force”. SpaceX. 5 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2017. 
  34. ^ “FORMOSAT 7 / COSMIC-2”. Gunter's Space Page. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2017. 
  35. ^ “Oculus-ASR”. Gunter's Space Page. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2016. 
  36. ^ “Falcon overloaded with knowledge – Falcon Heavy rocket under the Space Test Program 2 scheduled in October 2016”. Spaceflights News. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2017. 
  37. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên auto
  38. ^ “Falcon Heavy and Starlink headline SpaceX’s upcoming manifest – NASASpaceFlight.com” (bằng tiếng en-US). Truy cập ngày 2 tháng 4 năm 2019. 
  39. ^ Erwin, Sandra (21 tháng 6 năm 2018). “SpaceX wins $130 million military launch contract for Falcon Heavy”. SpaceNews. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2018. 
  40. ^ Henry, Caleb (16 tháng 10 năm 2018). “Swedish firm buys Falcon Heavy launch”. SpaceNews. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2018. 
  41. ^ Bản mẫu:Cite pr
  42. ^ https://www.govconwire.com/2019/02/spacex-wins-potential-297m-contract-for-usaf-nro-satellite-launch-services/
  43. ^ “Viasat, SpaceX Enter Contract for a Future ViaSat-3 Satellite Launch | Viasat”. www.viasat.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2018. 
  44. ^ https://spaceflightnow.com/2018/10/26/viasat-confirms-spacexs-falcon-heavy-will-launch-next-gen-broadband-satellite/
  45. ^ a ă Henry, Caleb (1 tháng 6 năm 2018). “Arabsat Falcon Heavy mission slated for December–January timeframe”. SpaceNews. Truy cập ngày 2 tháng 6 năm 2018. 
  46. ^ https://spacenews.com/inmarsat-to-place-gx-flex-next-gen-satellite-system-order-this-year/
  47. ^ https://www.express.co.uk/news/science/968954/first-launch-spacex-elon-musk-could-happen-this-year
Lỗi chú thích: Thẻ <ref> có tên “pietrobon-military” được định nghĩa trong <references> không được đoạn văn bản trên sử dụng.

Liên kết ngoàiSửa đổi