Jorge Agustín Nicolás Ruiz de Santayana y Borrás, được gọi bằng tiếng Anh là George Santayana (/ˌsæntiˈænə, -ˈɑːnə/;[2] 16 tháng 12 năm 1863 - 26 tháng 9 năm 1952), là một nhà triết học, người viết luận, nhà thơtiểu thuyết gia. Là người Tây Ban Nha, Santayana lớn lên và được giáo dục ở Mỹ từ năm 8 tuổi và tự nhận mình là người Mỹ, mặc dù ông luôn giữ hộ chiếu Tây Ban Nha hợp pháp.[3] Ông viết bằng tiếng Anh và thường được coi là một tri thức Mỹ. Ở tuổi 48, Santayana rời bỏ vị trí của mình tại Harvard và ổn định cuộc sống ở châu Âu.

George Santayana
A line drawing of the face and upper torso of George Santayana as a middle-aged man. He is balding, wearing a suit, and looking away from the viewer to the right.
Tranh vẽ Santayana trên tạp chí Time năm 1936
SinhJorge Agustín Nicolás Ruiz de Santayana y Borrás
(1863-12-16)16 tháng 12, 1863
Madrid, Tây Ban Nha
Mất26 tháng 9, 1952(1952-09-26) (88 tuổi)
Rome, Italy
Quốc tịchTây Ban Nha
Học vị
Thời kỳ20th-century philosophy
VùngTriết học phương Tây
Trường phái
Tư vấn tiến sĩJosiah Royce
Học sinh nổi bậtJacob Loewenberg[1]
Đối tượng chính
Tư tưởng nổi bật

Santayana được nhiều người biết đến với những câu cách ngôn, chẳng hạn như "Những người không nhớ nổi quá khứ sẽ lập lại quá khứ",[4] "Chỉ người chết mới từng nhìn thấy sự kết thúc của chiến tranh",[5] và định nghĩa về cái đẹp như là "niềm vui được khách quan hóa."[6] Mặc dù là một người vô thần, ông rất trân trọng các giá trị, tập quán và thế giới quan của Công giáo Tây Ban Nha, môi trường ông được nuôi dưỡng.[7] Santayana là một nhà phê bình văn hóa trên phạm vi rộng trên nhiều lĩnh vực. Ông bị ảnh hưởng sâu sắc bởi cuộc sống và tư tưởng của Spinoza; và trên nhiều khía cạnh, là một Spinozist tận tụy.[8]

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ John R. Shook (ed.), The Dictionary of Modern American Philosophers, Continuum, 2005, tr. 1499.
  2. ^ “the definition of Santayana”. dictionary.com. 
  3. ^ George Santayana, "Apologia Pro Mente Sua," in P. A. Schilpp, The Philosophy of George Santayana, (1940), 603.
  4. ^ George Santayana (1905) Reason in Common Sense, p. 284, volume 1 of The Life of Reason
  5. ^ George Santayana (1922) Soliloquies in England and Later Soliloquies, number 25
  6. ^ “Beauty as Intrinsic Pleasure by George Santayana”. 
  7. ^ Lovely, Edward W. (28 tháng 9 năm 2012). George Santayana's Philosophy of Religion: His Roman Catholic Influences and Phenomenology. Lexington Books. tr. 1, 204–206. 
  8. ^ Xem các tác phẩm của ông, chẳng hạn như Persons and Places; Soliloquies in England and Later Soliloquies