Hanoi Hannah là biệt hiệu mà lính Mỹ đặt cho vài nữ phát thanh viên Việt Nam, những người, trong thời gian Chiến tranh Việt Nam, đã thay nhau đọc những thông báo tuyên truyền trên Đài Tiếng nói Việt Nam (Radio Hanoi) để kêu gọi lính Mỹ đào ngũ. Đây là một phần chiến tranh tâm lý của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Trong số những người phục nữ đó, nữ phát thanh viên chính là Trịnh Thị Ngọ[1] (sinh năm 1930, mất năm 2016[2]); do đó, bài này chủ yếu nói về bà.

Tiểu sửSửa đổi

Trịnh Thị Ngọ sinh năm 1930 tại phố cổ Hàng Bồ, Hà Nội[3]. Các báo ghi năm sinh của bà không thống nhất, có báo ghi năm 1931 hoặc 1933, ở đây lấy năm sinh 1930 theo bài viết kèm tin buồn khi bà mất của 1 tác giả công tác tại Đài tiếng nói Việt Nam, nơi bà từng làm việc nhiều năm. Bà là con của nhà tư sản Trịnh Đình Kính, được mệnh danh là "ông hoàng thủy tinh Đông Dương".[4] Bà thi đậu tú tài Pháp và sau đó học tiếng Anh do cô giáo có tên là Lucine Hà Văn Vượng (theo tên chồng là ông Hà Văn Vượng) dạy.[4][5] Bộ phim mà bà rất yêu thích là Cuốn theo chiều gió đã khiến bà quyết tâm học tiếng Anh để có thể tự mình nghe hiểu được lời thoại của các diễn viên mà không cần phụ đề dịch.[4][5] Bà gia nhập Đài tiếng nói Việt Nam[1] vào năm 1955 và bắt đầu lên sóng hướng đến lính Mỹ vào năm 1965, ngay sau khi Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đặt chân vào Đà Nẵng để viện trợ miền Nam Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Năm 1976, bà vào Thành phố Hồ Chí Minh cùng với chồng là chuyên gia thiết bị y tế từng ở Pháp, và tiếp tục làm trong Đài Tiếng nói cho tới khi nghỉ hưu.[6]

Bà qua đời ngày 30 tháng 9 năm 2016 tại Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 85 tuổi.

Phát sóngSửa đổi

Dưới tên "Thu Hương",[6] bà lên sóng mỗi ngày ba lần, hướng đến các thính giả là lính Mỹ. Cùng với Nguyen Van Tung,[6] bà đọc danh sách những người Mỹ mới chết hay bị bắt, cố gắng làm cho những lính Mỹ tin rằng sự can thiệp của Hoa KỳViệt Nam là không chính đáng và trái đạo đức, bà cũng phát sóng những bài hát Mỹ chống chiến tranh nổi tiếng để gây nên nỗi nhớ nhà.

Đây là trích dẫn một trong những đoạn văn mà bà thường đọc:

How are you, GI Joe? It seems to me that most of you are poorly informed about the going of the war, to say nothing about a correct explanation of your presence over here. Nothing is more confused than to be ordered into a war to die or to be maimed for life without the faintest idea of what's going on. (Hanoi Hannah, ngày 16 tháng 6 năm 1967)[6]

Dịch ra tiếng Việt:

Chào các chàng lính Mỹ vô danh. Tôi thấy có vẻ như hầu hết các anh được cung cấp rất ít thông tin về diễn biến của cuộc chiến, lại càng không được một lời giải thích đúng đắn về sự hiện diện của các anh ở đây. Không có gì mơ hồ bằng việc được lệnh dấn thân vào một cuộc chiến để bị chết hoặc bị thương tật cả đời mà không có lấy một ý niệm mờ nhạt nhất về chuyện gì đang xảy ra.

Cùng với đài Armed Forces Radio của Hoa Kỳ và đôi khi BBC World Service của Anh, nhiều lính Mỹ bắt những chương trình của Hanoi Hannah để nghe nhạc và những đoạn tuyên truyền để giải trí. Các trại tù binh bật lên đài Radio Hanoi suốt ngày để buộc tù binh phải nghe. Nhiều khi bà cung cấp nhiều chi tiết hơn các chương trình Mỹ về những sự kiện không thuận lợi cho phía quân đội Mỹ hoặc Việt Nam Cộng hòa[6].

Tiếng nói của bà xuất hiện trong trò chơi máy tính Battlefield Vietnam (2004), trong những khúc Quảng Trị và màn chiếm lại Huế, trên các loa phóng thanh, cũng như ở đoạn đầu nếu chờ sau câu nói của Lyndon B. Johnson.

Xem thêmSửa đổi

Chú thíchSửa đổi

Liên kết ngoàiSửa đổi