Mạng lưới Haqqani

Mạng lưới Haqqani là một nhóm nổi dậy du kích Afghanistan sử dụng chiến tranh phi đối xứng để chiến đấu chống lại các lực lượng NATO do Mỹ đứng đầuchính phủ Afghanistan. Maulvi Jalaluddin Haqqani và con trai ông là Sirajuddin Haqqani là lãnh đạo nhóm này.[23] Nhóm này là một nhánh của Taliban.[24][25][26]

Mạng lưới Haqqani
حقاني شبکې
Tham dự Chiến tranh Afghanistan (1978–nay) Chiến tranh chống khủng bố toàn cầu
Cờ thánh chiến được sử dụng bởi các phe phái khác nhau của mạng lưới Haqqani
Cờ thánh chiến được sử dụng bởi các phe phái khác nhau của mạng lưới Haqqani
Hoạt động1980s[1]–nay
Hệ tư tưởngChủ nghĩa Hồi giáo
Chủ nghĩa chính thống Hồi giáo
Trung thành với Tiểu vương quốc Hồi giáo Afghanistan
Lãnh đạoJalaluddin Haqqani (Người chết)
Sirajuddin Haqqani
Khu vực hoạt độngAfghanistan và Pakistan[2][3][4][5]
Trực thuộc Taliban (kể từ năm 1995)[2][3][4][5][6][7]
Tiền thânHọc sinh của Darul Uloom Haqqania[8]
Đồng minh Al-Qaeda
Iran Iran (bị cáo buộc, nhưng bị Iran phủ nhận)[9][10]
Jaish-e-Mohammed[11] (bị cáo buộc)[12]
Lashkar-e-Taiba[11] (bị cáo buộc)[12]
Cựu kia:
Hoa Kỳ (1979–1989)[3][13]

Pakistan Pakistan (Từ năm 1979 bị cáo buộc từ năm 2001)[14][15]
Kẻ thù Cộng hòa Hồi giáo Afghanistan[16] (lưu vong)
 ISIL
 Hoa Kỳ (Từ 2001)
 NATO (Từ 2001)[17]Pakistan Pakistan (thỉnh thoảng)[18][19]
Cựu kia:
 Liên Xô (1979–1989)
Trận đánhChiến tranh Liên Xô–Afghanistan
Nội chiến Afghanistan (1989–1992)
Nội chiến Afghanistan (1992–1996)
Nội chiến Afghanistan (1996–2001)
Chiến tranh Afghanistan (2001–2021)
Taliban nổi dậy
Chiến dịch Zarb-e-Azb
Xung đột Nhà nước Hồi giáo–Taliban[20]
Cuộc tấn công của Taliban[21][22]

Mạng lưới Haqqani đã cam kết trung thành với Taliban vào năm 1995,[27] và đã trở thành một chi nhánh ngày càng gắn kết với Taliban kể từ đó.[28] Trong quá khứ, các thủ lĩnh Taliban và Haqqani đã phủ nhận sự tồn tại của "mạng lưới", coi mạng lưới này không khác gì Taliban.[26]

Trong những năm 1980, mạng lưới Haqqani là một trong những nhóm du kích chống Liên Xô do CIA tài trợ được chính quyền Reagan ủng hộ nhất.[3][29] Năm 2012, Hoa Kỳ chỉ định mạng lưới Haqqani là một tổ chức khủng bố.[30] Năm 2015, Pakistan cũng đã cấm mạng lưới Haqqani như một phần của Kế hoạch Hành động Quốc gia.[31]

Từ nguyênSửa đổi

Từ "Haqqani" xuất phát từ Darul Uloom Haqqania, một Madrassa ở Pakistan với sự tham gia của Jalaluddin Haqqani.[32]

Học thuyết và mục tiêuSửa đổi

Các giá trị gốc rễ của mạng lưới Haqqani là tinh thần dân tộc và tôn giáo. Mạng lưới này liên kết về mặt tư tưởng với Taliban, vốn có mục tiêu xóa bỏ ảnh hưởng của phương Tây và biến Afghanistan thành một quốc gia tuân theo sharia nghiêm ngặt. Điều này đã được minh chứng trong chính phủ được thành lập sau khi quân đội Liên Xô bị đánh đuổi khỏi Afghanistan. Cả hai nhóm trên đều có mục tiêu chung là làm gián đoạn các nỗ lực chính trị và quân sự của phương Tây ở Afghanistan và đuổi họ ra khỏi nước này vĩnh viễn.[33] Hiện tại, nhóm này yêu cầu các Lực lượng Hoa Kỳ và Liên quân, bao gồm hầu hết các Quốc gia NATO, rút khỏi Afghanistan và không còn can thiệp vào chính trị hoặc hệ thống giáo dục của các quốc gia Hồi giáo.[33]

Lịch sửSửa đổi

Jalaluddin Haqqani gia nhập Hezb-i Islami Khalis vào năm 1978 và trở thành một mujahidAfghanistan. Nhóm Haqqani gồm các cá nhân của ông được Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA) và Cơ quan Tình báo Liên ngành của Pakistan (ISI) nuôi dưỡng trong Chiến tranh Xô-Afghanistan những năm 1980.[14][34]

Gia đình HaqqaniSửa đổi

Gia đình Haqqani đến từ đông nam Afghanistan và thuộc về Gia tộc Mezi của bộ tộc Zadran Pashtun.[35][36] Jalalludin Haqqani nổi lên như một nhà lãnh đạo quân sự cấp cao trong thời kỳ Liên Xô chiếm đóng Afghanistan.[36] Giống như Gulbuddin Hekmatyar, Haqqani thành công hơn các nhà lãnh đạo kháng chiến khác nhờ xây dựng các mối quan hệ với các tổ chức nước ngoài sẵn sàng tài trợ hoạt động kháng chiến chống Liên Xô, trong đó có CIA, Cơ quan Tình báo Liên ngành của Pakistan (ISI), và các nhà tài trợ tư nhân Ả Rập giàu có từ Vịnh Ba Tư.

Chi nhánh của Al-QaedaSửa đổi

Jalaluddin Haqqani chỉ huy Quân đội Mujahideen từ năm 1980–1992 và có công trong việc tuyển dụng các chiến binh nước ngoài. Các chiến binh thánh chiến đáng chú ý là hai người Ả Rập nổi tiếng, Abdullah Azzam và Osama bin Laden, cả hai đều bắt đầu sự nghiệp của mình với tư cách tình nguyện viên cho lực lượng Haqqani và được huấn luyện để chống lại Liên Xô. Nói cách khác, Al-Qaeda và mạng lưới Haqqani đã phát triển cùng nhau, và hai nhóm này vẫn gắn bó với nhau trong suốt lịch sử của mình và vẫn như vậy cho đến ngày nay.[37] Mối quan hệ của mạng lưới Haqqani với Al-Qaeda có từ khi thành lập AQ. Sự khác biệt đáng kể giữa hai tổ chức là Al-Qaeda theo đuổi các mục tiêu toàn cầu bằng cách sử dụng các phương tiện toàn cầu; trong khi Haqqani chỉ quan tâm đến Afghanistan và các vùng của Bộ lạc Pashtun. Jalaluddin Haqqani quan tâm đến ảnh hưởng của Luật Hồi giáo đối với Afghanistan hơn là Jihad toàn cầu nhưng mạng lưới của ông luôn nhận thức đầy đủ về ý định và mục tiêu của Al-Qaeda.

Hai nhóm này gắn bó với nhau về chiến thuật, chiến lược và chủ nghĩa cực đoan Hồi giáo; J. Haqqani nhận ra tầm quan trọng của "các quyết định pháp lý Hồi giáo nền tảng của Azzam tuyên bố cuộc thánh chiến Afghanistan là một nghĩa vụ ràng buộc toàn cầu và cá nhân đối với tất cả người Hồi giáo trên toàn thế giới." Mặc dù nhiều nhà lãnh đạo Hồi giáo đã yêu cầu viện trợ từ các quốc gia Ả Rập giàu có về dầu mỏ vào năm 1978 khi Cộng sản Afghanistan với sự hậu thuẫn của Liên Xô đánh chiếm Kabul. J. Haqqani là nhà lãnh đạo Kháng chiến Hồi giáo Afghanistan duy nhất cũng yêu cầu các chiến binh Hồi giáo nước ngoài, và là nhóm duy nhất chào đón những người không phải Afghanistan vào hàng ngũ của mình. Do đó, "liên kết nó với các cuộc đấu tranh Jihad rộng lớn hơn và tạo ra cái được gọi là chủ nghĩa thánh chiến toàn cầu trong thập kỷ sau đó."[37][38] Việc mạng lưới Haqqani sử dụng các nhà tài chính Ả Rập Xê Út và các nhà đầu tư Ả Rập khác trong sứ mệnh của mình đã làm nổi bật rõ ràng sự hiểu biết của các nhóm về thánh chiến toàn cầu. Một điểm khác biệt chính giữa mạng lưới Haqqani và Al-Qaeda là phạm vi ảnh hưởng mà cả hai đều tìm cách kiểm soát.[37][38] Al-Qaeda là toàn cầu, còn Haqqani là khu vực.

 
Các vùng nổi dậy ở Afghanistan và các vùng biên giới của Pakistan, tính đến năm 2010

Nhiều nguồn tin cho rằng Jalaluddin Haqqani và các lực lượng của ông ta đã hỗ trợ Al-Qaeda tẩu thoát vào nơi trú ẩn an toàn ở Pakistan. Xem xét mức độ chặt chẽ của hai nhóm được gắn kết với nhau, việc giúp đỡ nhau này là tự nhiên. Có nhiều tài liệu chứng minh rằng mạng lưới Haqqani đã hỗ trợ Al-Qaeda thiết lập các nơi trú ẩn an toàn. Nhà phân tích Peter Bergen lập luận quan điểm này trong cuốn sách "Trận chiến cho Tora Bora"[39][40][41][42] Đánh giá khả năng và số lượng tài sản Quân sự của Hoa Kỳ tập trung vào một khu vực nhỏ như vậy, giả thuyết rằng Mạng lưới Haqqani hỗ trợ trong cuộc chạy trốn có vẻ hợp lý. Bất kể chính xác những gì đã xảy ra ở những ngọn núi đó, người Haqqani đã đóng một vai trò nào đó. Và những hành động của họ trong việc cung cấp nơi trú ẩn an toàn cho Al-QaedaOsama Bin Laden cho thấy sức mạnh của mối quan hệ giữa hai nhóm và Haqqani có vai trò hoặc hiểu rõ về cuộc chạy trốn của Al-Qaeda và Bin Laden.

Vào ngày 26 tháng 7 năm 2020, một báo cáo của Liên Hợp Quốc cho biết nhóm Al Qaeda vẫn đang hoạt động tại 12 tỉnh ở Afghanistan và thủ lĩnh của nhóm này là al-Zawahiri vẫn đang đóng tại quốc gia này,[43] và Nhóm giám sát của Liên Hợp Quốc đã ước tính rằng tổng số các chiến binh Al Qaeda ở Afghanistan là "từ 400 đến 600 người và giới lãnh đạo duy trì liên hệ chặt chẽ với Mạng lưới Haqqani và vào tháng 2 năm 2020", al-Zawahiri đã gặp Yahya Haqqani, người liên hệ chính của Mạng lưới Haqqani với Al Qaeda kể từ giữa năm 2009, để thảo luận cách hợp tác".[43]

Liên kết với TalibanSửa đổi

Các chiến binh thánh chiến nước ngoài đã công nhận mạng lưới này như một thực thể riêng biệt ngay từ năm 1994, nhưng Haqqani không liên kết với Taliban cho đến khi họ chiếm được Kabul và nắm quyền kiểm soát trên thực tế đối với Afghanistan vào năm 1996.[44][45] Sau khi Taliban lên nắm quyền, Haqqani đã chấp nhận bổ nhiệm cấp nội các làm Bộ trưởng Bộ tộc.[7] Sau cuộc xâm lược Afghanistan do Mỹ dẫn đầu vào năm 2001 và cuộc lật đổ chính quyền Taliban sau đó, người Haqqanis đã chạy trốn đến các khu vực bộ lạc giáp biên giới của Pakistan và tập hợp lại để chiến đấu chống lại các lực lượng liên minh trên khắp biên giới.[46] Khi Jalaluddin đã lớn, con trai ông là Sirajuddin đã đảm nhận trách nhiệm điều hành các hoạt động quân sự.[47] Nhà báo Syed Saleem Shahzad đưa tin Tổng thống Hamid Karzai đã mời anh cả Haqqani giữ chức Thủ tướng trong nỗ lực đưa Taliban "ôn hòa" tham gia vào chính phủ vào năm 2002. Tuy nhiên, lời đề nghị này đã bị Jalaluddin từ chối.[7]

Hoa KỳSửa đổi

Theo các chỉ huy quân đội Mỹ, đây là "mạng lưới kẻ thù kiên cường nhất" và là một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với lực lượng NATO do Mỹ dẫn đầu và chính phủ Afghanistan trong cuộc chiến ở Afghanistan hiện nay.[47][48] Nó cũng là mạng lưới gây chết người nhiều nhất ở Afghanistan.[49] Hiện tại, Hoa Kỳ đang trao thưởng cho thông tin dẫn đến việc bắt giữ được thủ lĩnh Sirajuddin Haqqani của nhóm này, với số tiền là 5 triệu đô la Mỹ.[50]

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ “Who are the Haqqanis?”. Quilliam. Bản gốc lưu trữ ngày 25 Tháng 12 năm 2019. Truy cập ngày 1 Tháng 2 năm 2018.
  2. ^ a b “The Haqqani Network”. Institute for the Study of War.
  3. ^ a b c d Rassler, Don; Vahid Brown (ngày 14 tháng 7 năm 2011). “The Haqqani Nexus and the Evolution of al-Qaida” (PDF). Harmony Program. Combating Terrorism Center. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 25 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 2 tháng 8 năm 2011.
  4. ^ a b Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Riechmann
  5. ^ a b Gopal, Anand (1 Tháng 6 năm 2009). “The most deadly US foe in Afghanistan”. The Christian Science Monitor. Truy cập ngày 17 Tháng 8 năm 2012.
  6. ^ “Taliban announces death of Jalaluddin Haqqani | FDD's Long War Journal”. 4 Tháng 9 năm 2018.
  7. ^ a b c Syed Salaam Shahzaddate=ngày 5 tháng 5 năm 2004. “Through the eyes of the Taliban”. Asia Times. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 6 năm 2004. Truy cập ngày 10 tháng 2 năm 2009.
  8. ^ Shah, Pir Zubair; Gall, Carlotta (31 Tháng 10 năm 2011). “For Pakistan, deep ties to militant network may trump U.S. Pressure”. New York Times.
  9. ^ Cohen, Zachary (17 Tháng 8 năm 2020). “US intelligence indicates Iran paid bounties to Taliban for targeting American troops in Afghanistan”. CNN.
  10. ^ a b Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên FP
  11. ^ a b “Haqqani Network | Mapping Militant Organizations”. web.stanford.edu.
  12. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Siddique_2011
  13. ^ a b “Questions Raised About Haqqani Network Ties with Pakistan”. International Relations and Security Network. 26 Tháng 9 năm 2011. Truy cập ngày 15 Tháng 10 năm 2011. Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “ISN” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
  14. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Coll_201-202
  15. ^ “Rare look at Afghan National Army's Taliban fight”. BBC News. 28 Tháng 1 năm 2014. Truy cập ngày 18 Tháng 8 năm 2014.
  16. ^ “Taliban attack NATO base in Afghanistan”. Al Jazeera English. 2 Tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 18 Tháng 8 năm 2014.
  17. ^ “US commander commends Zarb-e-Azb for disrupting Haqqani network's ability to target Afghanistan”. The Express Tribune. 6 Tháng 11 năm 2014. Bản gốc lưu trữ ngày 6 Tháng 11 năm 2014.
  18. ^ “Pakistan military operation disrupted Haqqani network: US commander”. Economic Times. 6 Tháng 11 năm 2014.
  19. ^ “Afghanistan Faces Tough Battle as Haqqanis Unify the Taliban - ABC News”. ABC News. 8 Tháng 5 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 8 Tháng 5 năm 2016.
  20. ^ Joscelyn, Thomas (25 Tháng 6 năm 2021). “Taliban's deputy emir issues guidance for governance in newly seized territory”. FDD's Long War Journal. Lưu trữ bản gốc ngày 19 Tháng 7 năm 2021. Truy cập ngày 19 Tháng 7 năm 2021.
  21. ^ Joscelyn, Thomas (7 Tháng 6 năm 2021). “U.N. report cites new intelligence on Haqqanis' close ties to al Qaeda”. FDD's Long War Journal. Lưu trữ bản gốc ngày 19 Tháng 7 năm 2021. Truy cập ngày 19 Tháng 7 năm 2021.
  22. ^ “Founder of Haqqani Network Is Long Dead Aide Says”. The New York Times. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2016.
  23. ^ Khan, Haq Nawaz; Constable, Pamela (ngày 19 tháng 7 năm 2017). “A much-feared Taliban offshoot returns from the dead”. The Washington Post. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2018.
  24. ^ Alikozai, Hasib Danish. “Afghan General: Haqqani Network, Not IS, Behind Spike in Violence”. VoA News. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2018.
  25. ^ a b “What Is the Haqqani Network?” (bằng tiếng Anh). VOA News.
  26. ^ “What Is the Haqqani Network?” (bằng tiếng Anh). VOA.
  27. ^ Mashal, Mujib (ngày 4 tháng 9 năm 2018). “Taliban Say Haqqani Founder Is Dead. His Group Is More Vital Than Ever”. The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331.
  28. ^ Abubakar Siddique (ngày 26 tháng 9 năm 2011). “Questions Raised About Haqqani Network Ties with Pakistan”. ETH Zurich Center for Security Studies. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2020.
  29. ^ “Haqqani network to be designated a terrorist group”. The Washington Post.
  30. ^ “Pakistan bans Haqqani network after security talks with Kerry”.
  31. ^ Green, Matthew (ngày 13 tháng 11 năm 2011). 'Father of Taliban' urges US concessions”. Financial Times. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2012. The school also has a place in the hearts of the commanders of the Haqqani network, a family-run insurgent dynasty that specialises in Kabul suicide bombings. Jalaluddin Haqqani, the group’s patriarch, studied at the seminary, from which he derives his name.
  32. ^ a b "Jeffrey Dressler; The Haqqani Network, A Strategic Threat."
  33. ^ Coll, Steve Ghost Wars (New York:Penguin, 2004) pp. 201-202
  34. ^ Gopal, Anand; Mansur Khan Mahsud; Brian Fishman (ngày 3 tháng 6 năm 2010). “Inside the Haqqani network”. Foreign Policy. The Slate Group, LLC. Bản gốc lưu trữ ngày 16 Tháng 11 năm 2011. Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2011.
  35. ^ a b Mir, Amir (ngày 15 tháng 10 năm 2011). “Haqqanis sidestep US terror list”. Asia Times Online. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 10 năm 2011. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2011.
  36. ^ a b c Brown, V.; Rassler, D.; Fountainhead of Jihad: The Haqqani Network, 1973–2012.
  37. ^ a b Fountainhead of Jihad
  38. ^ "The Battle for Tora Bora"
  39. ^ Bergen, Peter; "The Battle for Tora Bora."
  40. ^ "Al-Qaeda's Great Escape"
  41. ^ "Smucker, Philip; Al-Qaeda's Great Escape: The military and media on Terror's" Dulles, Virginia, Bassey's 2004.
  42. ^ a b “Al Qaeda active in 12 Afghan provinces: UN”. Daijiworld. Indo-Asian News Service. ngày 26 tháng 7 năm 2020. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2020.
  43. ^ Rassler, Don; Vahid Brown (ngày 14 tháng 7 năm 2011). “The Haqqani Nexus and the Evolution of al-Qaida” (PDF). Harmony Program. Combating Terrorism Center. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 25 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 2 tháng 8 năm 2011.
  44. ^ Herold, Marc (Tháng 2 năm 2002). “The failing campaign: A relentless American campaign seeking to kill Maulvi Jalaluddin Haqqani rains bombs on civilians as the most powerful mujahideen remains elusive”. The Hindu. 19 (3).
  45. ^ DeYoung, Karen (ngày 13 tháng 10 năm 2011). “U.S. steps up drone strikes in Pakistan against Haqqani network”. The Washington Post. Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2011.
  46. ^ a b Gall, Carlotta (ngày 17 tháng 6 năm 2008). “Old-Line Taliban Commander is Face of Rising Afghan Threa”. The New York Times. Truy cập ngày 10 tháng 2 năm 2009.
  47. ^ Partlow, Joshua (ngày 27 tháng 5 năm 2011). “Haqqani insurgent group proves resilient foe in Afghan war”. The Washington Post. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2011.
  48. ^ Dressler, Jeffrey (ngày 5 tháng 9 năm 2012). “The Haqqani Network: A Foreign Terrorist Organization” (PDF). ISW. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2012.
  49. ^ “Wanted Sirajuddin Haqqani Up to $5 Million Reward”. Rewards for Justice. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 8 năm 2009. Truy cập ngày 9 tháng 1 năm 2010.

Liên kết ngoàiSửa đổi