Mở trình đơn chính

Tiên Phong là một thuộc huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Tiên Phong

Hành chính
Thành phốHà Nội
HuyệnBa Vì
Trụ sở UBNDLịch sử[sửa
Địa lý
Tọa độ: 21°10′27″B 105°25′25″Đ / 21,17417°B 105,42361°Đ / 21.17417; 105.42361Tọa độ: 21°10′27″B 105°25′25″Đ / 21,17417°B 105,42361°Đ / 21.17417; 105.42361
Diện tích8,73 km²[1]
Dân số (1999)
Tổng cộng5990 người[1]
Mật độ686 người/km²
Khác
Mã hành chính9682[1]
Trụ sở UBND xã Tiên Phong, Ba Vì, Hà Nội
Nghĩa trang xã Tiên Phong.

Vị trí địa lýSửa đổi

Xã Tiên Phong là một xã nằm phía Đông Nam huyện Ba Vì, thuộc vùng bán sơn địa có dòng sông tích chảy qua.

Phía đông giáp xã Cam Thượng.

Phía Tây giáp xã Tây Đằng.

Phía Nam giáp xã Thụy An.

Phía Bắc giáp xã Đông QuangChu Minh.

Xã có tổng diện tích đất tự nhiên 8,7 km².[1] Dân số có 7.581 nhân khẩu.


Giới thiệuSửa đổi

Xã Tiên Phong nằm trong vùng trung du bán sơn địa, cách trung tâm huyện Ba Vì 4km về hướng Đông Nam. Phía Đông giáp xã Đông Quang; phía Tây giáp xã Thụy An; phía Nam giáp xã Cam Thượng; phía Bắc giáp xã Tây Đằng và Chu Minh.

Địa hình xã Tiên Phong có hai dạng cơ bản. Vùng tả ngạn sông Tích là khu vực gò đồi xen kẽ các vùng hồ, các nấc ruộng bậc thang. Vùng hữu ngạn sông Tích chiếm ½ diện tích phân bổ từ các gò đồi nhỏ đến các cánh đồng tiếp giáp với vùng châu thổ sông Hồng theo hướng từ Tây Nam xuống Đông Bắc.

Tổng diện tích tự nhiên của xã Tiên Phong là 876 ha. Dân số năm 2017 có 2.406 hộ, gồm 8.538 nhân khẩu. Mật độ 975 người/km². Toàn xã có 05 thôn: Thanh Lũng, Vị Nhuế, Bằng Lũng, Kim Bí, Đông Phong. Hoạt động kinh tế chủ yếu là nông nghiệp và chăn nuôi.

DI TÍCH ;

Nổi tiếng nhất trong số những di tích lịch sử văn hóa của xã Tiên Phong là ngôi đình cổ Thanh Lũng. Đình được xây dựng vào đầu thế kỷ 16 dưới thời nhà Mạc. Tại đây, dân làng thờ thần núi Tản Viên tức Sơn Tinh làm thành hoàng.

Với những giá trị kiến trúc nghệ thuật và lịch sử văn hóa độc đáo, ngôi đình đã được xếp hạng di tích quốc gia theo Quyết định ngày 12-2-1999 của Bộ Văn hóa – Thông tin. Điện thoại liên hệ với Ban Quản lý đình hiện nay là 091.4621.790.

Kiến trúc

Đình Thanh Lũng là một trong 3 ngôi đình cổ nhất và có kiến trúc nghệ thuật thuộc dạng đặc biệt của xứ Đoài. Cổng đình xây theo kiểu nghi môn với các trụ biểu được đắp các câu đối chữ Hán. Sau nghi môn là một sân gạch rộng với dãy nhà tả mạc còn sót lại.

Tòa đại đình 3 gian, 2 dĩ với 4 lá mái to chảy rộng và 4 đầu đao cong thanh thoát nên đứng ở góc độ nào cũng thấy rõ toàn bộ cấu trúc bên trong. Mặt bằng xây dựng có hình chữ "Nhất" (—) với bề dài 23,5m và bề rộng 13m. Bộ mái đình được lợp ngói ri và dựa vào kết cấu truyền thống bằng khung gỗ, đè nặng lên 48 cây cột gỗ lim, trong đó có 8 cây cột cái với đường kính to hơn 60cm.

Hiện trạngSửa đổi

Trong đình Thanh Lũng đang lưu giữ nhiều di vật quý như bản thần phả “Tản Viên Sơn – Tam vị Quốc chủ Đại Vương sự tích”, hương án, khám thờ, cỗ long ngai bài vị và một số đồ tế tự từ các chất liệu gỗ, gốm, vải…

Suốt mấy trăm năm, ngôi đình này đã trải qua sửa chữa, trùng tu nhiều lần. Năm 1989, một bên mái bị sụt xuống, về sau được nâng lại. Đến đầu thế kỷ 21, toàn bộ đình bị hư hỏng nặng, có nguy cơ sập. Ngày 1-9-2015, Dự án tu bổ, tôn tạo di tích đình Thanh Lũng được khởi công và đến đầu năm Đinh Dậu 2017 đã hoàn thành.


GIỚI THIỆU QUA LÀNG CỔ THÔN KIM BÍ XÃ TIÊN PHONG-HUYỆN BA VÌ-HÀ NỘI

Từ Hà Nội theo đường 32 lên Ba Vì ,Cách Hà Nội 52 Km rẽ trái khỏang 2 Km, rẽ phải qua Làng Bằng Lũng là Làng Kim Bí . Làng Kim Bí Lăm trong vùng Trung du ,dưới các đồi gò là nhũng thung lũng lầy nội , mỗi năm chỉ cấy được một vụ lúa chiêm rét.Còn nửa kia là đồng ruộng tương đối bằng phẳng trồng hoa mầu và cấy lúa bốn mùa được.Dân ở đây rất hiếu học ,Thời cuối Lê có người đã đỗ bảng nhãn .Các di tích ở đây trước kia làng có ba ngôi đình, một đình gữa làng thờ mục đồng chăn trâu ,tương truyền cậu đi chăn trâu lằm ngủ bị mối đắp chết. Còn một đình gọi là đình Tiên ở đầu làng Theo câu truyện truyền lại ở đình này có một ông Tiên xuống dạy học ở đây ,sách viết rằng làng đã cho ba ông ở ba làng và cả ba ông này đều đỗ đỗ đạt, đó là Thám hoa Giang Văn Minh ở mông phụ Đường Lâm , đi sứ sang tầu với lòng tự tôn và tự hào dân tộc nhưng mà ông bị tầu mổ bụng xem gan có to không thứ hai là ông Phùng Thế Trung ở Làng Kim Bí Xã Tiên Phong Đỗ bảng nhẫn nghe nói đâu ông được cai quản ở quốc tử giám và được ghi danh một bia đá tại đây ,ba là ông Lã Khanh ở Làng Đông kỳ trở Thành nhà địa lý có tiếng trong vùng.Còn Một ngôi đình nữa gọi là đình Cụ , đình này nằm ở xa làng là nơi tránh nắng của các cụ ngày xưa đi cày nắng Quá lên đình ngồi nghỉ. Ngoài các ngôi đình làng có một Ngôi chùa được tọa lạc dưới bóng một cây Đa rất cồ thụ ,ước tính tới nghìn tuổi, những năm 63 chùa là trường bổ túc công Nông sau đổi thành thanh Niên XHCN Ba Vì và ngày nay trường đó được chuyển vào ba trại gọi là trường THPT BA VÌ .Trong chùa Tượng mới được đắp Lại bài chi sơ sài chưa được phục hồi như xưa. Trong Làng còn có bốn điếm trấn ở bốn phương, chốn này là nơi xưa kia người làng thay nhau canh gác bảo vệ làng ,các điếm này đã bị phá hết đến nay chưa được khôi phục lại.Ở làng còn có Bốn nhà thờ của bốn họ ,đó là nhà thờ Họ nguyễn Khắc, Nhà thờ Họ Phùng Thế, nhà Thờ Họ Trần Viết, Nhà Thờ Họ Trương Văn, Các nhà Thờ Họ này những năm chiến trang phá hại Miền Bắc của đế quốc Mỹ, các Nhà Thờ Này biến thành trường học ,Tới nay đã xuống cấp các họ nghèo vẫn chưa được khôi phục . Làng này cã có chiến công đánh giặc Mường ra cướp bóc ,xương giặc vẫn còn trong lòng sông tích giang.Ngày 16 tháng 1 năm 1951 đai Tướng văn tiến Dũng đã chỉ huy công đồn,lô cốt đầu tiên trong 10 lô cốt ở khu vực Ba Vì bị đánh sâp ,đơn vị này là tiền thân của sư 320 ngày nay ,những năm chống pháp bồ đội ta cướp được một khẩu pháo 130 ly từ trong trận đánh pháp trên quốc lộ 32 ngày nay khéo vào Ba Vì đi qua làng này , các cụ kể rằng khi đi qua cầu bê tông vướng hai tai cầu thế là đập bỏ tai cầu.Những năm trống Mỹ làng này là cái nôi chú ngụ của các quân binh chủng (hóa học, đặc công,pháo binh) huấn luyện và chuyển quân vào Nam .Nhìn chung làng nay ngày xưa là một ngôi lành cổ ,còn để lai nhiều dấu ấn văn hóa xưa ,là một làng có nhiều tập tục đẹp được nhà vua ban cho chữ Làng Mỹ Tục bức đại tự của Làng (Kim Bi Xã Nghĩa Dân).Một làng những người dân hiền lành ,cần cù lao động, Ham học hỏi Đang phát triển .

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ a ă â b “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012.