Mở trình đơn chính

Xung đột miền Bắc Mali, Nội chiến Mali hay Chiến tranh Mali đề cập đến các cuộc xung đột vũ trang bắt đầu từ tháng 1 năm 2012 giữa miền bắc và miền nam của Malichâu Phi. Vào ngày 16 tháng 1 năm 2012, một số nhóm nổi dậy đã bắt đầu chiến đấu chống lại chính quyền Mali để giành độc lập hoặc tự trị lớn hơn cho miền bắc Mali, một khu vực ở phía bắc Mali mà họ gọi là Azawad. Phong trào Dân tộc Giải phóng Azaward (MNLA), một tổ chức đấu tranh để biến khu vực này của Mali thành một quê hương độc lập cho người Tuareg, đã nắm quyền kiểm soát khu vực này vào tháng 4 năm 2012.

Xung đột Bắc Mali
Một phần của Nổi dậy Maghreb (2002 đến nay)
Northern Mali conflict.svg
Bản đồ cho thấy phạm vi toàn bộ lãnh thổ do phiến quân nắm giữ vào tháng 1 năm 2013, trước khi nó được chiếm lại bởi lực lượng Mali và Pháp.
Thời gian 16 tháng 1 năm 2012 – đến nay
(7 năm, 9 tháng, 3 ngày)
Địa điểm Bắc Mali
Kết quả Đang diễn ra
  • Cuộc nổi loạn Tuareg đã bắt đầu đẩy các lực lượng chính phủ ra khỏi Bắc Mali vào tháng 1 năm 2012[6]
  • Tổng thống Mali Amadou Toumani Touré bị lật đổ trong đảo chính bởi Amadou Sanogo[7]
  • Bắc Mali hoàn toàn bị phiến quân chiếm giữ vào tháng 4 năm 2012, "Nhà nước độc lập Azawad" được tuyên bố bởi MNLA[8] và được hỗ trợ trong thời gian ngắn bởi Ansar Dine[9]
  • Các nhóm Hồi giáo (Ansar Dine, AQIM[10]MOJWA) chiếm lấy Bắc Mali từ MNLA và áp đặt luật sharia trong khu vực
  • Pháp và một số quốc gia châu Phi đã can thiệp và giúp Quân đội Mali tái chiếm phần lớn miền Bắc Mali
  • Thỏa thuận hòa bình giữa chính phủ và phiến quân Tuareg được ký ngày 18 tháng 6 năm 2013[11]
  • Thỏa thuận hòa bình chấm dứt sau khi binh lính Mali nổ súng vào những người biểu tình không vũ trang[12][13]
  • Thỏa thuận ngừng bắn được ký ngày 20 tháng 2 năm 2015 giữa chính phủ Mali và Phối hợp các phong trào Azawad[14]
  • Các nhà lãnh đạo của Mali đã từ chối quyền tự trị, nhưng sẵn sàng xem xét các quyền lực địa phương được chuyển giao.
  • Giao tranh cấp thấp tiếp tục
Tham chiến
Mali Chính phủ Mali

 Pháp
ECOWAS


 Tchad[24]
 Burundi[25]
 Gabon[26]
 Nam Phi[27]
 Rwanda[27]
 Tanzania[27]
 Uganda[28]
 Trung Quốc[29]
 Đức[30]
 Thụy Điển[31]
 Estonia[32]


Hỗ trợ bởi:


Chiến binh phi quốc gia:
Ganda Iso
FLNA[65][66]
MSA (from 2016)
GATIA (from 2014)

* National Movement for the Liberation of Azawad
(MNLA)
  • Phong trào Hồi giáo Azawad
    (MIA)[67]
Al-Qaeda

Tình nguyện viên jihad Nigeria


 Islamic State

  • Quốc gia Hồi giáo ở Đại Sahara
Chỉ huy và lãnh đạo
Mali Ibrahim Boubacar Keïta (từ tháng 9 năm 2013)
Mali Dioncounda Traoré (tháng 4 năm 2012–tháng 9 năm 2013)
Mali Amadou Sanogo (March–April 2012)
Mali Amadou Toumani Touré (until March 2012)
Mali Sadio Gassama (cho đến tháng 3)
Mali El Haji Ag Gamou (until March)
Pháp Emmanuel Macron
Pháp François Hollande
Pháp Pierre de Villiers
Pháp Édouard Guillaud
Pháp Colonel Thierry Burkhard
Pháp Brigade General Gregory de Saint-Quentin
Nigeria Shehu Usman Abdulkadir
Niger Yaye Garba
Tchad Mahamat Déby Itno
Tchad Abdel Aziz Hassane Adam  
Tchad Omar Bikomb

Mohamed Lamine Ould Sidatt (NLFA)
Housseine Khoulam (NLFA)[65]

Bản mẫu:Country data Azawad Mahmoud Ag Aghaly
Bản mẫu:Country data Azawad Bilal Ag Acherif
Bản mẫu:Country data Azawad Moussa Ag Acharatoumane
Bản mẫu:Country data Azawad Mohamed Ag Najem
Algabass Ag Intalla (MIA)[67]
Mokhtar Belmokhtar
Abdelhamid Abou Zeid 
Abdelmalek Droukdel[68]
Abou Haq Younousse 
Ahmed al-Tilemsi [4]
Iyad Ag Ghaly
Omar Ould Hamaha [69]
Lực lượng
Mali 6.000–
7.000
(trước chiến tranh: ~12.150)

Pháp 3.000
Tchad 2.000[24]
Nigeria 1.200[15]
Đức 1000 (2017)[30]
Togo 733[62]
Sierra Leone 650
Burkina Faso 500[15]
Bờ Biển Ngà 500[62]
Niger 500[15]
Sénégal 500[15]
Hà Lan 450
Trung Quốc 395[29]
Bénin 300[15]
Thụy Điển 250 (2017)
Guinée 144[15]
Ghana 120[15]
Estonia 50[32]
Liberia ~50
Tổng: 23.564+


Liên minh châu Âu 545 (EUTM)[34]


~500 (FLNA)[65]

Bản mẫu:Country data Azawad 3.000[71][72] 1,200–3,000[73][74]
Thương vong và tổn thất
Mali 164+ bị giết,[76]

400 bị bắt[77]
Tổng:
1.000–1.500+ bị giết, bị bắt hoặc bị bỏ rơi (đến tháng 4 năm 2012)[71]


Mali 85 bị giết, 197+ bị thương,[78][79] 12 captured[80] (January 2013)
Tchad 38 bị giết,[81] 74 bị thương[82][83][84][85][86]
Pháp 16 bị giết[87]
Togo 2 bị giết, nhiều người bị thương[88]
Burkina Faso 1 bị giết (không thù địch), 1 bị thương[89]
Niger 28 bị giết[90]
Nigeria 4 bị giết (2 không thù địch)[91][92]
Hà Lan 4 killed (All non-hostile)[93][94]
Sénégal 3 bị giết[95][96]
Bangladesh 3 bị giết, 1 bị thương[97][98][98]
Campuchia 2 bị giết (không thù địch), 2 bị thương[99]
Bồ Đào Nha 1 bị giết [100]
Trung Quốc 1 bị giết, 4 bị thương[98]
Nepal 1 bị giết[101]
Liberia 1 bị giết[102]

Ukraina 2 bị giết[101]Đức 2 bị giết (không thù địch)[103]

Bản mẫu:Country data Azawad 6–65 bị giết
(xung đột với quân đội Mali)[104][105][106]

26–123 bị giết
(xung đột với người Hồi giáo)[107][108][109][110]


60 captured[108][110]
17–19 bị giết (2013)

115 bị giết
(Conflict with Tuaregs)[107][108][109][110]

625 bị giết
(can thiệp Pháp)

Di chuyển:
~144.000 người tị nạn ra nước ngoài[24]
~230.000 người bị di dời nơi cư trú ở trong nước[24]
Tổng: ≈374.000[111]

Vào ngày 22 tháng 3 năm 2012, Tổng thống Amadou Toumani Touré đã bị lật đổ trong một cuộc đảo chính về việc xử lý khủng hoảng, một tháng trước khi một cuộc bầu cử tổng thống đã diễn ra.[112] Những người lính nổi loạn, tự gọi mình là Ủy ban Quốc gia về Phục hồi Dân chủ và Nhà nước (CNRDR), nắm quyền kiểm soát và đình chỉ hiến pháp của Mali.[113] Hậu quả của sự bất ổn sau cuộc đảo chính, ba thành phố lớn nhất miền bắc của Mali là Kidal, Gao và Timbuktu đã bị phiến quân[114] tràn ngập trong ba ngày liên tiếp.[115] Vào ngày 5 tháng 4 năm 2012, sau khi Douentza bị bắt, MNLA nói rằng họ đã hoàn thành mục tiêu và ngừng tấn công. Ngày hôm sau, nó tuyên bố độc lập của miền bắc Mali khỏi phần còn lại của đất nước, đổi tên thành Azawad.[116]

Ban đầu, MNLA được hỗ trợ bởi nhóm Hồi giáo Ansar Dine. Sau khi quân đội Mali bị đuổi khỏi miền bắc Mali, Ansar Dine và một số nhóm Hồi giáo nhỏ hơn bắt đầu áp đặt luật Sharia nghiêm ngặt. Người MNLA và Hồi giáo đấu tranh để hòa giải tầm nhìn mâu thuẫn của họ cho một nhà nước mới dự định.[117] Sau đó, MNLA bắt đầu chiến đấu chống lại Ansar Dine và các nhóm Hồi giáo khác, bao gồm Phong trào vì sự Đồng nhất và Jihad ở Tây Phi (MOJWA / MUJAO), một nhóm lách luật của Al-Qaeda ở Maghreb Hồi giáo. Đến ngày 17 tháng 7 năm 2012, MNLA đã mất quyền kiểm soát hầu hết các thành phố phía bắc của Mali cho người Hồi giáo.[118] Chính phủ Mali yêu cầu sự giúp đỡ của quân đội nước ngoài để chiếm lại miền bắc. Vào ngày 11 tháng 1 năm 2013, quân đội Pháp bắt đầu các hoạt động chống lại Hồi giáo. Lực lượng từ các quốc gia khác thuộc Liên minh châu Phi đã được triển khai ngay sau đó. Đến ngày 8 tháng 2, lãnh thổ do Hồi giáo nắm giữ đã được quân đội Mali chiếm lại, với sự giúp đỡ của liên minh quốc tế. Những kẻ ly khai Tuareg cũng tiếp tục chiến đấu với những người Hồi giáo, mặc dù MNLA cũng bị cáo buộc thực hiện các cuộc tấn công chống lại quân đội Mali.

Một thỏa thuận hòa bình giữa chính phủ và phiến quân Tuareg đã được ký kết vào ngày 18 tháng 6 năm 2013 nhưng vào ngày 26 tháng 9 năm 2013, phiến quân đã rút khỏi thỏa thuận hòa bình và tuyên bố rằng chính phủ đã không tôn trọng các cam kết của mình đối với thỏa thuận ngừng bắn. Giao tranh vẫn đang tiếp diễn mặc dù các lực lượng Pháp đã lên kế hoạch rút quân. Một thỏa thuận ngừng bắn đã được ký kết vào ngày 19 tháng 2 năm 2015 tại Algiers, Algeria, nhưng các cuộc tấn công khủng bố lẻ tẻ vẫn xảy ra. Cuộc xung đột này chính thức kết thúc bằng việc ký kết hiệp định hòa bình ở thủ đô vào ngày 15 tháng 4 năm 2015.

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ “Gunfire breaks out as Tuareg rebels enter northern Mali city”. montrealgazette.com. 31 tháng 3 năm 2012. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2012. [liên kết hỏng]
  2. ^ “Mali's Islamist conflict spreads as new militant group emerges”. Reuters. Truy cập ngày 17 tháng 11 năm 2015. 
  3. ^ “Tuareg-jihadists alliance: Qaeda conquers more than half of Mali”. middle-east-online.com. 4 tháng 4 năm 2012. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2012. 
  4. ^ a ă “Islamist group claims responsibility for Mali attack that killed 5”. reuters.com. 7 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 7 tháng 3 năm 2015. 
  5. ^ a ă Comolli (2015), tr. 28, 103, 171.
  6. ^ “Communiqué N°14-04-04-2012- Fin des Opérations Militaires”. Mnlamov. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2013. 
  7. ^ Hirsch, Afua (ngày 22 tháng 3 năm 2012). “Mali rebels claim to have ousted regime in coup”. The Guardian (London). 
  8. ^ “Tuaregs claim 'independence' from Mali”. Al Jazeera. Ngày 6 tháng 4 năm 2012. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2012. 
  9. ^ “Mali Tuareg and Islamist rebels "agree on Sharia state”. BBC News. Ngày 26 tháng 5 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 11 năm 2012. Truy cập ngày 27 tháng 5 năm 2012. 
  10. ^ Flood, Zoe (ngày 29 tháng 6 năm 2012). “Trouble in Timbuktu as Islamists extend control”. The Daily Telegraph (London). Truy cập ngày 6 tháng 7 năm 2012. Ansar Dine ordered the Tuareg MNLA group to leave the historical city of Timbuktu... backed by al-Qaeda's north African branch 
  11. ^ “Mali and Tuareg rebels sign peace deal”. BBC. Ngày 19 tháng 6 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 3 năm 2015. 
  12. ^ “Mali's Tuareg fighters end ceasefire”. AlJazeera. Ngày 30 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2013. 
  13. ^ “Tuareg separatist group in Mali 'ends ceasefire'. BBC News. BBC. Ngày 29 tháng 11 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 12 năm 2013. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2013. 
  14. ^ “Mali signs UN ceasefire to end conflict with northern rebels”. BBC News. 
  15. ^ a ă â b c d đ e ê “Les djihadistes s'emparent d'une ville à 400 km de Bamako” (bằng tiếng Pháp). Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2013. 
  16. ^ “MALI UPDATE 5: Burkina Faso, Nigeria to send troops to Mali”. English.ahram.org.eg. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2013. 
  17. ^ a ă â “APA – Int'l Support Mission for Mali to begin operations on Friday”. APA. Ngày 18 tháng 1 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2013.  Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  18. ^ “Ghana agrees to send troops to Mali”. Ghana Business News. Ngày 14 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2013. 
  19. ^ a ă “Mali conflict: West African troops to arrive 'in days'. Mali conflict: West African troops to arrive 'in days'. Ngày 15 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 15 tháng 1 năm 2013. 
  20. ^ “Ellen: Liberia Will Send Troops to Mali for Peace Mission – Heritage Newspaper Liberia”. News.heritageliberia.net. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2013. 
  21. ^ Irish, John (ngày 12 tháng 1 năm 2013). “Niger says sending 500 soldiers to Mali operation”. Reuters. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2013. 
  22. ^ a ă Felix, Bate (ngày 11 tháng 1 năm 2013). “Mali says Nigeria, Senegal, France providing help”. Reuters. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2013. 
  23. ^ “Aid Pledged to Mali as More Troops Deploy”. Wall Street Journal. Ngày 17 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2013. 
  24. ^ a ă â b “Chad to send 2000 soldiers to Mali”. Courier Mail. Ngày 17 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2013. 
  25. ^ “AU to hold donor conference on Mali intervention”. Africa Review. Ngày 18 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2013. 
  26. ^ “WPR Article | Global Insider: Despite Early Successes, France's Mali Challenge is Long-Term”. Worldpoliticsreview.com. Ngày 8 tháng 3 năm 2004. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2013. 
  27. ^ a ă â “Five more African countries pledge to send troops into Mali: Nigerian minister”. NZweek. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2013. 
  28. ^ “Forces capture Gao rebel stronghold – World News”. TVNZ. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2013. 
  29. ^ a ă “Chinese army soldiers conduct first mission as peacekeepers in Mali 1612131 - Army Recognition”. Armyrecognition.com. Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2014. 
  30. ^ a ă (www.dw.com), Deutsche Welle. “Bundeswehr in Mali: dangerous, but necessary? - TOP STORIES - DW - 29.01.2017”. DW.COM. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2017. 
  31. ^ “MINUSMA - MALI”. Swedish Armed Forces. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2017.  Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  32. ^ a ă “Estonian government approves sending 50 troops to French-led Mali mission”. err.ee. Ngày 22 tháng 3 năm 2018. 
  33. ^ “EU dilemma over Malian armed forces training”. Euronews. Ngày 14 tháng 1 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 1 năm 2013. 
  34. ^ a ă â b c d đ “Mali Crisis: EU troops begin training mission”. BBC News. Ngày 2 tháng 4 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 4 năm 2013. 
  35. ^ “Angola: Country Makes Progress in Implementing Vienna Declaration”. allAfrica.com. Ngày 28 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2013. 
  36. ^ Metherell, Lexi. “Australia Tips 10 million in to Mali Effort”. ABC News. Truy cập ngày 7 tháng 2 năm 2013. 
  37. ^ “World's most dangerous peacekeeping mission”. Ngày 20 tháng 11 năm 2015. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2017 – qua www.bbc.com. 
  38. ^ “Regering keurt steun aan militaire interventie in Mali goed (Belgium sends transport planes, helicopters and military personnel)”. De Standaard (bằng tiếng Hà Lan). Ngày 15 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2013. 
  39. ^ “Canada sending C-17 transport plane to help allies in Mali”. cbcnews.ca. Ngày 14 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2013. 
  40. ^ “Canadian special forces on the ground in Mali”. National Post. Ngày 28 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2013. 
  41. ^ “Mali: Comoros backs military intervention in Mali”. Afriquejet.com. Ngày 21 tháng 1 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2013. 
  42. ^ “Czech government approved sending troops to Mali”. aktuálně.cz. Ngày 6 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2013. 
  43. ^ “Danmark sender transportfly ind i kampene i Mali (Denmark confirms sending transport planes to Mali skirmish)”. Politiken. Ngày 14 tháng 1 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2013.  Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  44. ^ Denmark Confirms Sending Transport Planes to Mali Skirmish Lưu trữ ngày 15 tháng 1 năm 2013, tại Wayback Machine.. Politiken, 2013.
  45. ^ “Germany pledges two transport planes for Mali”. Agence France-Presse. Ngày 16 tháng 1 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2013. 
  46. ^ Germany pledges third transport plane, 20m dollars for Mali The Guardian, Tuesday ngày 29 tháng 1 năm 2013
  47. ^ “Magyarország tíz kiképzővel járul hozzá a misszióhoz” (bằng tiếng Hungarian). kormany.hu. Ngày 14 tháng 2 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 7 năm 2013. 
  48. ^ “Defense Minister says Hungary seeking involvement in Mali conflict”. politics.hu. Ngày 14 tháng 2 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 7 năm 2014.  Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  49. ^ “Irish and British join forces in Mali mission”. The Irish Times. Tháng 1 năm 1970. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2013. 
  50. ^ Squires, Nick (ngày 16 tháng 1 năm 2013). “Mali: Italy to offer France logistical support”. The Telegraph (London). Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2013. 
  51. ^ “India pledges $100m for Mali reconstruction”. The Times of India. Ngày 5 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2013. 
  52. ^ “India's reaction to Mali conflict differs from Syrian, Libyan crises”. The Times of India. Ngày 4 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2013. 
  53. ^ “India pledges $1 million to UN-backed mission to Mali”. Live Mint. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2013. 
  54. ^ “India pledges USD one million to UN-backed mission to Mali”. The Economic Times. Ngày 31 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2013. 
  55. ^ “India supports efforts at restoring order in Mali”. Newstrack India. Ngày 5 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2013. 
  56. ^ “Japan Offers New Aid to Mali, Sahel Region”. Voice of America. Ngày 29 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2013. 
  57. ^ “Hilfe für Mali zugesagt”. Az.com.na. Ngày 31 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2013. 
  58. ^ “Nederlands transport voor Franse missie Mali”. Nieuws.nl. Ngày 17 tháng 1 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 19 tháng 1 năm 2013. 
  59. ^ a ă “Militari români, trimiși în misiunea din Mali” (bằng tiếng Romanian). Yahoo! România. Ngày 6 tháng 2 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 2 năm 2013. 
  60. ^ España confirma que intervendrá en Malí. Cuartopoder, 2013.
  61. ^ Spain provides a transport plane.. ABC, 2013.
  62. ^ a ă â “Mali aid offers pour in; Army chief sets sights on Timbuktu”. Rappler.com. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2013. 
  63. ^ “UK troops to assist Mali operation to halt rebel advance”. BBC. Ngày 14 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2013. 
  64. ^ “US provide French air transport in Mali”. US to provide French air transport in Mali. Al Jazeera. Truy cập ngày 19 tháng 1 năm 2013. 
  65. ^ a ă â Par Europe1.fr avec AFP. “Mali: nouveau groupe armé créé dans le Nord”. Europe1.fr. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2012. 
  66. ^ Felix, Bate; Diarra, Adama (10 tháng 4 năm 2012), New north Mali Arab force seeks to "defend" Timbuktu, Reuters 
  67. ^ a ă Ediciones El País. “El Ejército francés se detiene ante Kidal, el feudo de la minoría tuareg de Malí”. EL PAÍS. Truy cập ngày 17 tháng 12 năm 2014. 
  68. ^ “Facts: Islamist groups present in northern Mali”. modernghana.com. Ngày 13 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2013. 
  69. ^ “French air strikes kill wanted Islamist militant 'Red Beard' in Mali”. reuters.com. 14 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2014. 
  70. ^ it:European Union Training Mission
  71. ^ a ă Jeremy Keenan (20 tháng 3 năm 2012). “Mali's Tuareg rebellion: What next?”. Al Jazeera. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2012. 
  72. ^ a ă Sofia Bouderbala (2 tháng 4 năm 2012). “Al-Qaeda unlikely to profit from Mali rebellion: experts”. The Daily Star. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2012. 
  73. ^ “France begins Mali military intervention”. Al Jazeera. Ngày 11 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2013. 
  74. ^ “Analysis: French early strike shakes up Mali intervention plan”. Reuters. Ngày 13 tháng 1 năm 2013. 
  75. ^ “Traore readies to take over in Mali”. news24.com. 12 tháng 4 năm 2012. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2012. 
  76. ^ 2 bị giết (17–19 tháng 1),[1] 160 bị giết (24–25 tháng 1),[2] 19 killed (16 February), [3] 16 killed (24 March), 17 killed (26 March) total of 197+ reported killed
  77. ^ “Des prisonniers crient leur détresse” (bằng tiếng French). El Watan. 8 tháng 4 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 4 năm 2012. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2012.  Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  78. ^ Felix, Bate (ngày 12 tháng 1 năm 2013). “France bombs Mali rebels, African states ready troops”. Reuters. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2013. 
  79. ^ “Over 100 dead in French strikes and fighting in Mali”. Reuters. 9 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2013. 
  80. ^ Al Jazeera, Rebels capture Mali government troops, Al Jazeera, 8 tháng 1 năm 2013
  81. ^ Mali's new president thanks Chad for support against Islamists[liên kết hỏng]
  82. ^ “Ten Chadian soldiers killed fighting Islamists in Mali”. Reuters. Truy cập ngày 17 tháng 12 năm 2014. 
  83. ^ “Malijet Mali: violents combats dans le massif des Ifoghas, faisant un mort côté tchadien, six côté jihadistes Mali Bamako”. Malijet.com. Ngày 13 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2014. 
  84. ^ “Archived copy”. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 9 tháng 3 năm 2013.  Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  85. ^ “Mali: le scénario de la guérilla commence à se dessiner | La crise malienne | ICI.Radio-Canada.ca”. Radio-canada.ca. Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2014. 
  86. ^ “Toute l'actualité du Nord-Mali”. Nord-mali.com. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 2 năm 2014. Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2014.  Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  87. ^ “Un militaire français succombe à ses blessures au Mali”. Le Figaro. 5 tháng 11 năm 2016. Truy cập ngày 5 tháng 11 năm 2016. 
  88. ^ “Mali Guerre au Mali: Au moins 1 mort dans les rangs des Togolais”. Malijet. Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2013. 
  89. ^ “Malijet Mali: Le soldat burkinabè, Tounougma Kaboré, conducteur au bataillon Badenya est décédé le mercredi 13 mars 2013 à Diabali (Officiel) Mali Bamako”. Malijet.com. Ngày 14 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2014. 
  90. ^ https://web.archive.org/web/20130608172052/http://news.yahoo.com/niger-attacks-shockwave-mali-conflict-075339499.html. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 6 năm 2013. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2013.  |tựa đề= trống hay bị thiếu (trợ giúp)
  91. ^ “IRIN Africa | Islamists kill Nigerian soldiers heading to Mali | Nigeria | Conflict | Security”. Irinnews.org. Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2014. 
  92. ^ “Official: Nigerian military plane aiding northern Mali operation crashes in Niger; 2 dead”. Fox News. Ngày 6 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2014. 
  93. ^ “Mali helicopter crash: Two Dutch UN peacekeepers die”. 17 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2017 – qua www.bbc.com. 
  94. ^ Dutch UN troops killed in Mali due to 'shortcomings'
  95. ^ “Senegalese peacekeeper killed in rocket attack on northern Mali base”. 7 tháng 10 năm 2014. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2017 – qua Reuters. 
  96. ^ “Car bomb kills UN peacekeepers in Mali”. www.aljazeera.com. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2017. 
  97. ^ “Peacekeeper killed in Mali”. 27 tháng 5 năm 2015. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2017. 
  98. ^ a ă â Diplomat, Shannon Tiezzi, The. “Chinese Peacekeeper Killed in Mali Attack”. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2017. 
  99. ^ “Cambodian peacekeepers in Mali wounded - Khmer Times”. 19 tháng 7 năm 2014. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2017. 
  100. ^ “At least two killed in terror attack on luxury resort in Mali”. 18 tháng 6 năm 2017. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2017. 
  101. ^ a ă “Nepali pilot killed in Mali hotel attack”. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2017. 
  102. ^ “UN peacekeeper killed in Mali identified as Liberian”. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2017. 
  103. ^ https://www.dailysabah.com/africa/2017/07/26/2-german-soldiers-killed-after-military-helicopter-crashes-in-northern-mali
  104. ^ “Fierce clashes between Malian army and Tuareg rebels kill 47”. The Daily Telegraph (London). 19 tháng 1 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 10 năm 2012. 
  105. ^ “Mali says 20 rebels killed, thousands flee”. Reuters. 5 tháng 2 năm 2012. Truy cập ngày 7 tháng 3 năm 2012. 
  106. ^ “Heavy fighting in north Mali, casualties reported”. Reuters. 7 tháng 2 năm 2012. Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2013. 
  107. ^ a ă “Mali: au moins 35 morts dans les affrontements islamistes/Touareg à Gao” (bằng tiếng Pháp). Google News. Agence France-Presse. 30 tháng 6 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2012. 
  108. ^ a ă â “Islamists seize north Mali town, at least 21 dead in clashes”. Google. 27 tháng 6 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 11 năm 2012. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2013.  Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  109. ^ a ă “New fighting breaks out in northern Mali”. France 24. 16 tháng 11 năm 2012. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2013. 
  110. ^ a ă â "North Mali clashes kill dozens, some unarmed: source" Google News (AFP), 20 tháng 11 năm 2012 Lưu trữ ngày 1 tháng 2 năm 2013, tại Wayback Machine.
  111. ^ Tran, Mark (ngày 17 tháng 1 năm 2013). “Mali refugees flee across borders as fighting blocks humanitarian aid”. The Guardian (London). Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2013. 
  112. ^ “Mali soldiers say president toppled in coup – Africa”. Al Jazeera. Ngày 22 tháng 3 năm 2012. Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2012. 
  113. ^ Associated Press, "Coup Leader Reinstates Mali's Constitution", Express, 2 April 2012. p. 8.
  114. ^ Baba Ahmed & Rukmini Callimachi (2 tháng 4 năm 2012). “Islamist group plants flag in Mali's Timbuktu”. Huffington Post. Associated Press. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 2 năm 2016. Truy cập ngày 3 tháng 11 năm 2015.  Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  115. ^ Serge Daniel (4 tháng 4 năm 2012). “Mali junta denounces 'rights violations' by rebels”. Google. Agence France-Presse. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2012. 
  116. ^ “Tuareg rebels declare the independence of Azawad, north of Mali”. Al Arabiya. Ngày 6 tháng 4 năm 2012. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2012. 
  117. ^ “Islamists seize Gao from Tuareg rebels”. BBC News. 27 tháng 6 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 11 năm 2012. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2012. 
  118. ^ Nossiter, Adam (18 tháng 7 năm 2012). “Jihadists' Fierce Justice Drives Thousands to Flee Mali”. The New York Times. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2012. 

SáchSửa đổi

Đọc thêmSửa đổi

Liên kết ngoàiSửa đổi