Y học ở Thế giới Hồi giáo Trung đại

Trong lịch sử Y học, Y học Hồi giáokhoa học về y khoa được phát triển trong Kỉ nguyên hoàng kim Hồi giáo và được trình bày bằng tiếng Ả Rập, ngôn ngữ chung (lingua franca) của văn minh Hồi giáo.[1][2]

Trang sổ từ bản tiếng Ả Rập của sách De materia medica của Dioscorides, năm 1229

Y học Hồi giáo gìn giữ, hệ thống hoá và phát triển kiến thức y khoa của Cổ đại Hy - La, bao gồm phần lớn truyền thống của Hippocrates, GalenDioscorides.[3] Trong thời Trung đại, Y học Hồi giáo giữ vị trí tiên tiến nhất thế giới, tổng hợp quan niệm của Hy Lạp cổ đại, La Mã, Lưỡng Hà, Ba Tư cũng như truyền thống Ayurveda của Ấn Độ, trong khi có rất nhiều sự tiến bộ và sáng tạo. Sau này, Y học phương Tây tiếp thu thành quả của y học Hồi giáo và y học cổ đại, khi nhiều bác sĩ Tây Âu trở nên quen thuộc với các tác giả y học Hồi giáo trong Thời kì Phục hưng trong thế kỉ 12.[4]

Tổng quanSửa đổi

Nguồn gốcSửa đổi

Ṭibb an-Nabawī - Y học của nhà tiên triSửa đổi

Bác sĩ thời kì đầu Hồi giáoSửa đổi

Trong phần lớn trường hợp, các bác sĩ Ả Rập làm quen với y học Hy - La cổ đại và hậu Hy Lạp hoá bằng cách liên hệ trực tiếp với các bác sĩ ở vùng mới chiếm được hơn là đọc văn bản gốc hay văn dịch. Sự dời đô của thế giới Hồi giáo đang lên về Damascus có thể thúc đẩy mối liên hệ này, khi y học Syria là một phần của truyền thống Hy - La. Hai cái tên của hai bác sĩ Kito giáo được biết đến: Ibn Aṯāl làm việc dưới triều Muawiyah I, vua sáng lập triều đại Umayyad. Vị caliph lạm dụng kiến thức của ông để đầu độc kẻ thù. Tương tự, Abu l-Ḥakam, người có trách nhiệm chuẩn bị thuốc, được thuê bởi Muawiah. Con, cháu trai và chắt trai ông cũng phục vụ dưới triều Umayyad và Abbasid.

Thế kỉ VII - IX: Tiếp thu truyền thống có trướcSửa đổi

Văn bản y học Hy Lạp, La Mã và hậu Hy Lạp hoáSửa đổi

Văn bản Hy - La cổ đạiSửa đổi

Văn bản hậu Hy Lạp hoáSửa đổi

Bản dịch sang tiếng Ả Rập của HippocratesSửa đổi

Bản dịch sang tiếng Ả Rập của GalenSửa đổi

Văn bản y học Syria và Ba TưSửa đổi

Văn bản SyriaSửa đổi

Văn bản Ba TưSửa đổi

Văn bản y học Ấn ĐộSửa đổi

Bác sĩ và nhà khoa họcSửa đổi

Ali ibn Mousa al-RidhaSửa đổi

Ali ibn Sahl Rabban al-TabariSửa đổi

Muhammad bin Sa'id al-TamimiSửa đổi

Ali ibn al-'Abbas al-MajusiSửa đổi

Muhammad ibn Zakariya al-RaziSửa đổi

Abu-Ali al-Husayn ibn Abdullah ibn-SinaSửa đổi

Đóng góp cho y họcSửa đổi

Giải phẫu và sinh lí học cơ thể ngườiSửa đổi

ThuốcSửa đổi

Phẫu thuậtSửa đổi

Kĩ thuậtSửa đổi

Sự điều trịSửa đổi

Gây mê và khử trùngSửa đổi

Đạo đức y khoaSửa đổi

Các bệnh việnSửa đổi

Ngành dượcSửa đổi

Phụ nữ và y họcSửa đổi

Niềm tinSửa đổi

Vai tròSửa đổi

Vai trò của Kito hữuSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ Porter, Roy (ngày 17 tháng 10 năm 1999). The Greatest Benefit to Mankind: A Medical History of Humanity (The Norton History of Science). W. W. Norton & Company. tr. 90–100. ISBN 978-0-393-24244-7. 
  2. ^ Wakim, Khalil G. (ngày 1 tháng 1 năm 1944). “Arabic Medicine in Literature”. Bulletin of the Medical Library Association 32 (1): 96–104. ISSN 0025-7338. PMC 194301. PMID 16016635. 
  3. ^ Campbell, Donald (ngày 19 tháng 12 năm 2013). Arabian Medicine and Its Influence on the Middle Ages. Routledge. tr. 2–20. ISBN 978-1-317-83312-3. 
  4. ^ Conrad, Lawrence I. (2009). The Western medical tradition. [1]: 800 to AD 1800. Cambridge: Cambridge Univ. Press. tr. 93–130. ISBN 978-0-521-47564-8. 

Bản mẫu:Học thuật Hồi giáo