Mở trình đơn chính

Đà Sơn là một thuộc huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

Đà Sơn

Hành chính
TỉnhNghệ An
HuyệnĐô Lương
Địa lý
Tọa độ: 18°52′55″B 105°18′13″Đ / 18,88194°B 105,30361°Đ / 18.88194; 105.30361Tọa độ: 18°52′55″B 105°18′13″Đ / 18,88194°B 105,30361°Đ / 18.88194; 105.30361
Diện tích4.27 km²[1]
Dân số (1999)
Tổng cộng7112 người[1]
Mật độ1666 người/km²
Khác
Mã hành chính17668[1]

Xã Đà Sơn có diện tích 4.27 km², dân số năm 1999 là 7112 người,[1] mật độ dân số đạt 1666 người/km².

Vị trí hành chínhSửa đổi

Đà Sơn là một xã nằm trong khu vực trung tâm của huyện Đô Lương, Nghệ An. Sát thị trấn Đô Lương, nằm trên đường quốc lộ 15A, trên đường đi sang huyện Thanh Chương. Đà Sơn tiếp giáp với các xã, thị trấn: Thị trấn Đô Lương, Yên Sơn, Văn Sơn, Xuân Sơn, Lạc Sơn, Trung Sơn, Lưu Sơn.

Xã Đà Sơn là một trong những nơi buôn bán khá sầm uất và có nhiều công trình xây dựng hạ tầng quan trọng của huyện Đô Lương như Trường Trung học phổ thông Đô Lương 1, Trường THCS Lý Nhật Quang, Nghĩa Trang quốc tế Đô Lương, Bệnh viện Đa khoa huyện Đô Lương...

Theo Nghị quyết tại kỳ họp thứ II, Hội đồng nhân dân huyện Đô Lương nhiệm kỳ 2011-2016, toàn bộ diện tích xóm 11 và 12 của xã Đà Sơn sẽ được nhập vào địa giới thị trấn Đô Lương.

Lịch sử các tên gọiSửa đổi

-Năm 1953 xã Thuần Trung được tách ra thành ba xã Đà Sơn, Trung Sơn, Thuận Sơn. Xã Đà Sơn gồm hai làng Bột Đà và Phượng Kỷ. Thời Nhà Lý, Bột Đà là phủ lỵ của Tri châu Nghệ An Lý Nhật Quang và trở thành một trung tâm quân sự, kinh tế và văn hóa của Nghệ An đầu đời Lý. Thời nhà Nguyễn, Bột Đà là phủ lỵ của phủ Anh Đô. Làng Bột Đà có nhiều địa danh gắn liền phủ lỵ của Lý Nhật Quang như xóm Phật Kệ, xóm Phủ, xóm Khê, xóm Ao, cánh đồng Cửa, cánh đồng Lũy, cánh đồng Nhà Heo, Nương cháy,Ao Mặt,giếng Khê...Làng Bột Đà có các công trình thờ Phật được xây dựng từ thời Lý như chùa Linh Sơn ở Rú Kiêng, chùa Bụt và tháp chuông hai tầng cùng đền thờ Lý Phật Quang ở Rú Đà. Đặc biệt, dưới chân Rú Đà, sát mặt nước sông Lam có miếu thờ Bà Chúa Liễu Hạnh, một trong tứ Thánh bất tử của người Việt cổ được xây dựng từ thời Lý. Hiện nay, các công trình nói trên chỉ còn lại chùa Linh Sơn và ngôi miếu cổ. Một công trình vĩ đại được xây đắp từ thời Lý là đê ngăn lũ ở làng Phượng Kỷ nối từ chân Rú Sỏi ở xã Lưu Sơn đến chân Rú Đà, sau đó nối tiếp đến chân Rú Nợng rồi chạy thẳng xuống chân Rú Sy. Sau khi công giáo được truyền bá vào Việt Nam, một nhà thờ đạo công giáo được xây dựng dưới chân Rú Đà, ngoài đê ngăn lũ, trong địa phận xóm Phật Kệ. Từ đó, xóm Phật Kệ tách làm hai, nửa trên giáp Rú Đà là xóm Đà Lam của người công giáo, nửa dưới vẫn mang tên Phật Kệ như trước đây. Xã Đà Sơn trước đây có hai chợ, chợ Điếm (bên cạnh điếm canh đê) họp buổi sáng, chợ Hôm họp buổi chiều, nay chỉ còn chợ Hôm họp cả hai buổi. Xã Đà Sơn có trường THCS Đà Lạc, trường THCS Lý Nhật Quang. Trường PTTH Đô Lương 1, Bệnh viện Đô Lương và Nghĩa trang quốc tế được xây dựng trên Rú Kiêng thuộc xã Đà Sơn.

Dân cư, Kinh tếSửa đổi

Ngành nghề chủ yếu ở xã là buôn bán tiểu thương, dịch vụ nhà hàng, nông nghiệp.

Xã có 01 chợ có tên cũ là Chợ Điếm do ngày trước có 1 điếm canh, tên quen gọi là chợ Đà Sơn.

Trước đây ở xã có làng Phượng Kỷ nổi tiếng với nghề làm gạch ngói, nhưng nay quy mô làng nghề ngày càng thu hẹp.

Trong tương lai khi quy hoạch Đô Lương trở thành thị xã, Đà Sơn cũng là một vùng trọng điểm được chú trọng quy hoạch để trở thành trung tâm của thị xã, cùng với khu đô thị mới rất đẹp với nhiều biệt thự, hồ bơi, trung tâm giải trí cho nhân dân tạo thành khu phức hợp Kinh tế - Văn hóa giải trí nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho bà con.

Di tích lịch sửSửa đổi

  • Đền Bột Đà: thờ Đức Thánh Thiên Giám, ở chân núi Già.

Núi Già từ đầu thời Lý đã là trung tâm phật giáo của tỉnh Nghệ An, nơi đây có viện, chùa... quy mô lớn. Sau khi Lý Nhật Quang làm tri châu, ông chọn Bạch Đường làm phủ lị. Tuy nhiên, khi Lý Đạo Thành vào quản châu Nghệ An ông lại cho phát triển vùng Phật Kệ thành trung tâm chính trị, văn hoá lấy Phật giáo làm tôn giáo chính. Hiện đền Bột Đà chỉ còn là 1 am nhỏ, tuy nhiên địa thế rất đẹp, hướng ra dòng sông Lam.

  • Nhà thờ giáo hạt Bột Đà

Nằm tại thôn Bột Đà, là trụ sở của quản hạt Bột Đà, thuộc giáo phận Vinh, giáo hạt Bột Đà quản các xứ: Bột Đà, Cây Chanh, Lãng Điền, Quan Lãng, Sơn La, Trung Hoà, Yên Lĩnh, Yên Phúc.

  • Di tích truông Cồn Đọi:

Nằm ở khu vực từ đường QL46, giáp với thị trấn Đô Lương hiện nay đến trường Trung học cơ sở Lạc Đà, gắn với phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh năm 1930-1931.

Nhân vật tiêu biểuSửa đổi

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ a ă â b “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012. 

Tham khảoSửa đổi