Mở trình đơn chính

Giáo phận Vinh (tiếng Latin: Dioecesis Vinhensis) là một giáo phận Công giáo Rôma tại miền Bắc Trung Bộ Việt Nam.

Giáo phận Vinh
Dioecesis Vinhensis
Logo Giáo phận Vinh.png
Vị trí
Địa giớiNghệ An
Giáo tỉnhGiáo tỉnh Hà Nội
Thống kê
Dân số
- Địa bàn
- Giáo dân

3.104.270 (2018)
286.401 (2018)
Giáo xứ108 (2018)
Thông tin
Nhà thờ chính tòaNhà thờ chính tòa Xã Đoài
Linh mục đoàn179
Linh mục triều168 (2018)
Linh mục dòng11(2018)
Lãnh đạo giáo phận hiện tại
Giám mụcAnphong Nguyễn Hữu Long
Giám mục phụ táPhêrô Nguyễn Văn Viên
Chưởng ấnPhaolô Nguyễn Văn Hiểu
Nguyên giám mụcGiám mục trống tòa.png Phaolô Maria Cao Đình Thuyên
Giám mục trống tòa.png Phaolô Nguyễn Thái Hợp
Trang mạng
http://gpvinh.com/

Theo các số liệu mới nhất, đến cuối năm 2018, địa bàn giáo phận Vinh tương ứng với tỉnh Nghệ An, tổng cộng 16.499km2; với số giáo dân là 286.401 trên tổng số 3.104.270 dân cư trên địa bàn, chiếm tỷ lệ 9,23%. Giáo phận gồm 13 giáo hạt, 108 giáo xứ, 377 giáo họ, với 179 linh mục đã bao gồm 11 linh mục dòng, 1.414 tu sĩ nam nữ, 142 chủng sinh, 40 tiền chủng sinh.[1].

Cai quản giáo phận do Giám mục chính tòa Anphong Nguyễn Hữu Long, (từ 2018) và Giám mục phụ tá Phêrô Nguyễn Văn Viên (từ 2013).

Lịch sửSửa đổi

 
Các Giám mục thuộc giáo phận Vinh, năm 2016

Năm 1707, theo báo cáo của Giám mục Jaques de Bourges, Đại diện Tông tòa Tây Đàng Ngoài, tình hình giáo dân ở xứ Nghệ An là 3.000 người, do linh mục Bảo Lộc Tri coi sóc; ở Bố Chánh là 4.000 người, do linh mục Giuse Phước coi sóc.

Năm 1846, giáo phận Nam Đàng Ngoài được thành lập, tách từ giáo phận Tây Đàng Ngoài. Ngày 15 tháng 8 năm 1892, Giám mục Louis Pineau Trị làm lễ cung hiến giáo phận cho Đức mẹ. Năm đó, giáo phận có 1 Giám mục, 31 thừa sai, 72 linh mục Việt Nam, 224 thầy giảng, 16 đại chủng sinh, 200 tiểu chủng sinh, 175 nữ tu, 88.227 giáo dân, 56 giáo xứ, 514 giáo họ và 300 nhà thờ.

Ngày 3 tháng 12 năm 1924, tất cả các giáo phận ở Việt Nam đổi tên theo địa bàn hành chính nơi đặt toà Giám mục, nên giáo phận Tông tòa Nam Đàng Ngoài đổi thành giáo phận Vĩnh, về sau được gọi là giáo phận Vinh, do Giám mục André Léonce Eloy Bắc coi sóc. Bấy giờ, giáo phận có một Giám mục, 35 linh mục Việt Nam, 4 thừa sai, 75 thầy giảng, 69 chủng sinh, 220 nữ tu, 18 giáo xứ và 66.350 giáo dân.

Ngày 24 tháng 11 năm 1960, Tòa Thánh thành lập Hàng Giáo phẩm Việt Nam và nâng các giáo phận tông tòa lên hàng chính tòa. Giáo phận Vinh cũng được nâng lên vào ngày nay và thuộc Giáo Tỉnh Hà Nội.

Ngày 22 tháng 12 năm 2018, Giáo hoàng Phanxicô thiết lập giáo phận Hà Tĩnh trên cơ sở chia tách giáo phận Vinh đồng thời bổ nhiệm Giám mục Anphong Nguyễn Hữu Long, đang là giám mục Phụ tá giáo phận Hưng Hóa làm giám mục chính tòa giáo phận Vinh. Giám mục Phaolô Nguyễn Thái Hợp, đang là Giám mục Vinh được bổ nhiệm làm giám mục tiên khởi giáo phận Hà Tĩnh.

Các giáo hạt và giáo xứSửa đổi

Giáo phận Vinh có 13 giáo hạt, 93 giáo xứ

  1. Giáo Hạt chính tòa Xã Đoài: 11 giáo xứ
  2. Giáo Hạt Thuận Nghĩa: 10 giáo xứ
  3. Giáo Hạt Phủ Quỳ: 6 giáo xứ và 4 giáo điểm
  4. Giáo Hạt Đông Tháp: 10 giáo xứ
  5. Giáo Hạt Bảo Nham: 9 giáo xứ và 2 giáo họ độc lập
  6. Giáo Hạt Bột Đà: 11 giáo xứ và 1 giáo họ độc lập
  7. Giáo Hạt Vạn Lộc: 9 giáo xứ
  8. Giáo Hạt Nhân Hòa: 7 giáo xứ
  9. Giáo Hạt Cửa Lò: 7 giáo xứ
  10. Giáo Hạt Cầu Rầm: 6 giáo xứ và 1 giáo họ độc lập
  11. Giáo Hạt Kẻ Dừa: 8 giáo xứ
  12. Giáo Hạt Quy Hậu: 6 giáo xứ
  13. Giáo Hạt Vàng Mai:9 giáo xứ

Các danh địa trong giáo phậnSửa đổi

Nhà thờ chính tòa và Tòa Giám mụcSửa đổi

-Nhà thờ chính tòa Xã Đoài, xã Nghi Diên, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An

-Tòa giám mục Xã Đoài -Giáo phận Vinh, xã Nghi Diên, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An

Các nhà thờ lớn và Thánh địa hành hươngSửa đổi

  • Nhà thờ giáo xứ Yên Đại, Nghi Phú, TP Vinh, Nghệ An, nhà thờ dự kiến lớn nhất Việt Nam
  • Linh địa Trại Gáo (Đền thờ Thánh An-tôn) tại xã Nghi Phương, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An.
  • Nhà thờ đá và đền thánh Đức Mẹ Lộ Đức giáo xứ Bảo Nham, xã Bảo Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An.
  • Đền thờ Thánh Phê-rô Hoàng Khanh, giáo xứ Trung Hậu, xã Nghi Hoa, huyện Nghi Lộc. Tỉnh Nghệ An
  • Đền Thánh Phê-rô Vũ Đăng Khoa. Xã Quỳnh Lâm. Huyện Quỳnh Lưu. Tỉnh Nghệ An. Giáo Xứ Thuận Nghĩa

Đại chủng viện,Các Tu viện và Dòng tu trong Giáo phận.Sửa đổi

  • Đại chủng viện Thánh Phanxico Xaviê, Nghi Diên, Nghi Lộc, Nghệ An
  • Nhà chính Dòng Mến Thánh Giá Vinh tại Nghi Diên, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An.
  • Tu viện Mến Thánh Giá Trang Nứa.
  • Nhà chính Dòng Thừa Sai Bác Ái Vinh tại Nghi Diên, Nghi Lộc, Nghệ An.
  • Dòng Thừa sai 12 thánh Tông đồ Gp Vinh, Yên Đại (Tp Vinh)
  • Dòng nữ Carmel Giuse, giáo xứ Yên Đại, Tp Vinh
  • Dòng chị em bác ái Thánh nữ Jeanne Antide Throured, Yên Đại (Tp Vinh)
  • Dòng con Đức Mẹ phù hộ, giáo xứ Làng Anh,Nghi Anh -Nghi Lộc -Nghệ An
  • Cộng đoàn dòng Thánh Phao- Lô, giáo xứ Lộc Mỹ, Nghi Quang, Nghi Lộc, Nghệ An
  • Dòng nữ tử bác ái Thánh Vinh Sơn, giáo xứ Thanh Dạ, Quỳnh Thanh, Quỳnh Lưu, Nghệ An
  • Dòng con Đức Mẹ vô nhiễm, Giáo xứ Trung Hậu, Nghi Hoa, Nghi Lộc, Nghệ An
  • Dòng nữ Đa -Minh Tin Mừng Giáo phận Vinh, giáo xứ Yên Đại (Tp Vinh)
  • Dòng Ngôi Lời, Giáo xứ Vĩnh Giang, Nghĩa Lộc, Nghĩa Đàn, NA
  • Hiệp hội Thánh Anton Padova Giáo phận Vinh, giáo xứ Bột Đà, Đà Sơn, Đô Lương, NA
  • Dòng Đa-minh (nam), giáo xứ Bố Sơn, Nghi Vạn, Nghi Lộc, NA
  • Tu hội truyền giáo thánh Vinh Sơn, giáo xứ Làng Nam, Nghi Trung, Nghi Lộc, NA
  • Dòng Tên (Dòng Chúa Giê-su), giáo xứ Làng Anh, Nghi Anh, Nghi Lộc, NA
  • Dòng Chúa Cứu Thế, giáo xứ Cửa Lò, Phường Nghi Thu, TX Cửa Lò, NA
  • Dòng Đức Mẹ Lên Trời, giáo xứ Phan Thôn, Nghi Kim, TP Vinh, NA

Các đời Giám mục quản nhiệmSửa đổi

STT Tên Thời gian quản nhiệm Ghi chú
Hạt Đại diện Tông tòa Nam Đàng Ngoài
1 † Jean-Denis Gauthier Hậu   1846-1877 Giáo phận Nam Đàng Ngoài.
2 † Guillaume-Clément Masson   1848-1853
3 † Yves-Marie Croc Hòa   1866-1885
4 † Louis-Marie Pineau Trị   1886-1910
5 † François Belleville Thọ   1911-1912
6 † André-Léonce-Joseph Eloy Bắc   1912-1924
Hạt Đại diện Tông tòa Vinh
André-Léonce-Joseph Eloy Bắc   1924-1947
7 † Gioan Baotixita Trần Hữu Ðức   1951-1960
Giáo phận Vinh
Gioan Baotixita Trần Hữu Ðức   1960-1971
8 † Phaolô Trần Đình Nhiên   1963-1969
9 † Phêrô Maria Nguyễn Năng   1971-1978
* Trống tòa 1978-1979
10 † Phêrô Gioan Trần Xuân Hạp   1979-2000
11 Phaolô Maria Cao Đình Thuyên   1992-2000
  2000-2010
12 Phaolô Nguyễn Thái Hợp   2010 - 2018
13 Phêrô Nguyễn Văn Viên   2013-nay
14 Anphong Nguyễn Hữu Long   2018 - nay

Ghi chú:

Nhân vật Công giáo nổi bậtSửa đổi

Thời Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức, nhiều thừa sai, linh mục, tu sĩ và giáo dân đã bị giết hại, trong số đó có 6 vị đã được Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II phong thánh ngày 19 tháng 6 năm 1988.

Xem thêmSửa đổi

Chú thíchSửa đổi

Tham khảoSửa đổi