Mở trình đơn chính

Đậu Thái (giản thể: 窦泰; phồn thể: 竇泰; bính âm: Dòu Tài, ? – 537), tự Thế Ninh, sinh quán Hãn Thù, Đại An [1], nguyên quán Quan Tân, Thanh Hà [2] tướng lĩnh nhà Đông Ngụy.

Xuất thân và khởi nghiệpSửa đổi

Ông cụ là Đậu La, làm Thống Vạn trấn tướng nhà Bắc Ngụy, nhân đó dời nhà đến biên giới phía bắc. Cha là Đậu Nhạc, tử trận khi giúp trấn tướng Dương Quân chống lại nghĩa quân Phá Lục Hàn Bạt Lăng. Về sau Thái hiển quý, Nhạc được truy tặng Tư đồ. Vợ của Thái là em gái của Lâu Chiêu Quân (vợ của Cao Hoan, mẹ của Cao Dương).

Thái lớn lên, giỏi cưỡi ngựa bắn cung, dũng cảm lại mưu trí. Cha anh của Thái đều mất khi giao chiến với nghĩa quân Lục Trấn. Thái đưa hài cốt của cha theo về với Nhĩ Chu Vinh, nhờ tham gia đánh dẹp Hình Cảo có công, được ban tước Quảng A tử. Cao Hoan nắm quyền Tấn Châu, xin lấy Thái làm Trấn thành đô đốc, tham mưu quân sự. Sau đó dời làm Thị trung, Kinh kỳ đại đô đốc, ít lâu sau lĩnh chức Ngự sử trung úy. Thái là công thần, lại là anh em cột chèo với thừa tướng Cao Hoan, được cử làm Đài quan, tuy không tham gia tra xét gì nhiều, mà các quan vẫn e sợ.

Kết cục và truy tặngSửa đổi

Tháng 12 năm Thiên Bình thứ 3 (536), Đông Ngụy thừa tướng Cao Hoan phát động tấn công Tây Ngụy, lệnh Thái từ Đồng Quan tiến vào. Ngày 17 tháng 1 năm thứ 4 (537), Tây Ngụy thừa tướng Vũ Văn Thái đưa kỳ binh ngầm ra Tiểu Quan [3]. Thái biết tin quân Tây Ngụy bất ngờ áp sát, vội lãnh quân từ Phong Lăng độ (bến đò) [4] vượt qua Hoàng Hà, lúc này quân Tây Ngụy đã tiến đến Mã Mục trạch (chằm) [5], không cần nghỉ ngơi, lập tức phát động tấn công quân đội của Thái. Quân Đông Ngụy đại bại, Thái tự sát.

Triều đình Đông Ngụy truy tặng Thái làm Đại tư mã, Thái úy, Lục thượng thư sự, thụy là Vũ Trinh. Thái tuy nhờ thân tình mà được đãi ngộ tốt, nhưng công danh đều tự mình gầy dựng. Nhà Bắc Tề lên ngôi, tế cáo mộ của ông. Đầu những năm Hoàng Kiến (560 – 561), được thờ trong miếu đình của Thần Vũ đế (Cao Hoan). Con là Hiếu Kính kế tự, làm đến Nghi đồng tam tư.

Dật sựSửa đổi

Khi xưa mẹ Thái mơ thấy gió to sấm lớn, như là sắp mưa, bèn ra đình mà trông; thình lình chớp giật lóa mắt, mưa ướt đầm đìa, giật mình tỉnh dậy, phát hiện mình có thai. Đến kỳ không sanh được, bà sợ lắm. Thầy cúng nói: "Qua sông giặt quần, sanh con ắt dễ!" Bà tìm đến chỗ có nước, chợt gặp một người, nói: "Đang sanh quý tử, nên dời về nam." Mẹ Thái nghe theo, không lâu sau sinh ra Thái.

Trước trận Tiểu Quan, vào lúc Thái sắp rời khỏi Nghiệp Thành, trong thành có Ni cô Huệ Hóa dao truyền rằng: "Đậu hành đài, đi không về." Trước khi lên đường, nửa đêm canh ba, chợt thấy mấy ngàn người khăn, áo, mũ đỏ tiến vào trong Ngự sử đài, nói "Bắt Đậu trung úy", binh sĩ túc trực đều kinh sợ, bọn người lạ đi vào vài căn phòng, phút chốc thì biến mất. Trời sáng thấy cửa nẻo vẫn còn khóa kín, mọi người biết đó không phải là người, cho rằng lần này Thái ắt bại.

Tham khảoSửa đổi

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ Nay là phía nam Cố Dương, Nội Mông Cổ
  2. ^ Nay là Hành Thủy, Hà Bắc
  3. ^ Nay là Cấm Cốc, phía nam Đồng Quan, Thiểm Tây
  4. ^ Nay là bến đò ở bờ bên kia, đối diện Đồng Quan
  5. ^ Nay là phía bắc Đồng Quan, Thiểm Tây