Đoan Hoa (chữ Hán: 端華; 1807 - 1861), Ái Tân Giác La, là một Hoàng thân thuộc 1 trong 12 Thiết mạo tử vương của nhà Thanh, đồng thời là 1 trong 8 vị Cố mệnh Bát đại thần của Hàm Phong Đế.

Cuộc đờiSửa đổi

Đoan Hoa được sinh ra vào năm Gia Khánh thứ 12 (1807), trong gia tộc Ái Tân Giác La (爱新觉罗). Ông là con trai thứ ba của Trịnh Thận Thân vương Ô Nhĩ Cung A (烏爾恭阿), mẹ ông là Trắc Phúc tấn Hồ Giai thị (瑚佳氏). Ông còn 1 người em trai là Đại học sĩ, Hộ bộ Thượng thư Túc Thuận (肅順), người đứng đầu nhóm Cố mệnh Bát đại thần.

Năm Đạo Quang thứ 5 (1825), ông được phong làm Phụ quốc Tướng quân (輔國將軍).

Năm Đạo Quang thứ 26 (1846), phụ thân ông qua đời, ông được tập tước Trịnh Thân vương (鄭親王) đời thứ 13. Không lâu sau ông được phong làm Tổng lý Hành dinh Sự vụ đại thần (總理行營事務大臣) kiêm Ngự tiền đại thần (御前大臣).

Sau khi Hàm Phong Đế kế vị, lại nhậm Lãnh Thị vệ Nội đại thần (領侍衛內大臣).

Năm Hàm Phong thứ 11 (1861), ở Hành cung Nhiệt Hà, Hàm Phong Đế di chiếu mệnh ông, Túc Thuận, Di Thân vương Tái Viên (載垣) và 5 vị đại thần khác cùng nhau phò trợ, nhiếp chính cho Hoàng thái tử Tải Thuần, sử gọi là Cố mệnh Bát đại thần (顧命八大臣).

Sau khi Tải Thuần kế vị, tức Đồng Trị Đế, Lưỡng cung Thái hậu cùng Cung Thân vương Dịch Hân (Hoàng tử thứ 6 của Đạo Quang Đế) và Thuần Quận vương Dịch Hoàn (Hoàng tử thứ 7 của Đạo Quang Đế) phát động Tân Dậu Chính biến (辛酉政變) nhằm đoạt lại quyền nhiếp chính từ tay nhóm Bát đại thần. Sau khi chính biến kết thúc, ông và Tái Viên bị cách tước và ban cho tự sát, còn em trai ông Túc Thuận bị chém đầu thị chúng.

Gia đình[1]Sửa đổi

Đích Phúc tấnSửa đổi

  • Nữu Hỗ Lộc thị (纽钴禄氏), con gái của Ban sự đại thần Phúc Khắc Kinh A (福克京阿), tổ phụ của Từ An Hoàng thái hậu.

Trắc Phúc tấnSửa đổi

  • Trần Giai thị (陈佳氏), con gái của Hộ quân Sắc Lặc (色勒).
  • Cao Giai thị (高佳氏), con gái của Hộ quân Cao Phúc (高福).
  • Bạch Giai thị (白佳氏), con gái của Hòa Hưng (和兴).

Hậu duệSửa đổi

Con traiSửa đổi

  1. Khiêm Thiện (謙善; 1839 - 1855), mẹ là Trắc Phúc tấn Trần Giai thị. Được phong làm Nhị đẳng Thị vệ (二等侍衛). Vô tự.
  2. Toàn Thiện (全善; 1851 - 1851), mẹ là Trắc Phúc tấn Bạch Giai thị. Chết yểu.
  3. Lãnh Thiện (冷善; 1855 - 1859), mẹ là Trắc Phúc tấn Cao Giai thị. Chết yểu.
  4. Tín Thiện (信善; 1857 - 1859), mẹ là Trắc Phúc tấn Cao Giai thị. Chết yểu.

Con thừa tựSửa đổi

  • Trưng Thiện (徵善; 1853 - 1896), là con trai thứ hai của Túc Thuận - em trai ruột của ông.

Tham khảoSửa đổi