Người México

công dân hoặc cư dân của Mexico

Người Mexico (tiếng Tây Ban Nha: mexicanos) là những người sinh sống trên đất nước México.

Người México
Mexicanos
Flag of Mexico.svg
Tổng dân số
k.137,2 triệu người[1]
Người México hải ngoại: k.12 triệu người
1,9% dân số thế giới
Map of the Mexican Diaspora in the World.svg
Khu vực có số dân đáng kể
 México 126.014.024[2]
 Hoa Kỳ 37.186.361 [3]
 Canada128.480 [4]
 Tây Ban Nha47.917[5]
 Venezuela28.155[6]
 Brasil21.853[7]
 Guatemala18.000[8]
 Honduras15.624[6]
 Đức14.156[9]
 Pháp11,671[6]
 Anh Quốc11.000[5]
 Chile10.380[10]
 Bolivia9.377[11]
 Argentina7.239[5]
 Thụy Sĩ6.460[5]
 Hà Lan5.254[5]
 Costa Rica4.874[5]
 Úc4.690[12]
 Ý4.517[13]
 Israel3.070[5]
 Thụy Điển3.023[5]
 Cộng hòa Dominica2.952[6]
 Cuba2.752 (2010)[14]
 Nhật Bản2.141[15]
 Áo2.000[8]
 El Salvador2.000[8]
 Panama1.514[6]
 Na Uy1.500[16]
 Haiti1.420[6]
 Bỉ1.275[6]
 Belize1.075[6]
 Hungary1.000[8]
 Uruguay1.000[8]
 Phần Lan1.000[8]
 Nicaragua1.000[8]
 Paraguay702[6]
Ngôn ngữ
[17]
Tôn giáo
Chủ yếu là Công giáo Rôma; tôn giáo thiểu số bao gồm Kháng Cách, vô thần, thuyết trọng học và những tôn giáo khác tồn tại[18]
Sắc tộc có liên quan

Ngôn ngữ được người México nói nhiều nhất là tiếng Tây Ban Nha, nhưng một số người cũng có thể nói các ngôn ngữ từ 68 nhóm ngôn ngữ Bản địa khác nhau và các ngôn ngữ khác được đưa đến México bởi những người nhập cư gần đây hoặc được học bởi những người nhập cư México cư trú ở các quốc gia khác. Năm 2015, 21,5% dân số México tự nhận mình là người bản địa.[19][20][21] Có khoảng 12 triệu công dân México cư trú bên ngoài México, với khoảng 11,7 triệu[22]. Cộng đồng người Mexico lớn hơn cũng có thể bao gồm các cá nhân có nguồn gốc từ Mexico và tự nhận dạng vì người Mexico nhưng không nhất thiết phải là người Mexico theo quốc tịch, văn hóa hoặc ngôn ngữ. Hoa Kỳ có dân số Mexico lớn nhất sau Mexico trên thế giới với 37.186.361 (2019).[23]

Quốc gia México hiện nay giành được độc lập từ Đế quốc Tây Ban Nha vào năm 1810; điều này bắt đầu quá trình rèn luyện bản sắc dân tộc kết hợp các đặc điểm văn hóa của người bản địa có nguồn gốc từ thời kỳ tiền Colombo với các đặc điểm của tổ tiên người Tây Ban Nha. Điều này dẫn đến cái được gọi là "một hình thức đặc biệt của chủ nghĩa dân tộc đa sắc tộc".[24]

Lịch sửSửa đổi

 
Bức tranh tường của Diego Rivera tại Cung điện Quốc gia miêu tả lịch sử México từ Cuộc chinh phạt đến đầu thế kỷ 20

Người México có nguồn gốc khác nhau và bản sắc đã phát triển với sự kế tiếp của các cuộc chinh phục giữa các nhóm người châu Mỹ và sau đó là của người Châu Âu. Khu vực ngày nay là México ngày nay đã có nhiều nền văn minh tiền thân, quay ngược lại thời kỳ Olmec có ảnh hưởng đến các nền văn minh sau này là Teotihuacan (200 TCN đến 700 SCN) và người Toltec đã phát triển mạnh mẽ vào khoảng thế kỷ 10 và 12 sau Công nguyên, và kết thúc với nền văn minh bản địa vĩ đại cuối cùng trước Cuộc chinh phạt Tây Ban Nha, người Aztec (13 tháng 3 năm 1325 đến ngày 13 tháng 8 năm 1521). Tiếng Nahuatl là một ngôn ngữ phổ biến ở khu vực miền Trung Mexico hiện đại trong thời Đế quốc Aztec, nhưng sau khi người châu Âu đến, ngôn ngữ chung của khu vực này đã trở thành tiếng Tây Ban Nha.[25]

Sau cuộc chinh phục đế quốc Aztec, Tây Ban Nha tái quản lý vùng đất và mở rộng đế chế của riêng họ vượt ra ngoài ranh giới cũ của người Aztec, bổ sung thêm lãnh thổ vào vùng ảnh hưởng của México vốn nằm dưới quyền của Vương miện Tây Ban Nha trong 300 năm. Sự lan tỏa và giao thoa văn hóa giữa các cộng đồng người châu Mỹ với người châu Âu đã tạo nên bản sắc México hiện đại, là sự pha trộn giữa các nền văn hóa bản địa trong khu vực và Châu Âu đã phát triển thành văn hóa quốc gia trong thời kỳ Tây Ban Nha. Danh tính mới này được xác định là "México" ngay sau Chiến tranh giành độc lập Mexico và được tiếp thêm sinh lực và phát triển sau Cách mạng México khi có Hiến pháp năm 1917 chính thức thành lập Mexico như một quốc gia đa nông nghiệp không thể phân chia được thành lập dựa trên nguồn gốc bản địa của nó.[26]

Xem thêmSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ “Principales resultados de la Encuesta Intercensal 2015 Estados Unidos Mexicanos” (PDF). INEGI. tr. 1. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 10 tháng 12 năm 2015. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2015.
  2. ^ “Censo Población y Vivienda 2020”. www.inegi.org.mx. INEGI. Truy cập ngày 26 tháng 1 năm 2021.
  3. ^ “B05006 Place of Birth for the Foreign-Born Population in the United States - 2019 American Community Survey 1-Year Estimates”. U.S. Census Bureau. 1 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 4 tháng 2 năm 2021.
  4. ^ “Ethnic Origin, both sexes, age (total), Canada, 2016 Census – 25% Sample data”. Canada 2016 Census (bằng tiếng Anh). Statistics Canada. 20 tháng 2 năm 2019. Truy cập ngày 30 tháng 1 năm 2020.
  5. ^ a b c d e f g h “Mexicanos en el Mundo”. Instituto de los Mexicanos en el Exterior (IME). Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2016.
  6. ^ a b c d e f g h i “International Migration Database”. OECD. 2018. Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2020.
  7. ^ “Imigrantes internacionais registrados no Brasil”. www.nepo.unicamp.br. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2021.
  8. ^ a b c d e f g “Immigrant and Emigrant Populations by Country of Origin and Destination”. migrationpolicy.org. 17 tháng 10 năm 2020.
  9. ^ “Anzahl der Ausländer in Deutschland nach Herkunftsland”. De.statista.com. 31 tháng 12 năm 2014. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2018.
  10. ^ Estimación de Población Extranjera en Chile, al 31 de diciembre de 2019, del Departamento de Extranjería y Migración (DEM) del Instituto Nacional de Estadísticas (INE) de Chile, pág. 21. Retrieved 29 June 2020.
  11. ^ “Bolivia - Censo de Población y Vivienda 2001”. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 10 năm 2008.
  12. ^ “Mexicans seek sanctuary in Australia”. Sydney Morning Herald. 12 tháng 2 năm 2011.
  13. ^ “Messicani in Italia”. tuttitalia.it (bằng tiếng Ý). 2019.
  14. ^ “Instituto de los Mexicanos en el Exterior 2010”. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 6 năm 2012.
  15. ^ “Japan Statistics Bureau”. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 12 năm 2007.
  16. ^ “Offisiell statistikk siden 1876 (Forside)” [Official statistics since 1876]. Statistics Norway (bằng tiếng Na Uy).
  17. ^ “Language & country list” (PDF). Multicultural Clinical Support Resource.
  18. ^ “Censo de Población y Vivienda 2010 – Cuestionario básico”. INEGI. Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2011.
  19. ^ “Encuesta Intercensal 2015” (PDF). Mexico: INEGI. tháng 12 năm 2015. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 22 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 28 tháng 4 năm 2017.
  20. ^ “Panorama sociodemográfico de México” (PDF). INEGI. 2015. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2016.
  21. ^ “Encuesta Intercensal 2015: Principales resultados” (PDF). INEGI. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 10 tháng 12 năm 2015.
  22. ^ “Los mexicanos en Estados Unidos: La importancia de sus contribuciones” (PDF). Secretaría de Relaciones Exteriores. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2015.
  23. ^ “B03001 HISPANIC OR LATINO ORIGIN BY SPECIFIC ORIGIN - United States - 2019 American Community Survey 1-Year Estimates”. U.S. Census Bureau. 1 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 4 tháng 2 năm 2021.
  24. ^ Lipski, John M. (1 tháng 1 năm 1994). “Tracing Mexican Spanish /s/:: A Cross-Section of History”. Language Problems and Language Planning. 18 (3): 223–241. doi:10.1075/lplp.18.3.07lip. ISSN 0272-2690.
  25. ^ “Teotihuacan”. History.com Editors. A&E Television Networks. 21 tháng 8 năm 2018 [January 5, 2018].
  26. ^ “What the Textbooks Have To Say About the Conquest of Mexico: Some Suggestions for Questions to Ask of the Evidence”. American Historical Association.