Nguyễn Văn Cử

Nguyễn Văn Cử (sinh năm 1934) là một trung úy trong Không lực Việt Nam Cộng hòa, nổi tiếng là một trong hai phi công nổi loạn tham gia vụ đánh bom Dinh Tổng thống Nam Việt Nam năm 1962 vào ngày 27 tháng 2 năm 1962, nhằm mục đích ám sát Tổng thống Ngô Đình Diệm, cố vấn Ngô Đình Nhu và gia đình.[1]

Tiểu sửSửa đổi

Cử là con trai thứ hai của Nguyễn Văn Lực, một lãnh tụ Việt Nam Quốc Dân Đảng (VNQDĐ), một đảng quốc gia chống lại chế độ của Diệm. Cử được đào tạo ở Hoa Kỳ với tư cách là một phi công, không được thăng chức trong sáu năm, điều mà anh cảm thấy là do sự phản đối của cha anh đối với Diệm, người đã bỏ tù ông ta trong một thời gian ngắn vì "hoạt động chống chính phủ".[2]

Cử cảm thấy rằng Diệm không tập trung đủ để chiến đấu chống lại Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam, nhưng lại bận tâm đến việc duy trì quyền lực. Ông chỉ trích người Mỹ vì sự ủng hộ của họ dành cho Diệm, người mà ông cảm thấy đã kiềm chế nỗ lực chiến tranh, nói rằng "Tôi cảm thấy rằng người Mỹ đã đóng sầm cửa đối với những người của chúng tôi thực sự muốn chiến đấu chống Cộng sản."[3]

Họ đã lên kế hoạch cho Cử và Phạm Phú Quốc, người mà ông đã tuyển chọn từ phi đội của mình, để tấn công Dinh Độc Lập vào ngày 27 tháng Hai.[3] Cử đã thuyết phục Quốc bằng cách tuyên bố rằng tất cả các cơ quan vũ trang và Hoa Kỳ đều biết về âm mưu này, cho ông xem một bài báo trên Newsweek chỉ trích Diệm.[4]

Tấn côngSửa đổi

Quốc và Cử dự định bay trong một nhiệm vụ vào sáng sớm tại đồng bằng sông Cửu Long để tấn công Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, nhưng họ quay lại tấn công cung điện. Cung điện thời thuộc địa Pháp bốc cháy khi hai máy bay chiến đấu của họ, kiểu Thế chiến II AD-6, do Hoa Kỳ cung cấp, đã thả bom và bom napalm. Một số hỏa tiễn cũng như súng máy đã bắn vào khu tập thể này. Cuộc tấn công kết thúc trong vòng một giờ, nhưng các phi công đã không dùng hết bom đạn của họ, mà đủ để san bằng cung điện. Vào một ngày nhiều mây, họ bay ở độ cao thấp khoảng 150 mét (500 ft), đánh vài vòng trước khi bay lên trên các đám mây. Diệm và gia đình của ông ta đã thoát chết không bị thương gì cả, với ba người hầu bị giết và ba mươi người khác bị thương.

Máy bay của Quốc bị hư hại do hỏa hoạn; anh ta nhảy ra khỏi máy bay băng qua sông Sài Gòn và đáp xuống Nhà Bè. Cử đến được Campuchia an toàn, tin rằng cuộc tấn công của mình đã thành công. Do đó, Cử đã tổ chức một cuộc họp báo, nói với các phóng viên là quân đội thù ghét Diệm và chế độ của ông. Ban đầu ông bị cảnh sát ở đó bắt giữ, rồi ông được thả ra và sống lưu vong ở Campuchia, nơi ông làm giáo viên dạy ngoại ngữ. Sau đảo chính tháng 11 năm 1963, ông trở về nước và tiếp tục phục vụ trong binh chủng Không quân.[3][4] Vào tháng 6 năm 1975, sau chiến thắng của Quân giải phóng trong Chiến tranh Việt Nam, ông bị bắt và gửi đến một trại cải tạo trong mười năm cho đến khi được thả ra vào năm 1985. Ông di cư sau đó sang Hoa Kỳ vào năm 1991.[5]

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ Nguyen Công Luan Nationalist in the Viet Nam Wars: Memoirs of a Victim Turned Soldier 2012 "On February 29, 1962, two Republic of Vietnam Air Force Skyraider fighters attacked the Independence Palace (Presidential Palace)... The other, Lieutenant Nguyễn Văn Cử, flew his plane to Phnom Penh, Cambodia, for political asylum."
  2. ^ “Durable Diem”. Time. 9 tháng 3 năm 1962. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2010. 
  3. ^ a ă â Karnow, Stanley (1997). Vietnam: A history. Penguin Books. tr. 280–81. ISBN 0-670-84218-4. 
  4. ^ a ă Langguth, A. J. (2000). Our Vietnam. Simon & Schuster. tr. 99. ISBN 0-684-81202-9. 
  5. ^ Tucker, Spencer C. (2000). Encyclopedia of the Vietnam War. ABC-CLIO. tr. 302. ISBN 1-57607-040-9.