Pháp chủ (chữ Hán:法主) danh xưng đầy đủ là: Pháp Chủ Hội đồng Chứng Minh (chữ Hán:越南佛教教會證明理事會法主) hay Thiền gia Pháp chủ (chữ Hán:禪家法主) là danh hiệu cao nhất đứng đầu một Giáo hội Phật giáo. Tương tự như Tăng thống.

Pháp Chủ Hội đồng Chứng Minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam
越南佛教教會證明理事會法主
LogochuanGHPGVN.jpg
Huy hiệu Giáo hội Phật giáo Việt Nam
Flag of Buddhism.svg
Cờ Phật giáo Việt Nam
Đương nhiệm
Hòa thượng Thích Phổ Tuệ

từ 14 tháng 12 năm 2007
Chức vụHòa thượng Pháp chủ
Statushiện hành
Bổ nhiệm bởiĐại hội đại biểu toàn quốc Giáo hội Phật giáo Việt Nam - Hội đồng Chứng Minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam
Nhiệm kỳtrọn đời
Tuân theoHiến chương Giáo hội Phật giáo Việt Nam
Người đầu tiên giữ chứcHòa thượng Thích Đức Nhuận
Thành lậpTháng 11/1981
Kế vịPhó Pháp Chủ Kiêm Chánh Thư ký Hội đồng Chứng Minh
Dinh thựChùa Quán Sứ (de jure)
Chùa Ráng (de facto)

Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt NamSửa đổi

Hiện nay chức danh Pháp chủ dùng để gọi người lãnh đạo cao nhất của Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Pháp chủ là người đứng đầu Hội đồng Chứng minh, thay mặt Hội đồng Chứng minh ban hành các Giáo chỉ, các văn bản quan trọng nhất, đại diện cho Giáo hội trong các hoạt động đối ngoại.

Ngôi vị Pháp chủ chỉ do Đại hội Phật giáo toàn quốc suy cử một vị Hòa thượng, và tại vị đến suốt đời. Trên thực tế, ngôi vị này chỉ có vai trò đại diện chứ không trực tiếp tham gia điều hành, và không có thực quyền quyết định.

Từ khi thành lập năm 1981 đến nay, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã có ba vị Pháp chủ:

STT Chân dung Pháp chủ Năm sinh/mất Năm thọ đại giới Pháp phái Sơn môn Tại vị Trụ xứ Các Chức Vụ Khác
1   Đại lão hòa thượng

Thích Đức Nhuận

1897 - 1993 1917 Tào Động Đồng Đắc 1981 - 1993 Chùa Đồng Đắc, Chùa Quán Sứ, Chùa Quảng Bá, Chùa Hòe Nhai, Chùa Phổ Giác Phó hội trưởng Hội Phật giáo

thống nhất Việt Nam

2 Đại lão hòa thượng

Thích Tâm Tịch

1915 - 2005 1939 Lâm Tế Tế Xuyên 1997 - 2005 Chùa Quán Sứ, Chùa Cao Đà, Tổ Đình Tế Xuyên-Bảo Khám, Chùa Bồ Đề Trưởng sơn môn Bồ Đề, trưởng sơn môn Tế Xuyên
3 không_khung|154x154px Đại lão hòa thượng

Thích Phổ Tuệ

1917 - nay 1937 Lâm Tế Đa Bảo 2007 - nay Chùa Ráng (Viên Minh) Trưởng sơn môn Đa Bảo

Trong thời gian 2005 - 2007, do Đệ nhị Pháp chủ Thích Tâm Tịch đã viên tịch mà chưa tổ chức Đại hội Phật giáo, nên chức danh Pháp chủ khuyết chỗ. Đại hội Phật giáo Toàn quốc khóa 6 vào tháng 11 năm 2007 đã suy cử Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ lên ngôi vị Pháp chủ. Mặc dù ở ngôi vị Pháp chủ nhưng Hòa thượng Thích Phổ Tuệ không trú tại Trụ sở Giáo hội ở Hà Nội, mà vẫn trụ trì ở chùa Viên Minh (chùa Ráng), Hà Tây.

Thiền gia Pháp chủSửa đổi

Trong thời kì chấn hưng Phật giáo, tại miền Bắc đã có ba vị được tôn làm Thiền gia Pháp chủ (gọi tắt là Pháp chủ), đứng đầu Hội Phật giáo Bắc kỳ sau đổi là Giáo hội Tăng già Bắc Việt:

  • Thiền gia Pháp chủ Hòa thượng Thích Thanh Hanh (1934 - 1936)
  • Thiền gia Pháp chủ Hoà Thượng Thích Thanh Tường (1936): Sư thế danh là Đinh Xuân Lạc ( 1858-1936) , trụ trì chùa Vũ Thạch quận Hoàn Kiếm và chùa Trầm huyện Chương Mĩ ,Hà Nội .
  • Thiền gia Pháp chủ Hòa thượng Thích Mật Ứng (1951 - 1952)

Phó Pháp Chủ Kiêm Chánh Thư ký cùng các Phó Pháp chủSửa đổi

Phó Pháp Chủ Kiêm Chánh Thư Ký Hội đồng Chứng Minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam
越南佛教教會證明理事會副法主兼首席秘書
 
Huy hiệu Giáo hội Phật giáo Việt Nam
 
Cờ Phật giáo Việt Nam
Đương nhiệm
Hòa thượng Thích Thanh Dũng

từ 22 tháng 11 năm 2017
Chức vụHòa thượng Phó Pháp chủ
Statushiện hành
Bổ nhiệm bởiĐại hội đại biểu toàn quốc Giáo hội Phật giáo Việt Nam - Hội đồng Chứng Minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam
Nhiệm kỳtrọn đời
Tuân theoHiến chương Giáo hội Phật giáo Việt Nam
Người đầu tiên giữ chứcHòa thượng Thích Tâm Tịch
Thành lậpTháng 11/1981
Dinh thựChùa Quán Sứ

Phó Pháp chủ là một chức vụ giáo phẩm cao cấp chỉ đứng sau Pháp Chủ, thường dành cho các Đại Lão Hòa Thượng có tuổi Hạ rất cao trong Hội đồng Chứng Minh, cũng có trường hợp không trong hội đồng chứng minh nhưng được bổ sung. Các Vị này thường được thỉnh đi chứng minh, tham dự các buổi lễ quan trọng, các sự kiện lớn, thường được ngồi tại vị trí cao nhất của Lễ Đài.

Trong các Phó Pháp Chủ có một vị gọi là Phó Pháp Chủ Kiêm Chánh Thư ký Hội đồng Chứng Minh, thường thì sau khi Pháp Chủ viên tịch thì vị Phó Pháp Chủ đứng đầu này sẽ đăng quang lên ngôi Pháp Chủ ở nhiệm kỳ sau. Đây là chức vụ mang tính Kế cận cho chức Pháp Chủ.

Dưới đây là tổng hợp một số các Phó Pháp Chủ từ năm 1981 đến nay:

TT Chân Dung Giáo phẩm Pháp Danh Năm sinh/mất Nhiệm kỳ Ghi Chú
1 Hòa Thượng Thích Đôn Hậu 1905-1992 1981 - 1992 Kiêm Giám Luật

1981 - 1992

2 Hòa Thượng Thích Ấn Lâm đã viên tịch 1981 - 1987
Hòa Thượng Thích Minh Nguyệt đã viên tịch 1981 - 1987
3 Hòa Thượng Maha Saray đã viên tịch 1981 - 2002
4 Hòa Thượng Thích Huệ Thành 1912-2001 1981 - 2002
5 Hòa Thượng Thích Mật Hiển 1907-1992 1981 - 1987
6 Hòa Thượng Thích Nguyên Sinh đã viên tịch 1981 - 1987 Chánh Thư Ký

1981 - 1987

7 Hòa Thượng Thạch Xom đã viên tịch 1987 - 2007
8 Hòa Thượng Thích Giác Nhu 1912-1997 1987 - 1997
9 không_khung|198x198px Hòa Thượng Thích Tâm Tịch 1915-2005 Phó Pháp Chủ 1987 - 1997

Đăng đàn làm đệ nhị Pháp chủ từ năm 1997 đến khi mất

Chánh Thư ký

1987 - 1997

10   Hòa Thượng Thích Trí Tịnh 1917-2014 1992 - 2014 Kiêm Giám Luật

1992 - 2014

11 Hòa Thượng Thích Tâm Thông 1916-1999 1997 - 2002 Chánh Thư ký

1997 - 2002

12 không_khung|134x134px Hòa Thượng Thích Phổ Tuệ 1917 Phó Pháp Chủ 2002 - 2007

Đăng đàn làm đệ Tam Pháp chủ từ năm 2007

Chánh Thư ký

2002 - 2007

13 Hòa Thượng Thích Kim Minh 1916-2008 2002 - 2008
14 không_khung|194x194px Hòa Thượng Thích Danh Nhưỡng 1929-2017 2002 - 2017 Kiêm Giám Luật

2007 - 2017

15 không_khung|158x158px Hòa Thượng Thích Minh Châu 1919-2012 2007 - 2012
16 Hòa Thượng Dương Nhơn 1930- 2007 - 2022
17 không_khung|153x153px Hòa Thượng Thích Hiển Pháp 1933-2018 2007 - 2018
18 không_khung|154x154px Hòa Thượng Thích Thanh Sam 1929-2018 2007 - 2018 Chánh Thư ký

2007- 2017

19   Hòa Thượng Thích Thanh Bích 1913-2013 2012 - 2013 Kiêm Giám Luật

2012 - 2013

20 Hòa Thượng Thích Giác Nhường 1937 2012 - 2022 Kiêm Giám Luật

2012 - 2022

21 không_khung|124x124px Hòa Thượng Thích Đức Nghiệp 1929 2012 - 2022
22 không_khung|190x190px Hòa Thượng Thích Thiện Bình 1933-2016 2012 - 2016
23 không_khung|196x196px Hòa Thượng Thích Đức Phương 1933-2018 2012 - 2018
24 không_khung|197x197px Hoà Thượng Thích Trí Tâm 1933-2017 bổ sung
25 không_khung|153x153px Hòa Thượng Thích Chơn Thiện 1942-2016 2015 - 2016 bổ sung năm 2015
26 viền|không_khung|159x159px Hòa Thượng Thích Trí Quảng 1938 2017- 2022 Kiêm Giám Luật 2017 - 2022
27 không_khung|129x129px Hoà Thượng Thích Thanh Dũng 1932 2017- 2022 Chánh thư ký

2017 - 2022

28 không_khung|130x130px Hoà Thượng  Thích Thanh Từ 1924- 2017- 2022
29 không_khung|181x181px Hoà Thượng Thích Thiện Duyên 1926- 2017- 2022
30 không_khung|136x136px Hoà Thượng Thích Thanh Đàm 1923- 2017- 2022
31 không_khung|136x136px Hoà Thượng Thích Trí Tịnh (Vũng Tàu) 1925- 2017- 2022

Tham khảoSửa đổi

Liên kết ngoàiSửa đổi