Bang của Thụy Sĩ

(đổi hướng từ Tổng của Thụy Sĩ)

Thụy Sĩ là một quốc gia liên bang ở châu Âu. Có 26 bang ở Thụy Sĩ. Các ngôn ngữ ở Thụy Sĩ gọi bang là Kanton (tiếng Đức), Canton (tiếng Pháp), Catone (tiếng Ý), Chantun (tiếng Rô-man), đúng nghĩa ra là tổng. Cách gọi này có từ thế kỷ XVI, khi liên bang Thụy Sĩ được thành lập và duy trì đến nay. Mỗi bang như một quốc gia có chủ quyền, có quân đội và đơn vị tiền tệ riêng cho đến khi quốc gia liên bang Thụy Sĩ được thành lập vào năm 1848.

Bang của Thụy Sĩ
Schweizer Kantone (tiếng Đức)
Cantons suisses (tiếng Pháp)
Cantoni Svizzeri (tiếng Ý)
Chantun svizra ([[tiếng Rô-man])
Còn gọi là:
  • Stand
  • État
  • Stato
Thể loạiNhà nước liên bang
Vị tríLiên bang Thụy Sĩ
Có ởQuốc gia
Thành lậpThế kỷ XVI
Số lượng còn tồn tại26 bang (tính đến 1979)
Dân số15.778 (Áp-pen-gien In-nơ-hô-đơn) – 1.421.895 (Du-rích)
Diện tích14 dặm vuông Anh (36 km2) (Ba-gien Xtát) – 2.743,43 dặm vuông Anh (7.105,5 km2) (Grao-bơn-đen)
Hình thức chính phủDanh sách cơ quan hành pháp Thụy Sĩ
Phân cấp hành chínhHuyện

Lúc thành lập liên bang, Thụy Sĩ có 13 bang. Về sau có sự chia tách và xuất hiện bang mới. Bang mới được thành lập gần đây nhất vào năm 1979 là bang Giu-ra.

Các bang của Thụy Sĩ hiện nay có quyền tự trị rất cao. Mỗi bang có một hiến pháp riêng, một chính phủ riêng và có tòa án riêng. Các bang đều theo chế độ nghị viện một viện. Tùy theo mỗi bang, số lượng nghị viên có thể từ 58 đến 200 vị. Tùy theo dân số và diện tích mà chức năng hành chính phân cấp cho mỗi bang một khác.

Mỗi một bang được chia ra làm nhiều huyện. Huyện là một đơn vị hành chính giữa Bang và . Thường thì huyện được gọi là Bê-dích-cơ, một số bang khác còn gọi là Verwansregion, Verwaltungskreis, Van-hơ-crai, Am-tây hay Am-tơ, vùng nói tiếng Pháp district, vùng nói tiếng Ý distretto, vùng nói tiếng Romansh districts. Người đứng đầu của cơ quan huyện gọi là Bezirksammann, Bezirksamtmann, Statthalter hay Regierungsstatthalter.
Có 12 bang không có đơn vị hành chính huyện.

Danh sách các bangSửa đổi

Cờ Viết tắt Bang Năm[1] Thủ phủ Dân số[2] Diện tích [3] Mật độ dân số [4] Số xã [2] Ngôn ngữ chính thức
  AG A-rơ-gao 1803 A-rao 550900 1404 388 232 Đức
  AR Áp-pen-gien Ao-xơ-hô-đơn 1513 Hơ-ri-xao / Trô-gơn4 53200 243 220 20 Đức
  AI Áp-pen-gien In-nơ-hô-đơn 1513 Áp-pen-gien 15000 173 87 6 Đức
  BL Ba-gien Lan-sáp 1501 Li-ê-xtan 261400 518 502 86 Đức
  BS Ba-gien Xtát 1501 Ba-gien 186700 37 5072 3 Đức
  BE Béc-nơ 1353 Béc-nơ 947100 5959 158 399 Đức, Pháp
  FR Phrai-buốc 1481 Phrai-buốc 239100 1671 141 242 Pháp, Đức
  GE Giơ-ne-vơ 1815 Giơ-ne-vơ 414300 282 1442 45 Pháp
  GL Gla-rớt 1352 Gla-rớt 38300 685 51 28 Đức
  GR Grao-bơn-đen 1803 Chu-rơ 185700 7105 26 211 Đức, Rô-man, Ý
  JU Giu-ra 1979 Đê-lơ-môn-tơ 69100 838 82 83 Pháp
  LU Lu-déc-nơ 1332 Lu-déc-nơ 350600 1493 233 107 Đức
  NE Nôi-sa-ten 1815 Niu-sa-ten 166500 803 206 62 Pháp
  NW Ni-đơ-van-đen 1291 Xtan-xơ 38600 276 138 11 Đức
  OW Ô-bơ-van-đen 1291 Xác-nen 32700 491 66 7 Đức
  SG Xanh Gan-lơn 1803 Xanh Gan-lơn 452600 2026 222 90 Đức
  SH Sa-phơ-hao-xen 1501 Sa-phơ-hao-xen 73400 298 246 34 Đức
  SZ Suých-xơ 1291 Suých-xơ 131400 908 143 30 Đức
  SO Xô-lô-thơn 1481 Xô-lô-thơn 245500 791 308 126 Đức
  TG Thớc-gao 1803 Phrao-ơn-phen / Vê-in-phen-đơn 228200 991 229 80 Đức
  TI Si-xi-nô 1803 Ben-lin-dô-na 311900 2812 110 244 Ý
  UR U-ri 1291 An-tơ-đoóc-phơ 35000 1077 33 20 Đức
  VS Va-lai-xơ 1815 Xi-ông 278200 5224 53 160 Pháp, Đức
  VD Vao-đơ 1803 Lao-xan-nơ 626200 3212 188 382 Pháp
  ZG Du-gơ 1352 Du-gơ 100900 239 416 11 Đức
  ZH Du-rích 1351 Du-rích 1228600 1729 701 171 Đức

Ghi chúSửa đổi

  1. ^ Năm thành lập hoặc tham gia liên bang
  2. ^ a ă Tính tại thời điểm 31 tháng 12 năm 2001.
  3. ^ Km vuông.
  4. ^ Người/Km vuông.

Thư mụcSửa đổi

  • Bernhard Ehrenzeller, Philipp Mastronardi, Rainer J. Schweizer, Klaus A. Vallender (eds.) (2002). Die schweizerische Bundesverfassung, Kommentar (bằng tiếng Đức). ISBN 3-905455-70-6. . Cited as Ehrenzeller.
  • Häfelin, Ulrich; Haller, Walter; Keller, Helen (2008). Schweizerisches Bundesstaatsrecht (bằng tiếng Đức) (ấn bản 7). Zürich: Schulthess. ISBN 978-3-7255-5472-0.  Cited as Häfelin.

Liên kết ngoàiSửa đổi

  • Swissworld.org – The cantons of Switzerland
  • GeoPuzzle – Assemble cantons on a Swiss map
  • Badac – Database on Swiss cantons and cities (French/German)