Tiếng Bemba (hay ChiBemba, Cibemba, Ichibemba, IcibembaChiwemba) là một ngôn ngữ Bantu được sử dụng chủ yếu ở vùng đông bắc Zambia bởi người Bemba và là lingua franca của khoảng 18 dân tộc liên quan, bao gồm cả người BisaMpikahồ Bangweulu và một số ít hơn ở Katanga thuộc Cộng hòa Dân chủ Congo, TanzaniaBotswana. Tiếng Bemba và các phương ngữ của nó còn là lingua francaZambia, nơi người Bembasắc tộc đông đảo nhất.[2] Tiếng Lamba, một ngôn ngữ có liên quan chặt chẽ với tiếng Bemba và một số người coi nó là một phương ngữ của tiếng Bemba. Ngôn ngữ này có trật tự câu SVO (chủ-động-tân).

Tiếng Bemba

Chibemba
Sử dụng tạiZambia, Cộng hòa dân chủ Congo, Tanzania
Tổng số người nói5,3 triệu
Dân tộcBemba, Twa Bangweulu
Phân loạiNiger-Congo
Phương ngữ
Hệ chữ viếtchữ Latinh (bảng chữ cái Bemba)
Bemba Braille
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ thiểu số được công nhận trong
Mã ngôn ngữ
ISO 639-2bem
ISO 639-3bem
Glottologbemb1257[1]
Linguasphere99-AUR-r ichiBemba + ichiLamba incl. 24 inner languages 99-AUR-ra...-rx + varieties 99-AUR-rca...-rsb

Lịch sửSửa đổi

Người Bemba là hậu duệ của cư dân vương quốc Luba, tồn tại ở nơi nay là tỉnh Katanga của Cộng hòa Dân chủ Congo và đông bắc Zambia.

Tiếng Bemba là một trong những ngôn ngữ được sử dụng rộng rãi nhất ở Zambia, được nói bởi nhiều người sống ở khu vực thành thị và là một trong bảy ngôn ngữ khu vực được công nhận của Zambia. Lingua franca của thủ đô Zambia Lusaka là một phương ngữ của tiếng Nyanja nhưng nó trộn lẫn nhiều từ và cách diễn đạt của tiếng Bemba.[3]

Phương ngữSửa đổi

Tiếng Bemba có một số phương ngữ, nhiều phương ngữ Bemba được nói bởi một số bộ lạc đã bị mai một.[4] Tiếng Twa của người Bangweulu là một phương ngữ khác của tiếng Bemba.

Có một dạng được gọi là Bemba Thành thị, với ngữ pháp thay đổi một chút và kết hợp nhiều từ mượn tiếng Anhtiếng Sawhili, được sử dụng tại các thành phố lớn của Copperbelt.

Tiếng Bemba khá gần gũi với tiếng Shona, ngôn ngữ chính của người Zimbabwe. Một người nói tiếng Bemba sẽ hiểu cuộc trò chuyện của người nói tiếng Shona; mức độ thông hiểu chừng 80%-95%, và nói chung, chỉ có một ít từ vựng khác nhau.

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert và đồng nghiệp biên tập (2013). “Bemba (Zambia)”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. 
  2. ^ Zambia at Ethnologue
  3. ^ Gray, Lubasi & Bwalya 2013, Town Nyanja: a learner's guide to Zambia's emerging national language
  4. ^ NALRC. “Bemba language & culture” (PDF). nalrc.indiana.edu. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 8 tháng 8 năm 2017. 

Liên kết ngoàiSửa đổi

Bản mẫu:Ngôn ngữ tại Tanzania