Mở trình đơn chính

Văn hóa Lão Quan Đài là một văn hóa thời kỳ đồ đá mới tại khu vực trung du Hoàng HàTrung Quốc, còn gọi là Văn hóa Đại Địa Loan, chủ yếu phân bố tại lưu vực sông Vị Hà, trong khu vực từ Quan Trung tới thượng du Đan Giang, tồn tại từ khoảng 5800 tới 5000 năm TCN.

Văn hóa Lão Quan Đài chia sẻ nhiều nét tương đồng với văn hóa Từ Sơn (8000-5500 TCN) và văn hóa Bùi Lý Cương (7000-5000 TCN).

Lịch sử Trung Quốc
Lịch sử Trung Quốc
CỔ ĐẠI
Văn hóa Từ Sơn (~8.000 - 5.500 TCN)
Văn hóa Bùi Lý Cương (~7.000 - 5.000 TCN)
Văn hóa Lão Quan Đài (~5.800 - 5.000 TCN)
Văn hóa Hậu Lý (~6.500 - 5.500 TCN)
Văn hóa Bắc Tân (~5.300 - 4.100 TCN)
Văn hóa Ngưỡng Thiều (~5.000 - 3.000 TCN)
Văn hóa Hà Mỗ Độ (~5.000 - 4.500 TCN)
Văn hóa Mã Gia Banh (~5.000 - 3.000 TCN)
Văn hóa Đại Vấn Khẩu (~4.100 - 2.600 TCN)
Văn hóa Mã Gia Diêu (~3.300 - 2.100 TCN)
Văn hóa Long Sơn (~3.000 - 2.000 TCN)
Văn hóa Bảo Đôn (~2.500 - 1.750 TCN)
Tam Hoàng Ngũ Đế
VƯƠNG QUỐC
Hạ ~tk 21– ~tk 16TCN
   Văn hóa Nhị Lý Đầu 1.900-1.500 TCN
   Văn hóa Tam Tinh Đôi 2.000-1.400 TCN
Thương ~tk 17– ~tk 11 TCN
   Văn hóa Nhị Lý Cương 1.500-1.300 TCN
Chu ~tk 11–256 TCN
   Nước Cổ Thục ~1.300-316 TCN
   Các bộ tộc Bách Việt~1.000-200 TCN
 Tây Chu ~tk 11–771 TCN
 Đông Chu 770–256 TCN
   Xuân Thu 770–476 TCN
   Chiến Quốc 476–221 TCN
ĐẾ QUỐC
Tần 221 TCN–206 TCN
(Tây Sở 206 TCN–202 TCN)
Hán 202 TCN–220 CN
  Tây Hán 202 TCN–9 CN
  Tân 9–23
  (Huyền Hán 23–25)
  Đông Hán 25–220
Tam Quốc 220–280
  Tào Ngụy, Thục Hán , Đông Ngô
Tấn 266–420
  Tây Tấn 266–316
  Đông Tấn 317–420
Thập Lục Quốc
304–439
Nam-Bắc triều 420–589
  Lưu Tống, Nam Tề, Lương, Trần
  Bắc Ngụy, Đông Ngụy, Tây Ngụy, Bắc Tề, Bắc Chu
Tùy 581–619
Đường 618–907
 (Võ Chu 690–705)
Ngũ Đại Thập Quốc
907–979
Liêu 907–1125
(Tây Liêu 1124–1218)
Tống 960–1279
  Bắc Tống 960–1127
Tây Hạ
1038–1227
  Nam Tống 1127–1279
Kim
1115–1234
(Đại Mông Cổ Quốc 1206–1271)
Nguyên 1271–1368
(Bắc Nguyên 1368–1388)
Minh 1368–1644
(Nam Minh 1644–1662)
(Hậu Kim 1616–1636)
Thanh 1636–1912
HIỆN ĐẠI
Trung Hoa Dân Quốc 1912–1949
Đế quốc Trung Hoa (1915-1916)
Cộng hòa Nhân dân
Trung Hoa
1949–nay
Trung Hoa Dân Quốc
tại Đài Loan
1949–nay

Mục lục

Các di chỉ trọng yếuSửa đổi

Các di chỉ trong yếu bao gồm:

  • Di chỉ Đại Địa Loan, tại huyện Tần An, tỉnh Cam Túc.
  • Di chỉ Bắc Thủ Lĩnh, tại huyện Bảo Kê, tỉnh Thiểm Tây.
  • Di chỉ Lão Quan Đài, tại huyện Hoa, tỉnh Thiểm Tây.
  • Di chỉ Bắc Lưu, tại hương Hà Tây, quận Lâm Vị, địa cấp thị Vị Nam, tỉnh Thiểm Tây.
  • Di chỉ Bạch Gia Thôn, tại quận Lâm Đồng, tỉnh Thiểm Tây.

Tên gọiSửa đổi

Di chỉ Lão Quan Đài tại huyện Hoa là di chỉ được phát hiện đầu tiên của văn hóa này, nhưng các cổ vật được khai quật tại đây lại vô cùng nghèo nàn. Di chỉ Đại Địa Loan được phát hiện sau đó (khai quật trong giai đoạn từ 1975 tới 1984), nhưng các di tích văn hóa còn bảo tồn lại vô cùng phong phú, do đó một số học giả gọi văn hóa này là "văn hóa Đại Địa Loan" theo các di tích khai quật được tại tầng thấp nhất của di chỉ này. Tuy nhiên, có các học giả cho rằng di chỉ Đại Địa Loan bao hàm nhiều chủng văn hóa nên chủ trương lấy di chỉ Bạch Gia Thôn tại quận Lâm Đồng làm chính và gọi là "văn hóa Bạch Gia Thôn". Tên gọi nào là chính thức cho văn hóa này cho tới nay vẫn còn là vấn đề tranh luận. Tổng hợp chung thì văn hóa Lão Quan Đài bao quát 2 giai đoạn:

  • Giai đoạn sớm: Với di chỉ Đại Địa Loan là đại biểu, ước khoảng trên 5300 năm TCN;
  • Giai đoạn muộn: Với tầng dưới của di chỉ Bắc Thủ Lĩnh là đại biểu, ước khoảng 5300 tới 5000 năm TCN.

Cả hai giai đoạn đều sớm hơn văn hóa Ngưỡng Thiều.

Đặc điểm chủ yếuSửa đổi

Người Lão Quan Đài chủ yếu làm nông nghiệp như gieo trồng để lấy lương thực và chăn nuôi lợn, chó như là gia súc, mở đầu thời kỳ sinh sống định cư. Các công cụ sử dụng chủ yếu là công cụ đá được chế tạo bằng cách mài, tuy nhiên cũng không ít các công cụ đá bằng ghè đập đặc trưng cho thời kỳ đồ đá cũ và các công cụ đá tinh tế. Công nghệ sản xuất đồ gốm cực kỳ nguyên thủy, với đồ gốm bằng đất cát màu đỏ và đồ gốm sắc nâu vàng thô là chính, nung ở nhiệt độ thấp, ít chủng loại. Đồ gốm có họa tiết trang trí mới ở giai đoạn bắt đầu hình thành.

Nền của một công trình xây dựng lớn, với diện tích 290 m² và 420 m² khi bao gồm cả sân vườn bên ngoài, được phát hiện tại Đại Địa Loan. Công trình này, được đánh số là F901, được các nhà khảo cổ học Trung Quốc coi là nơi hội họp chung của cộng đồng người Đại Địa Loan. Công trình được xây dựng trên nền đất nện tôn cao, được tạo lớp với đất sét nung.

Xem thêmSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

Liên kết ngoàiSửa đổi