Mở trình đơn chính

Maha Vajiralongkorn hay Rama X (tiếng Thái: มหาวชิราลงกรณ; RTGS: Mahawachiralongkon; Phát âm tiếng Thái: [máhǎː wáʨʰíraːloŋkɔːn]; sinh ngày 28 tháng 7 năm 1952)[1]Quốc vương Thái Lan, chính thức nhậm lễ đăng quang ngày 4 tháng 5 năm 2019. Là vị vua thứ 10 của vương triều Chakri, ông kế vị vua cha Rama IX.

Maha Vajiralongkorn Bodindradebayavarangkun
มหาวชิราลงกรณบดินเทพยวรางกูร
Vua Rama X của Thái Lan
King Rama X official (crop).png
Vua Rama X của Thái Lan
Quốc vương Thái Lan
Tại vị13 tháng 10 năm 2016 - Hiện tại
&0000000000000002.0000002 năm, &0000000000000338.000000338 ngày
Đăng quang4 tháng 5 năm 2019
Tiền nhiệmBhumibol Adulyadej Rama IX
Thông tin chung
Phối ngẫu
Hậu duệ
Thân phụQuốc vương Bhumibol Adulyadej (Rama IX)
Thân mẫuVương thái hậu Sirikit
Sinh28 tháng 7, 1952 (67 tuổi)
Cung điện Dusit, Dusit, Băng Cốc, Thái Lan
Tôn giáoPhật giáo Nam Tông
Chữ ký của Maha Vajiralongkorn Bodindradebayavarangkun มหาวชิราลงกรณบดินเทพยวรางกูร
Lễ đăng quang của vua Rama X

Ông là con trai duy nhất của cố quốc vương Bhumibol Adulyadej và hoàng hậu Sirikit. Năm 1972, ông được phong thái tử ở tuổi 20. Sau khi vua cha qua đời năm 2016, chính quyền quân sự khẳng định địa vị của ông là người kế vị làm vua Thái Lan.

Thuở thiếu thờiSửa đổi

Vajiralongkorn sinh ngày 28 tháng 7 năm 1952 lúc 5:45 chiều[2] trong Ambara Villa của cung điện Dusit ở Băng Cốc. Tên đầu tiên của ông lúc sinh là "Vajiralongkorn Borommachakkrayadisonsantatiwong Thewetthamrongsuboriban Aphikhunuprakanmahittaladunladet Phumiphonnaretwarangkun Kittisirisombunsawangkhawat Borommakhattiyaratchakuman" (tiếng Thái: วชิราลงกรณ บรมจักรยาดิศรสันตติวงศ เทเวศรธำรงสุบริบาล อภิคุณูประการมหิตลาดุลเดช ภูมิพลนเรศวรางกูร กิตติสิริสมบูรณ์สวางควัฒน์ บรมขัตติยราชกุมาร). Ông là con trai duy nhất của Quốc vương Bhumibol Adulyadej và Vương hậu Sirikit.

Vajiralongkorn được gửi đi học 2 trường tư tại Anh trong 5 năm lúc ông được 13 tuổi và 1 năm cuối cùng ở Sydney, Úc. Sau đó ông học khóa huấn luyện quân sự ở The Royal Military College, Duntroon ở Canberra.[3][4]

Trưởng thànhSửa đổi

Thời thanh niên, mặc dù có một chứng chỉ về nghệ thuật của Đại học Sukhothai Thammatirat tại Bangkok nhưng theo truyền thống binh nghiệp của các vương tử Thái Lan, năm 1972, ông đã theo học và tốt nghiệp Đại học Quân sự Hoàng gia Duntroon (Canberra, Úc). Khi về nước làm sĩ quan trong Quân đội Hoàng gia Thái, ông được đào tạo cọ xát với các lực lượng vũ trang Úc, AnhHoa Kỳ. Về chuyên môn, ông là một phi công quân sự đủ điều kiện và phi công máy bay trực thăng.

Từ năm 1975, ông đã phục vụ với tư cách là một sĩ quan tình báo trong Quân đội Hoàng gia Thái Lan, từng tham gia tích cực trong các hoạt động quân sự chống lại Đảng Cộng sản Thái Lan ở miền Bắc và Đông Bắc Thái Lan. Rất có khả năng ông từng tham gia vào các hoạt động quân sự dọc theo biên giới với Campuchia chống Việt Nam trong những năm cuối thập niên 1970.

Năm 1978, ông trở thành chỉ huy trưởng lực lượng Ngự lâm quân. Binh nghiệp của ông gián đoạn một thời gian ngắn cũng trong năm này theo truyền thống xuất gia của tất cả nam giới Thái Lan theo Phật giáo.

Ông tiếp tục sự nghiệp quân sự với những tu nghiệp tại Hoa Kỳ, Anh về đào tạo lực lượng đặc biệt, chiến tranh phi quy ước và kỹ thuật đào tạo tiên tiến. Ông trở thành một phi công quân sự và là một hoàng tử Thái Lan duy nhất hiện nay tham gia tích cực trong hoạt động quân sự bên trong đất nước mình.

Vajiralongkorn cho thấy không có sự nhiệt tình như của em gái mình, Công chúa Sirindhorn cho các dự án phát triển của cha mình và có tin đồn dai dẳng là ông hay lăng nhăng, cờ bạc và dính líu tới các doanh nghiệp bất hợp pháp.[4]

Năm 1981 mẹ ông, hoàng hậu Sirikit, ám chỉ đến những vấn đề này, mô tả con trai bà là "có một chút gì của một Don Juan" và cho rằng, ông thích hưởng những ngày cuối tuần của mình bên những phụ nữ xinh đẹp hơn là thực hiện nhiệm vụ của mình.[4]

Đời tưSửa đổi

Vua
Vương triều Chakri
 Phra Buddha Yodfa Chulaloke
(Rama I)
 Phra Buddha Loetla Nabhalai
(Rama II)
 Nangklao
(Rama III)
 Mongkut
(Rama IV)
 Rama V
(Rama V)
 Vajiravudh
(Rama VI)
 Prajadhipok
(Rama VII)
 Ananda Mahidol
(Rama VIII)
 Bhumibol Adulyadej
(Rama IX)
 Maha Vajiralongkorn
(Rama X)

Kết hôn đa thêSửa đổi

Năm 1977 ông kết hôn với người chị em họ là công chúa Soamsawali và họ có đứa con đầu lòng, công chúa Bajarakitiyabha vào tháng 12 năm 1978. Tuy nhiên, sau đó ông có dính líu với một nữ diễn viên trẻ, Yuvadhida, người đã sinh cho ông 5 người con ngoài giá thú từ năm 1979 đến năm 1987. Ông kết hôn với bà vào năm 1994, nhưng vào năm 1996 ông đã công khai lên án bà và từ bỏ 4 người con trai của ông, lúc đó đang đi học tại Vương quốc Anh.[4]

Ông kết hôn với người vợ thứ ba của ông, Srirasmi Suwadee, vào năm 2001 và có với bà một đứa con trai, Hoàng tử Dipangkorn, sinh năm 2005.[4] Nhưng vào năm 2014, Srirasmi bị tước danh hiệu hoàng gia của mình và chín người thân của bà, bao gồm cả cha mẹ, đã bị bắt giữ vì tội khi quân vì lạm dụng các liên hệ của họ với thái tử. Một sĩ quan cảnh sát liên quan đến gia đình này đã chết ở trong tù sau khi rơi từ một cửa sổ.[4]

Sau đó Vajiralongkorn được thấy cặp kè với một cựu tiếp viên hàng không Thai Airways, Suthida Tidjai. Cô này đã được phong làm chỉ huy của Đội cận vệ gia đình Hoàng gia, với quân hàm Đại tướng. Ngày 1 tháng 5 năm 2019, Vajiralongkorn tuyên bố kết hôn với Đại tướng Suthida và sắc phong bà làm vương hậu.

Ngày 28 tháng 7 năm 2019, đúng vào dịp sinh nhật thứ 67 của mình, nhà vua Rama X phong cho bà Sineenat Wongvajirapakdi, khi đó 34 tuổi, làm Hoàng quý phi, tước hiệu dành cho phi tần đứng đầu trong hoàng gia. Bà Sineenat, người còn được gọi là Koi, từng là một y tá ở bệnh viện quân đội sau đó nhanh chóng trở thành thiếu tướng và được nhận nhiều Huân chương. Trên thực tế, cả Hoàng hậu Suthida và "vợ lẽ" Sineenat đều là những người tình lâu năm gắn bó với Quốc vương Thái Lan. Kể từ khi nền quân chủ chuyên chế Thái Lan kết thúc vào năm 1932, đây là lần đầu tiên một nhà vua Thái Lan lập phi (tức là có đồng thời từ 2 người vợ trở lên), 4 quốc vương gần đây của Thái Lan đều theo chế độ một vợ một chồng, ngoại trừ Vua Rama III không kết hôn. Tước hiệu Hoàng quý phi Thái Lan cũng đã không còn tồn tại kể từ năm 1921.[5]

Phong tướng cho thú cưngSửa đổi

Ông cũng từng phong con chó cưng Fu-Fu của mình cấp bậc Đại tướng không lực Thái Lan.[4] Đại sứ Hoa Kỳ Ralph L. Boyce đã từng tham dự một buổi dạ tiệc để vinh danh Thái tử mà con chó xuất hiện "mặc trang phục buổi tối trang trọng hoàn chỉnh với các tất bao chân".[6] Fu-Fu qua đời vào đầu năm 2015, đám tang của chú chó này được tổ chức trong 4 ngày theo nghi thức tang lễ Phật giáo và được hỏa táng, tro của Fu-Fu được cho là đã đưa vào thờ tại chùa Wat Pho (chùa của Hoàng gia Thái).

Tin đồn nhiễm HIVSửa đổi

Năm 2011, có tin đồn là ông bị nhiễm HIV.[7]

Trở thành vuaSửa đổi

Trưa chiều ngày 13 tháng 10 năm 2016 theo giờ địa phương, Quốc Vương Rama IX băng hà. Trong một cuộc họp báo khẩn sau khi Vua Rama IX băng hà, Hội đồng lập pháp Thái Lan đã mời Vajiralongkorn kế vị ngai vàng của Thái Lan ngay lập tức. Thủ tướng Thái Lan Prayuth Chan-ocha cũng đã xác nhận rằng Vajiralongkorn sẽ trở thành vị vua mới.[8] Tuy nhiên, Vajiralongkorn đã không chấp nhận lời mời của Hội đồng lập pháp, chỉ ra rằng ông cần "thời gian để chuẩn bị trước khi được tuyên bố là vua mới".[9] Trong khoảng thời gian này, tướng Prem Tinsulanonda, chủ tịch Hội đồng Cơ mật, đóng vai trò nhiếp chính.[10]

Đêm 1 tháng 12 năm 2016 theo giờ địa phương, Vajiralongkorn đã chấp nhận lời mời của Hội đồng lập pháp để trở thành vị vua mới của Thái Lan. Trước mắt, Vajiralongkorn sẽ đóng vai trò trưởng ban tổ chức ngày Quốc khánh Thái Lan 5/12.

Trừng phạt tội danh bôi nhọ nhà vuaSửa đổi

Theo hình phạt khi quân lèse-majesté, phê bình hoàng tộc đều bị nghiêm cấm ở Thái Lan. Tuy nhiên, cuộc sống riêng tư của Vajiralongkorn tiếp tục là một chủ đề gây tranh cãi, mặc dù không công khai. Trong ấn bản ngày 10 tháng 1 năm 2002 của Tạp chí Kinh tế Viễn Đông (FEER), một bài báo xuất hiện cho thấy Vajiralongkorn có quan hệ kinh doanh với Thủ tướng Thaksin Shinawatra. Một lệnh cấm ngay lập tức đã được đặt ra với việc phân phối tạp chí, và chính phủ Thái Lan viện dẫn mối đe dọa cho an ninh quốc gia, đã đình chỉ việc cấp thị thực cho hai phóng viên Shawn Crispin và Rodney Tasker của FEER Thái Lan.

Năm 2002, The Economist đã viết rằng, "Vajiralongkorn được coi trọng ít hơn nhiều (so với vua cha). Tại Băng Cốc tin đồn về cuộc sống cá nhân của ông khủng khiếp (một trong những chị em của mình, công chúa Maha Chakri Sirindhorn, hiện thứ ba trong dòng ngôi, rất được sự tôn trọng của công chúng, nhưng Thái Lan chưa bao giờ được cai trị bởi một người phụ nữ). Bên cạnh đó, ông không xứng đáng kế thừa ngai vàng để có thể hy vọng bằng với tầm vóc Quốc vương Bhumibol đã đạt được sau 64 năm trên ngai vàng." Ấn phẩm của The Economist đã bị cấm ở Thái Lan. Trong năm 2010, một ấn phẩm khác của The Economist (mà không phải phân phối tại Thái Lan) khẳng định rằng Vajiralongkorn là "bị ghét và sợ rộng rãi" và "không thể đoán trước", trong khi tạp chí trực tuyến Asia Sentinel bị cáo buộc rằng ông là "coi như là thất thường và hầu như không có khả năng cầm quyền" và đã bị chặn ngay sau đó. Trong một điện tín ngoại giao bị rò rỉ của WikiLeaks, Bộ Ngoại giao cấp cao của Singapore chính thức khẳng định rằng Bilahari Kausikan Vajiralongkorn có thói quen đánh bạc mà một phần được tài trợ bởi cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra hiện nay đang sống lưu vong.

Vào ngày 12 tháng 11 năm 2009, một video gia đình đã được phát hành bởi Wikileaks cho thấy Vajiralongkorn và Vương phi Srirasmi kỷ niệm ngày sinh nhật của con chó xù Fu-Fu của họ trong trạng thái ngực trần. Một phần của đoạn video này đã được phát sóng trên kênh truyền hình ABC của chính phủ Úc ngày 13 tháng 4 năm 2010, như một phần của một phim tài liệu nửa giờ quan trọng của gia đình Hoàng gia Thái Lan.

Ngày 19 tháng 1 năm 2009, Harry Nicolaides, một công dân Úc, đã bị kết án ba năm tù vì tự xuất bản một cuốn sách hư cấu coi là đã phạm tội khi quân majesté (sau này Nicolaides đã được ân xá của nhà vua). Những đoạn văn vi phạm ám chỉ tin đồn rằng "nếu các hoàng tử đem lòng yêu một người vợ nhỏ của mình và cô ấy đã phản bội anh, cô và gia đình của cô sẽ biến mất với tên của họ, dòng dõi gia đình và tất cả các dấu tích của sự tồn tại của họ xóa mãi mãi." CNN toàn cầu từ chối phát mẫu tin này.

Theo phóng viên BBC Jonathan Head vào ngày 6.12.2016 cảnh sát đã tới văn phòng của đài ở thủ đô Bangkok điều tra về một bài viết bị cho là bôi nhọ nhà vua. Bài này đã xuất hiện trên trang mạng của đài bằng tiếng Thái vào ngày thứ năm tuần trước. Một nhà bất đồng chính kiến nổi tiếng, Jatupat Boonpattararaksa, đã bị bắt vào ngày thứ bảy cùng tuần, vì ông ta đã lan truyền bài này qua trang Facebook của mình. Ông bị cáo buộc tội bôi nhọ nhà vua. Sau đó ông đã được thả ra sau khi đóng tiền bảo chứng. Nếu bị kết tội, ông ta có thể bị 15 năm tù. Jonathan Head 2008 cũng bị điều tra về tội này, khiến ông phải rời Thái Lan, tuy nhiên, cuộc điều tra cũng không đi tới kết quả.[11]

Danh hiệuSửa đổi

Cách xưng hô với
vua Vajiralongkorn của Thái Lan
 
  • 28 tháng 7 năm 1952 – 28 tháng 12 năm 1972: Somdet Phra Chao Luk Ya Thoe Chaofa Vajiralongkorn (สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าวชิราลงกรณ, "Hoàng tử Maha Vajiralongkorn")
  • 28 tháng 12 năm 1972 – 1 tháng 12 năm 2016: Somdech Phra Boroma Orasathirach Chaofa Maha Vajiralongkorn Sayam Makutratchakuman (สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร, "Hoàng tử Maha Vajiralongkorn, Hoàng thái tử Xiêm")
  • 1 tháng 12 năm 2016 – 4 tháng 5 năm 2019: Somdet Phra Chao Yu Hua Maha Vajiralongkorn Bodindradebayavarangkun (สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร, "vua Maha Vajiralongkorn")
  • 4 tháng 5 năm 2019 – nay: Phrabat Somdet Phraporamenthra Ramathibodhi Sisin Maha Vajiralongkorn Mahison Bhumibol Rajavarangkun Kitisirisumbun Adulyadej Sayaminthrathibet Ratwarodom Borommanat Bophit Phra Vajira Klao Chao Yu Hua (พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ มหิศรภูมิพลราชวรางกูร กิติสิริสมบูรณ์อดุลยเดช สยามินทราธิเบศรราชวโรดม บรมนาถบพิตร พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว, "quốc vương Maha Vajiralongkorn")

Tổ tiênSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ “Crown Prince Maha Vajiralongkorn”. globalsecurity.org. 
  2. ^ ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ให้หยุดราชการและชักธงชาติเนื่องในการที่พระราชกุมารประสูติ, เล่ม 69, ตอนที่ 49, 12 สิงหาคม พ.ศ. 2495, หน้า 2434
  3. ^ A crown prince and German affairs, PAVIN CHACHAVALPONGPUN, newmandala, 24.7.2016
  4. ^ a ă â b c d đ “Profile: Thailand's new King Vajiralongkorn”. BBC. Ngày 1 tháng 12 năm 2016. Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2016. 
  5. ^ “Nhà vua Thái Lan sắc phong nữ y tá làm hoàng quý phi”. Báo Vnexpress. 
  6. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Guardian
  7. ^ WikiLeaks cables reveal scandal and disease in Thai royal family, THE TIMES ngày 24 tháng 6 năm 2011 12:00 AM
  8. ^ “Thailand's King Bhumibol Adulyadej dead at 88”. BBC News. Ngày 13 tháng 10 năm 2016. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2016. 
  9. ^ AFP (ngày 13 tháng 10 năm 2016). “Thai Prime Minister Prayuth says Crown Prince seeks delay in proclaiming him King”. Coconut.co. Băng Cốc: Coconuts BKK. Truy cập ngày 14 tháng 10 năm 2016. 
  10. ^ “Thai king death: Thousands throng streets for procession”. BBC. Ngày 14 tháng 10 năm 2016. Truy cập ngày 14 tháng 10 năm 2016. 
  11. ^ “Thailand ermittelt wegen Majestätsbeleidigung gegen die BBC”. BBC. Ngày 7 tháng 12 năm 2016.