Mở trình đơn chính
Thư viện, Viện Đại học Đà Lạt,
mang nét kiến trúc thập niên 1950-1960

Viện Đại học Đà Lạt là một viện đại học tư thục dưới sự điều hành của Giáo hội Công giáo Việt Nam ở thành phố Đà Lạt, được thành lập vào năm 1957 dưới chính thể Việt Nam Cộng hoà. Năm 1975, dưới chính quyền mới, viện đại học này bị giải thể. Cơ sở của Viện Đại học Đà Lạt ngày nay là Trường Đại học Đà Lạt, một trường thành lập năm 1976 và hoạt động đến ngày nay.

Lịch sửSửa đổi

 
Giảng đường Spellman, nhìn từ xa

Viện Đại học Đà Lạt được thành lập ngày 8 Tháng Tám năm 1957 thời Đệ Nhất Cộng hòa Việt Nam và bắt đầu hoạt động từ năm 1958 với 5 trường: Sư phạm, Văn khoa, Khoa học, Chính trị-Kinh doanh, và Thần học. Địa điểm của trường là trại Thiếu sinh Quân cũ, tức Camp Robert của Quân đội Pháp mà chính phủ Đệ Nhất Cộng hòa Việt Nam tiếp thu và nhượng lại cho Viện Đại học Đà Lạt với giá tượng trưng 1 đồng bạc Việt Nam.[1]

Về học thuật, Viện Đại học Đà Lạt được biết đến với các chuyên ngành khoa học xã hội và nhân văn như Ngữ văn, Lịch sử, Triết học, Ngoại ngữ, nổi tiếng nhất là Trường Chính trị Kinh doanh (với hai phân khoa: Chính trị Xã hội và Quản trị Kinh doanh).

Tổ chứcSửa đổi

Đứng quản lý Viện Đại học là Hội Đại học Đà Lạt (trong đó có Hội đồng Giám mục Việt Nam), một tổ chức pháp lý để thâu lợi nhuận, kinh tài và phát triển Viện Đại học. Hoạt động của Hội gồm việc thương lượng với chính phủ để tài trợ, vay mượn. Ngoài ra Hội còn sở hữu bất động sản như một số đồn điền cao su và thương xá lớn ở Sài Gòn.[2]

Tuy là một cơ sở giáo dục thuộc Giáo hội Công giáo, Viện Đại học Đà Lạt không chủ trương gây dựng nền giáo dục theo sát quan điểm của Giáo hội. Số giảng viên theo đạo ít hơn 25% và sinh viên Công giáo chỉ chiếm tỷ lệ khoảng 30%.[3]

Trường sởSửa đổi

 
Chiếc cầu nhỏ dẫn vào Giảng đường Minh Thành

Viện Đại học Đà Lạt tọa lạc trên ba ngọn đồi, mang tên A, B và C. Khu vực A (Đường Phủ Đổng Thiên Vương) rộng gần 40 hecta là khu chính. Các tòa nhà được dùng làm giảng đường và cơ sở hành chính mang tên Minh Thành,[4] Tri Nhất,[5] Thụ Nhân, Thượng Chí, Đôn Hóa[6]... với hàm ý giáo dục dẫn ý từ Tứ thư, Ngũ kinh của Nho học cổ điển. Khu B (đường Thông Thiên học) có chủng viện Minh Hòa và ký túc xá Rạng Đông. Khu C (đường Vạn Kiếp) là cư xá nhân viên và ban giảng huấn.[2]

Sinh hoạt Nghệ thuật Văn hóaSửa đổi

Kịch Thụ NhânSửa đổi

Từ nỗ lực của những sinh viên yêu kịch nghệ như Lê Cung Bắc, Phạm Thùy Nhân, đoàn kịch Thụ Nhân ra đời trong thập niên 1970, gây tiếng vang trong giới sinh viên khi thể hiện trên sân khấu những tác phẩm của Vũ Khắc Khoan như Thành Cát Tư Hãn, Những người không chịu chết, Ga xép...

Ấn phẩmSửa đổi

Viện Đại học Đà Lạt phát hành hai tạp chí chuyên môn: Tri thứcSử địa.[7]

Những nhân vật liên quanSửa đổi

Số liệu sinh viên theo học Viện Đại học Đà Lạt[8]
Niên học Số sinh viên
1958-59 49
1959-60 187
1960-61 316
1961-62 426
1962-63 459
1963-64 444
1964-65 1.515
1965-66 1.322
1966-67 1.660
1967-68 2.453
1968-69 2.664
1969-70 2.498

Danh sách viện trưởng:

  • Tổng giám mục Phêrô Máctinô Ngô Đình Thục (1897-1984): 1957- 1961
  • Đức ông Simon Nguyễn Văn Lập (1911-2001): 1961-1970
  • Linh mục Phanxicô Xaviê Lê Văn Lý (1913-1992): 1970-1975

Một số giáo sư tiêu biểu từng giảng dạy tại Viện Đại học Đà Lạt:

Cựu sinh viênSửa đổi

Một số cựu sinh viên Viện Đại học Đà Lạt đã thành danh trong những lĩnh vực khác nhau:

Tham khảoSửa đổi

  • Nguyễn Thanh Liêm, Giáo dục ở miền Nam tự do trước 1975 (Education in South Vietnam before 1975), Lê Văn Duyệt Foundation, California, 2006.

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ Viện Đại học Đà Lạt
  2. ^ a ă Viện Đại Học Đà Lạt (1957-1975): Lịch sử thành lập (3)
  3. ^ Jones, PHM. "Vietnam at School". Vietnam. Itasca, IL: FE Peacock Publishers, 1968. Tr 549-560.
  4. ^ Tự minh thành, vị chi giáo (Vì sáng suốt mà có lòng thành thật, đó là do giáo dục) - Trung Dung, chương 21
  5. ^ Cập kỳ tri chi nhất dã (Khi đạt thì cái biết chỉ có một) - Trung Dung, chương 20
  6. ^ Tiểu đức xuyên lưu. Đại đức đôn hóa (Đức nhỏ như sông ngòi chảy khắp, đức lớn như phổ cập sinh hóa)- Trung Dung
  7. ^ Trường Đại học Đà Lạt
  8. ^ "Higher Education". Viet Nam Magazine Vol IV. No 5, 1971.
  9. ^ Đạo diễn Lê Cung Bắc: Làm nghệ thuật không nên tự mãn sớm
  10. ^ Nhân vật Điện ảnh: Phạm Thùy Nhân
  11. ^ Người gốc Việt đầu tiên làm Phó Toàn quyền
  12. ^ "Vua hàng hiệu" Hạnh Nguyễn muốn biến Đại học Đà Lạt thành Harvard của Việt Nam