Gjirokastër (phát âm tiếng Albania: [ɟiɾoˈkastəɾ]) (còn được gọi bằng nhiều tên khác như Gjirokastra) là một thành phố và đô thị ở miền nam Albania, trong một thung lũng giữa dãy núi Mali i Gjerë và sông Drino ở độ cao 300 mét so với mực nước biển. Phố cổ của nó được ghi vào danh sách Di sản thế giới của UNESCO như là "một ví dụ hiếm có về một thị trấn được bảo quản tốt dưới thời Ottoman, được xây dựng bởi những người nông dân của vùng". Nhìn ra thành phố là pháo đài Gjirokastër, nơi tổ chức Lễ hội Văn hóa dân gian Quốc gia mỗi 5 năm một lần. Gjirokastër là nơi sinh của cựu lãnh đạo cộng sản Albania Enver Hoxha và nhà văn công chúng Ismail Kadare.

Gjirokastër
—  Đô thị  —
Quang cảnh Gjirokastër nhìn từ lâu đài
Quang cảnh Gjirokastër nhìn từ lâu đài
Gjirokastër trên bản đồ Albania
Gjirokastër
Gjirokastër
Tọa độ: 40°04′B 20°08′Đ / 40,067°B 20,133°Đ / 40.067; 20.133
Quốc gia Albania
HạtGjirokastër
QuậnGjirokastër
Chính quyền
 • Thị trưởngFlamur Bime
Độ cao300 m (1,000 ft)
Dân số (2009)[1]
 • Tổng cộng43,095 người
Múi giờ(UTC+1)
6001–6003
Mã điện thoại084
Thành phố kết nghĩaSarandë, Casale Monferrato, Grottammare, Patras sửa dữ liệu
Trang webwww.gjirokastra.org
Tên chính thứcTrung tâm lịch sử Berat và Gjirokastër
LoạiVăn hoá
Tiêu chuẩniii, iv
Đề cử2005
Số tham khảo569
Vị tríGjirokastër,
VùngChâu Âu

Thành phố xuất hiện trong các ghi chép lịch sử vào năm 1336 theo tên Hy Lạp của nó, Argyrokastro,[2] là một phần của Đế quốc Đông La Mã.[3] Nó trở thành một phần của giáo phận Cơ đốc giáo Chính thống Dryinoupolis và Argyrokastro sau khi Adrianoupolis gần đó bị phá hủy.[4] Gjirokastër sau đó đã bị tranh giành giữa Chuyên chế quốc Ipeiros và gia tộc người Albania của Gjin Zenebishi trước khi chịu sự cai trị của Ottoman trong 5 thế kỷ tiếp theo (1417–1913).[5] Trong suốt thời kỳ Ottoman, Gjirokastër chính thức được biết đến với tên trong tiếng Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman là ErgiriErgiri Kasrı. Trong thời kỳ Ottoman, việc chuyển đổi sang Hồi giáo và một lượng lớn người Hồi giáo cải đạo từ các vùng nông thôn xung quanh đến đây đã khiến Gjirokastër từ một thành phố có lượng tín đồ Cơ đốc giáo áp đảo vào thế kỷ 16 trở thành một thành phố có đông người Hồi giáo vào đầu thế kỷ 19. Gjirokastër cũng trở thành một trung tâm tôn giáo chính của Hồi giáo Bektashi. Thành phố bị quân đội Hy Lạp đánh chiếm trong Các cuộc chiến tranh Balkan năm 1912–3 do lượng người Hy Lạp đông đảo ở đây.[6] Cuối cùng nó đã được hợp nhất vào quốc gia mới độc lập của Albania vào năm 1913. Tuy vậy, điều này tỏ ra không được lòng người dân địa phương Hy Lạp, những người đã nổi dậy. Sau nhiều tháng chiến tranh du kích, Cộng hòa Tự trị Bắc Epirus tồn tại ngắn ngủi được thành lập vào năm 1914 với thủ đô là chính tại Gjirokastër. Nó hoàn toàn trở thành một phần của Albania vào năm 1921.[7] Trong những năm gần đây, thành phố đã chứng kiến ​​các cuộc biểu tình chống đối chính phủ dẫn đến cuộc Nội chiến Albania năm 1997.[8]

Cùng với người Albania theo đạo Hồi và Chính thống giáo, thành phố cũng là nơi sinh sống của một số lượng đáng kể người Hy Lạp.[9] Gjirokastër cùng với Saranda, được xem là một trong những trung tâm của cộng đồng Hy Lạp tại Albania và có một lãnh sự quán của Hy Lạp tại đây.[10]

Tên nguyênSửa đổi

Thành phố xuất hiện lần đầu tiên trong các ghi chép lịch sử dưới tên tiếng Hy Lạp Trung CổArgyrocastron (tiếng Hy Lạp: Αργυρόκαστρον) bởi Ioannes VI Kantakouzenos vào năm 1336.[11] Tên này xuất phát từ "ἀργυρόν" (argyron) trong tiếng Hy Lạp Trung Cổ có nghĩa là "bạc", và "κάστρον" (kastron) bắt nguồn từ castrum trong tiếng Latinh có nghĩa là "lâu đài" hoặc "pháo đài". Vậy Argyrocastron có nghĩa là "lâu đài bạc". Biên niên sử Đông La Mã cũng sử dụng tên tương tự Argyropolyhni có nghĩa là "khu phố bạc" (tiếng Hy Lạp: Αργυροπολύχνη). Giả thuyết cho rằng, thành phố lấy theo tên của công chúa Argjiro, một nhân vật huyền thoại mà tác giả thế kỷ 19 Kostas Krystallis đã viết trong một cuốn tiểu thuyết ngắn,[12]Ismail Kadare đã viết trong một bài thơ vào những năm 1960, được coi là từ nguyên dân gian, bởi vì công chúa được biết đến là sống trong thế kỷ 15.[13]

Tên tiếng Albania của thành phố là Gjirokastra, trong khi trong tiếng Albania Gheg nó được gọi là Gjinokastër, cả hai đều bắt nguồn từ tên Hy Lạp.[14] Các cách viết khác được tìm thấy trong các nguồn tài liệu phương Tây bao gồm GirokasterGirokastra. Trong tiếng Aromania thành phố được gọi là Ljurocastru; Iurucasta/Iurucast, trong tiếng Hy Lạp hiện đại nó được gọi là "Αργυρόκαστρο" (Argyrokastro). Trong thời kỳ Ottoman, nó được biết đến trong tiếng Thổ Nhĩ Kỳ với cái tên Ergiri.

Lịch sửSửa đổi

Địa lýSửa đổi

Đô thị hiện tại được hình thành vào cuộc cải cách chính quyền địa phương năm 2015 bằng cách sáp nhập các thành phố tự trị cũ là Antigonë, Cepo, Gjirokastër, Lazarat, Lunxhëri, OdriePicar để trở thành một thành phố. Trụ sở thành phố được đặt tại quận Gjirokastër.[15] Tổng dân số năm 2011 là 28.673 người,[16] trên tổng diện tích 469,55 km2 (181,29 dặm vuông Anh).[17] Dân số của đô thị cũ năm 2011 là 19.836 người.

Gjirokastër nằm giữa vùng đất thấp phía tây Albania và vùng cao nguyên nằm bên sâu bên trong đất liền. Do đó, nó có khí hậu Địa Trung Hải với mùa hè nóng bức (là bình thường đối với Albania), lượng mưa lớn hơn nhiều so với mức bình thường của kiểu khí hậu này.

Hình ảnhSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ Instat of Albania (2009). “Population by towns” (bằng tiếng Albanian). Institute of Statistics of Albania. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2010.Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
  2. ^ Kiel, Machiel. Ottoman Architecture in Albania, 1385–1912. Beşiktaş, Istanbul: Research Centre for Islamic History, Art and Culture. tr. 138. ISBN 978-92-9063-330-3. Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2010.
  3. ^ Ward, Philip (1983). Albania: a travel guide. Oleander Press. tr. 70. ISBN 978-0-906672-41-9.
  4. ^ Giakoumis, Konstantinos (2010). "The Orthodox Church in Albania Under the Ottoman Rule 15th–19th Century". In Schmitt, Oliver Jens & Andreas Rathberger (eds). Religion und Kultur im albanischsprachigen Südosteuropa [Religion and culture in Albanian-speaking southeastern Europe]]. Peter Lang. pp. 80.
  5. ^ Marandet, Marie-Claude (2017). La ville et le plat pays (bằng tiếng Pháp). Presses universitaires de Perpignan. tr. 175, 181. ISBN 9782354122881.
  6. ^ James Pettifer. “The Greek Minority in Albania in the Aftermath of Communism” (PDF). Camberley, Surrey: Conflict Studies Research Centre, Royal Military Academy Sandhurst. tr. 6. Truy cập ngày 19 tháng 10 năm 2011. Given its large Greek population, the city of Gjirokaster was a particularly large center of irredentist ambition
  7. ^ Miller, William (1966). The Ottoman Empire and Its Successors, 1801–1927. Routledge. tr. 543–544. ISBN 978-0-7146-1974-3.
  8. ^ Jeffries, Ian (2002). Eastern Europe at the turn of the twenty-first century: a guide to the economies in transition. Routledge. tr. 87. ISBN 978-0-415-23671-3.
  9. ^ Albania: from anarchy to a Balkan identity Authors Miranda Vickers, James Pettifer Edition 2, illustrated, reprint Publisher C. Hurst & Co. Publishers, 1997 ISBN 1-85065-290-2, ISBN 978-1-85065-290-8 p. 187
  10. ^ Country profile: Bulgaria, Albania. Economist Intelligence Unit, 1996. [1] "Greece has also opened a consulate in the southern town of Gjirokaster, which has a large ethnic Greek population."
  11. ^ GCDO History part. “History of Gjirokaster” (bằng tiếng Albania). Organizata për Ruajtjen dhe Zhvillimin e Gjirokastrës (GCDO). Truy cập ngày 1 tháng 9 năm 2010.
  12. ^ Τόμος 170 του Νεοελληνική Γραμματεία (24 tháng 11 năm 2014). Ηπειρώτικαι αναμνήσεις. Pelekanos Books. ISBN 9789604007691.
  13. ^ Sinani, Shaban; Kadare, Ismail; Courtois, Stéphane (2006). Le dossier Kadaré (bằng tiếng Pháp). Paris: O. Jacob. tr. 37. ISBN 978-2-7381-1740-3.
  14. ^ The New Encyclopædia Britannica: Micropaedia. Chicago: Encyclopædia Britannica. 1993. tr. 289. ISBN 0-85229-571-5.
  15. ^ Law nr. 115/2014
  16. ^ “Population and housing census - Gjirokastër 2011” (PDF). INSTAT. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2019.
  17. ^ “Correspondence table LAU – NUTS 2016, EU-28 and EFTA / available Candidate Countries” (XLS). Eurostat. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2019.

Liên kết ngoàiSửa đổi