Múi giờ

Một vùng trên Trái Đất mà người ta quy ước sử dụng cùng một thời gian tiêu chuẩn

Một múi giờ là 1 vùng trên Trái Đất mà người ta quy ước sử dụng cùng 1 thời gian tiêu chuẩn, thông thường được nói đến như là giờ địa phương. Về lý thuyết, các đồng hồ tại vùng này luôn chỉ cùng 1 thời gian.

Chênh lệch giờ trên các vùng của Trái Đất trong 1 ngày
Các múi giờ (chú thích bằng tiếng Anh)

Trên Trái Đất, thời gian biến đổi dần dần từ Đông sang Tây. Tại 1 thời điểm xác định, có vùng đang là buổi sáng, có vùng khác lại đang là buổi tối. Trong lịch sử, người ta dùng vị trí Mặt Trời để xác định thời gian trong ngày (gọi là giờ Mặt Trời), và các thành phố nằm ở các kinh tuyến khác nhau có thời gian trên đồng hồ khác nhau. Khi ngành đường sắtviễn thông phát triển, sự biến đổi liên tục về giờ giấc giữa các kinh tuyến gây trở ngại đáng kể. Các múi giờ được sinh ra để giải quyết phần nào vấn đề này. Các đồng hồ của từng vùng được lấy đồng bộ bằng thời gian tại kinh tuyến trung bình đi qua vùng. Mỗi vùng như vậy là 1 múi giờ.

Có thể dùng 24 đường kinh tuyến chia bề mặt Trái Đất ra làm 24 phần bằng nhau, giúp cho chênh lệch giờ giữa các múi giờ là 1 giờ, một con số thuận tiện. Tuy nhiên, việc phân chia trên chỉ là cơ sở chung; các múi giờ cụ thể được xây dựng dựa trên các thỏa ước địa phương, có yếu tố quan trọng của việc thống nhất lãnh thổ quốc gia. Do vậy trên bản đồ thế giới, có thể thấy rất nhiều ngoại lệ, và chênh lệch giờ giữa một số múi giờ có thể không bằng 1 giờ.

Mọi múi giờ trên Trái Đất đều lấy tương đối so với giờ UTC (xấp xỉ bằng giờ GMT trong lịch sử) là giờ tại kinh tuyến số 0, đi qua Đài thiên văn Hoàng gia Greenwich, Greenwich, Luân Đôn, Anh.

Một số địa phương có thể thay đổi múi giờ theo mùa. Ví dụ như, vào mùa hè, một số nước ôn đới hoặc gần vùng cực thực hiện quy ước giờ mùa hè, chỉnh giờ sớm lên 1 giờ. Điều này khiến chênh lệch giờ giữa các địa phương thêm phức tạp.

Lịch sửSửa đổi

Múi giờ đầu tiên trong lịch sử được ngành đường sắt Anh đặt ra vào ngày 1 tháng 12 năm 1847, gọi là múi giờ GMT. Các đồng hồ trong vùng này đều chỉ cùng giờ với đồng hồ đặt tại đường kinh tuyến đi qua Đài thiên văn Hoàng gia Greenwich. Ngày 23 tháng 8 năm 1852, tín hiệu thời gian được truyền lần đầu bằng điện tín từ Đài thiên văn Greenwich. Đến năm 1855, 98% các đồng hồ công cộng tại nước Anh có cùng giờ GMT, tuy nhiên phải đến ngày 2 tháng 8 năm 1880 thì giờ này mới được chính thức đưa vào luật.

Đến năm 1929, đa số các nước áp dụng các múi giờ chênh nhau 1 giờ. Năm 1950, các múi giờ được ghi kèm thêm chữ cái viết hoa: Z cho múi giờ số 0, A đến M (trừ J) cho các múi giờ phía Đông, N đến Y cho các múi giờ phía Tây.

Trước năm 1967, Việt Nam lấy giờ Bắc Kinh làm chuẩn cho âm lịch. Ngày 8 tháng 8 năm 1967, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ban hành đổi lịch dùng múi giờ UTC+07:00 làm chuẩn. Vì thế 2 miền nam bắc Việt Nam đón Tết Mậu Thân 2 ngày khác nhau (miền bắc ngày 29 tháng 1 trong khi miền nam thì ngày 30 tháng 1).

Ngày 1 tháng 1 năm 1972, 1 hội nghị quốc tế về thời gian đã thay GMT bằng Giờ Phối hợp Quốc tế (UTC), được giữ bởi nhiều đồng hồ nguyên tử quanh thế giới. UTC+01:00 được dùng, thay GMT, để tượng trưng cho "thời gian Trái Đất quay". Giây nhuận được thêm hay bớt vào UTC để giữ nó không khác UT1 nhiều quá 0,9 giây.

Hiện nay, Việt Nam dùng múi giờ UTC+07:00.

Bảng các múi giờ trên Trái ĐấtSửa đổi

Độ chênh lệch UTC Khu vực không sử dụng DST Khu vực sử dụng DST
UTC-12:00   Đảo Baker

  Đảo Howland

UTC-11:00   Samoa thuộc Mỹ

  Đảo Jarvis

  Rạn san hô Kingman

  Rạn san hô vòng Midway

  Niue

  Rạn san hô vòng Palmyra

UTC-10:00   Quần đảo Cook

  Polynésie thuộc Pháp (phần lớn)

  Rạn san hô vòng Johnston

  Hoa Kỳ: Hawaii

  Hoa Kỳ: Quần đảo Andreanof, Quần đảo Four Mountains, Near Islands, Rat Islands (Aleutian Islands, Alaska)
UTC-09:30   Polynésie thuộc Pháp: Quần đảo Marquises
UTC-09:00   Polynésie thuộc Pháp: Quần đảo Gambier   Hoa Kỳ: Alaska (phần lớn)
UTC-08:00   Clipperton

  Quần đảo Pitcairn

  Canada: British Columbia (phần lớn)

  México: Baja California

  Hoa Kỳ: California, Nevada, Oregon (phần lớn), Tiểu bang Washington

UTC-07:00   Canada: British Columbia (đông bắc), Yukon

  México: Sonora

  Hoa Kỳ: Arizona (phần lớn)

  Canada: Alberta, British Columbia (phần đông bắc), Northwest Territories, Nunavut (phần phía tây)

  México: Baja California Sur, Chihuahua, Nayarit (phần lớn), Sinaloa

  Hoa Kỳ: Colorado, Idaho (phần lớn), Montana, New Mexico, Utah, Wyoming

UTC-06:00   Belize

  Canada: Saskatchewan (phần lớn)

  Costa Rica

  Ecuador: Galápagos

  El Salvador

  Guatemala

  Honduras

  Nicaragua

  Canada: Manitoba, Nunavut (miền trung), Ontario (phần tây)

  Chile: Đảo Phục Sinh

  México (phần lớn)

  Hoa Kỳ: Alabama, Arkansas, Illinois, Iowa, Kansas (phần lớn), Louisiana, Minnesota, Mississippi, Missouri, Nebraska (phần lớn), North Dakota (phần lớn), Oklahoma, South Dakota (phần lớn), Tennessee (phần lớn), Texas (phần lớn), Wisconsin

UTC-05:00   Brasil: Acre

  Canada: Atikokan, Mishkeegogamang, Đảo Southampton

  Quần đảo Cayman

  Colombia

  Ecuador (phần lớn)

  Jamaica

  México: Quintana Roo

  Đảo Navassa

  Panama

  Peru

  Bahamas

  Canada: Nunavut (phần phía đông), Ontario (phần lớn), Quebec (phần lớn)

  Cuba

  Haiti

  Quần đảo Turks và Caicos

  Hoa Kỳ: Connecticut, Delaware, District of Columbia, Florida (phần lớn), Georgia, Indiana (phần lớn), Kentucky (phần lớn), Maine, Maryland, Massachusetts, Michigan (phần lớn), New Hampshire, New Jersey, New York, North Carolina, Ohio, Pennsylvania, Rhode Island, South Carolina, Vermont, Virginia, West Virginia

UTC-04:00   Anguilla

  Antigua và Barbuda

  Aruba

  Barbados

  Bolivia

  Brasil: Amazonas (phần lớn), Mato Grosso, Mato Grosso do Sul, Rondônia, Roraima

  Quần đảo Virgin thuộc Anh

  Canada: Quebec (phần phía đông)

  Caribe thuộc Hà Lan

  Curaçao

  Dominica

  Cộng hòa Dominicana

  Grenada

  Guadeloupe

  Guyana

  Martinique

  Montserrat

  Puerto Rico

  Saint-Barthélemy

  Saint Kitts và Nevis

  Saint Lucia

  Saint Martin

  Saint Vincent và Grenadines

  Sint Maarten

  Trinidad và Tobago

  Quần đảo Virgin thuộc Mỹ

  Venezuela

  Bermuda

  Canada: Labrador (phần lớn), New Brunswick, Nova Scotia, Prince Edward Island

  (phần lớn)

  Greenland: Căn cứ không quân Thule

  Paraguay

UTC-03:30   Canada: Newfoundland, Labrador (phần đông nam)
UTC-03:00   Argentina

  Brasil (phần lớn)

  Chile: Magallanes

  Quần đảo Falkland

  Guinée thuộc Pháp

  Suriname

  Uruguay

  Greenland (phần lớn)

  Saint-Pierre và Miquelon

UTC-02:00   Brasil: Fernando de Noronha

  Nam Georgia và Quần đảo Nam Sandwich

UTC-01:00   Cabo Verde   Greenland: Ittoqqortoormiit

  Bồ Đào Nha: Açores

UTC±00:00
UTC+01:00
UTC+02:00
UTC+03:00
UTC+03:30
UTC+04:00
UTC+04:30
UTC+05:00
UTC+05:30
UTC+05:45
UTC+06:00
UTC+06:30
UTC+07:00
UTC+08:00
UTC+08:45
UTC+09:00
UTC+09:30
UTC+10:00
UTC+10:30
UTC+11:00
UTC+12:00
UTC+12:45
UTC+13:00
UTC+14:00

Tham khảoSửa đổi

(bằng tiếng Anh)

Liên kết ngoàiSửa đổi

(bằng tiếng Anh)