Cộng hòa Nhân dân Donetsk

nhà nước tự tuyên bố độc lập từ Ukraina chỉ được công nhận hạn chế


Cộng hòa Nhân dân Donetsk (tiếng Nga: Донецкая народная республика, phiên sang chữ Latinh: Donetskaya Narodnaya Respublika) là một nước Cộng hòa tự xưng, tuyên bố độc lập vào ngày 7 tháng 4 năm 2014.[14] Chính quyền Cộng hòa Nhân dân Donetsk tuyên bố chủ quyền lên toàn bộ địa phận tỉnh Donetsk của Ukraina nhưng thực tế chỉ kiểm soát được một phần.

Cộng hòa Nhân dân Donetsk
Quốc kỳ Novorossiya#Cộng hòa Nhân dân Donetsk
Quốc kỳ
Novorossiya#Cộng hòa Nhân dân Donetsk
Quốc huy

Quốc caГосударственный Гимн Донецкой Народной Республики
Gosudarstvennyy Gimn Donetskoy Narodnoy Respubliki
"Quốc ca nước Cộng hòa Nhân dân Donetsk"[1][2]
Vị trí Cộng hòa Nhân dân Donetsk tại châu Âu      Lãnh thổ dân quân Donetsk kiểm soát[3]      Lãnh thổ quân đội Ukraina kiểm soát[4]
  • Vị trí Cộng hòa Nhân dân Donetsk tại châu Âu
  •      Lãnh thổ dân quân Donetsk kiểm soát[3]
  •      Lãnh thổ quân đội Ukraina kiểm soát[4]
Tổng quan
Vị thế
Thủ đô
và thành phố lớn nhất
Donetsk
Ngôn ngữ chính thứcTiếng Nga[5][6][7]
Chính trị
Chính phủ
Denis Pushilin
Vitaliy Khotsenko
• Chủ tịch Hội đồng Nhân dân
Vladimir Bidyovka
Lập phápHội đồng Nhân dân
Lịch sử
Thành lập
7 tháng 4 năm 2014
11 tháng 5 năm 2014
24 tháng 2 năm 2022
Địa lý
Dân số 
• Ước lượng 2020
2.244.547[8]
Kinh tế
Đơn vị tiền tệRúp Nga[9]
Thông tin khác
Múi giờUTC+3 (Giờ Moskva[13])
Giao thông bênphải
Mã điện thoại+7 856
+7 949[10][11][12]

Sự thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Donetsk và Cộng hòa Nhân dân Lugansk nằm trong chuỗi kế hoạch ly khai toàn bộ khu vực miền đông thân Nga ra khỏi lãnh thổ Ukraina trong bối cảnh chính quyền Kiev có khuynh hướng thiên vị các nước phương Tây, mong muốn gia nhập EUNATO. Nhà nước này được hỗ trợ nhân đạo và quân sự từ phía Nga. Chính phủ Ukraina chỉ xem thực thể này là một tổ chức khủng bố và gây chiến tranh chống chính phủ, giống với nhà nước Cộng hòa Nhân dân Lugansk.

Lịch sửSửa đổi

Trước năm 1922, Donetsk thuộc vùng Donbass (tiếng Ukraina là Donbas) của Nga. Sau cuộc nội chiến Nga 1917–1922, chính thể Nga Xô viết muốn thành lập Liên bang Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết (Liên Xô), nhưng Ukraina còn lưỡng lự.

Nhằm thuyết phục Ukraina gia nhập Liên Xô, Nga Xô viết đã nhượng bộ cắt vùng Donbass (gồm cả đất và dân) của Nga sáp nhập vào Ukraina, kể từ đó Donbas thuộc Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Ukraina (quốc gia này sau đó trở thành thành viên của Liên Bang Xô Viết). Sau khi Liên Xô tan rã, vùng này tiếp tục thuộc nước Ukraina hiện đại.

Ngày 7 tháng 4 năm 2014, các thành viên Hội đồng Quốc gia Độc lập Donetsk tự xưng[15] đã thông qua tuyên bố li khai khỏi Ukraina và trở thành một nước độc lập với quốc hiệu "Cộng hòa Nhân dân Donetsk".[16] Đồng thời, họ cũng quyết định tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý vào ngày 11 tháng 5 để cân nhắc việc sáp nhập vào Liên bang Nga, tương tự những gì đã diễn ra tại Krym trước đó.

Chiều ngày 24 tháng 5 năm 2014, Thủ tướng Cộng hòa Nhân dân Donetsk tự xưng là Alexander Borodai và Chủ tịch Quốc hội Cộng hòa Nhân dân Lugansk tự xưng là Alexei Karjakin đã ký văn bản sáp nhập hai nước cộng hòa tự xưng này thành "Quốc gia Novorossiya" (có nguồn nói tên là "Cộng hòa Novorossiya"). "Novorossiya" có nghĩa là "nước Nga mới".

Ngoài Donetsk và Lugansk, Cộng hòa Novorussia còn bao gồm tỉnh phía đông khác của Ukraina như Dnepropetrovsk, Zaporozhye, Odessa, Mykolaiv, KharkovKherson.[17]

Công nhận quốc tếSửa đổi

 
Vị trí tỉnh Donetsk (vàng sáng) trong lãnh thổ Ukraina

Tính đến ngày 14 tháng 7 năm 2022, chỉ có Nga, SyriaCộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên công nhận nền độc lập của nước cộng hòa tự xưng này. Một số quốc gia như Belarus, Nicaragua, SudanVenezuela dù chưa công nhận độc lập hai nước cộng hòa tự xưng là Donetsk và Lugansk nhưng tuyên bố ủng hộ việc quyết định công nhận của Nga.[18]

NgaSửa đổi

Ngày 21 tháng 2 năm 2022, Tổng thống Nga Vladimir Putin có bài phát biểu dài tuyên bố Liên bang Nga công nhận nền độc lập của Cộng hòa Nhân dân Donetsk và một nhà nước ly khai khác là Cộng hòa Nhân dân Lugansk, tách khỏi Ukraina. Ông nêu lý do vì liên minh quân sự NATO tuyên bố mọi quốc gia đều có quyền gia nhập bất cứ liên minh nào, ngược lại cam kết không mở rộng đường biên giới NATO về phía đông. Tổng thống Nga gọi đây là hành vi "kề dao vào cổ Nga", khiến Nga có quyền thực thi những biện pháp đáp trả phù hợp vì an ninh của chính mình.[19]

SyriaSửa đổi

Syria công nhận độc lập hai nước cộng hòa tự xưng ở miền đông Ukraina, khiến Ukraina thông báo cắt đứt quan hệ ngoại giao với nước này. Ngày 29 tháng 6 năm 2022, Hãng thông tấn nhà nước Syria dẫn lời nguồn tin tại Bộ Ngoại giao Syria: "Cộng hòa Arab Syria quyết định công nhận độc lập và chủ quyền của Cộng hòa Nhân dân Lugansk và Cộng hòa Nhân dân Donetsk. Chúng tôi sẽ liên lạc với cả hai nước để thống nhất khuôn khổ tăng cường quan hệ, bao gồm thiết lập quan hệ ngoại giao phù hợp với quy định hiện hành".[20]

CHDCND Triều TiênSửa đổi

Ngày 13 tháng 7 năm 2022, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên công nhận độc lập của hai nước cộng hoà Donetsk và Lugansk tự xưng ở Ukraina.[18] Bộ Ngoại giao Ukraina ngay lập tức tuyên bố nước này cắt đứt quan hệ ngoại giao với CHDCND Triều Tiên, bình phẩm hành động của CHDCND Triều Tiên là "thiếu thân thiện", "phá hoại chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ" của nước này. Đối đáp lại, CHDCND Triều Tiên tuyên bố Ukraina "không có quyền và không đủ tư cách để nêu vấn đề chủ quyền" vì Ukraina ủng hộ Hoa Kỳ cấm vận nước này.[21]

Giáo dụcSửa đổi

 
Ca sĩ người Nga gốc Do Thái Iosif Kobzon gặp gỡ học sinh ở Donetsk ngày 28 tháng 5 năm 2015

Bước vào năm học 2015–2016, chương trình học được giới chức Cộng hòa Nhân dân Donetsk đổi mới.[22] Giờ học tiếng Ukraina giảm từ tám giờ một tuần xuống còn hai giờ; trong khi thời gian dành cho các tiết học tiếng Ngavăn học Nga được tăng lên.[22] Lịch sử vùng Donbas được nhấn mạnh hơn trong các giờ học lịch sử.[22] Hệ thống chấm điểm năm điểm của Nga thay cho hệ thống 12 điểm của Ukraina.[22] Theo giám đốc một trường cao đẳng ở Donetsk: "Chúng tôi cho sinh viên hai lựa chọn nhưng các trường Nga được tính đến nhiều hơn".[22] Học viên tốt nghiệp sẽ nhận được chứng chỉ của Nga, qua đó có thể dùng để theo học tại các cơ sở đào tạo đại học ở Nga.[22]

Tháng 4 năm 2016, các tiết học nhằm nâng cao "hiểu biết về đất nước" được Cộng hòa Nhân dân Donetsk đưa vào giảng dạy trong các trường học (trong lãnh thổ quân li khai kiểm soát).[23]

Ngày 25 tháng 9 năm 2017, Tổng thống Ukraina Petro Poroshenko ban hành luật mới về việc dạy học (dự thảo được Verkhovna Rada thông qua ngày 5 tháng 9 năm 2017), trong đó quy định tiếng Ukraina là ngôn ngữ giáo dục ở tất cả các cấp.[24]

Xem thêmSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ National Anthem of Donetsk People's Republic – Славься республика, наша народная (도네츠크 인민 공화국의 국가) (YouTube). Donetsk. 17 tháng 11 năm 2018. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2021.
  2. ^ “Symbols and Anthem of the Donetsk People's Republic”. DPR Official Website (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2022.
  3. ^ Hird, Karolina; Barros, George; Clark, Mason (21 tháng 5 năm 2022). “Russian Offensive Campaign Assessment, May 21” (bằng tiếng Anh). Institute for the Study of War. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2022.
  4. ^ “Путин: Россия признала ДНР и ЛНР в границах Донецкой и Луганской областей”. BBC tiếng Nga (bằng tiếng Nga). 22 tháng 2 năm 2022. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2022.
  5. ^ Русский признали в ДНР единственным государственным языком [Tiếng Nga trở thành ngôn ngữ quốc gia duy nhất tại CHND Donestsk]. Российская газета (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 2 năm 2021. Truy cập ngày 7 tháng 3 năm 2020.
  6. ^ Jones, Sam (27 tháng 1 năm 2015). “Ukraine fighting points to Russia designs for puppet state”. Financial Times. Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2015.
  7. ^ “Russia marches on uninhibited in eastern Ukraine”. The Washington Post (bằng tiếng Anh). 18 tháng 2 năm 2015. Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2015.
  8. ^ “Численность населения Донецкой Народной Республики на 1 сентября 2020 года” (PDF) (bằng tiếng Nga). GlavStat DPR. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 17 tháng 10 năm 2020. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2022.
  9. ^ “Постановление Президиума Совета Министров ДНР № 18-3 от 28.09.2015 г.” (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 12 năm 2020. Truy cập ngày 27 tháng 1 năm 2022.
  10. ^ “Абоненты мобильных операторов ДНР и ЛНР включены в российский план нумерации +7” (bằng tiếng Nga). Bộ Phát triển Kỹ thuật số, Viễn thông và Truyền thông Đại chúng (Nga). 7 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 12 tháng 7 năm 2022.
  11. ^ “Абонентам ДНР и ЛНР выделили телефонный код российской системы нумерации” (bằng tiếng Nga). TASS. 7 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 12 tháng 7 năm 2022.
  12. ^ “ЛНР полностью перейдет на телефонный код России +7 в июле” (bằng tiếng Nga). TASS. 17 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 12 tháng 7 năm 2022.
  13. ^ “DPR and LPR switch over to Moscow time” (bằng tiếng Anh). Information Telegraph Agency of Russia. 26 tháng 10 năm 2014. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 2 năm 2015. Truy cập ngày 28 tháng 10 năm 2014.
  14. ^ Quỳnh Trung; Mỹ Loan (7 tháng 4 năm 2014). “Ukraina: Donetsk tuyên bố thành lập nước cộng hòa độc lập”. Tuổi Trẻ Online. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2022.
  15. ^ Khánh Lynh (13 tháng 4 năm 2014). “Một chính phủ mong manh ở Đông phần Ukraine”. VnExpress. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2022.
  16. ^ “Донбасс объявили Донецкой Народной Республикой” (bằng tiếng Nga). Life.ru. 7 tháng 4 năm 2014. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 4 năm 2014. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2022.
  17. ^ “Donetsk, Lugansk sáp nhập thành "Cộng hòa Novorussia". Báo Điện tử Tiền Phong. 25 tháng 5 năm 2014. Truy cập 13 tháng 2 năm 2015.
  18. ^ a b Kông Anh (14 tháng 7 năm 2022). “Triều Tiên công nhận độc lập 2 vùng ly khai Ukraine”. VTC. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2022.
  19. ^ Thanh Tuấn (22 tháng 2 năm 2022). “Tổng thống Nga Putin tuyên bố công nhận hai nước Cộng hòa tự xưng Donetsk và Lugansk”. Báo Tin Tức. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2022.
  20. ^ Hồng Hạnh (30 tháng 6 năm 2022). “Syria công nhận độc lập hai vùng ly khai Ukraine”. VnExpress. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2022.
  21. ^ Đức Trung (15 tháng 7 năm 2022). “Triều Tiên chỉ trích Ukraine”. VnExpress. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2022.
  22. ^ a b c d e f Losh, Jack (16 tháng 8 năm 2015). “Rebel-held Ukraine overhauls education system as it aligns itself with Russia”. The Guardian (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 8 năm 2015. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2016.
  23. ^ “Self-proclaimed Donetsk republic introduces 'statehood lessons' at schools” (bằng tiếng Anh). Cơ quan Thông tin Độc lập Ukraina. 8 tháng 4 năm 2016. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 4 năm 2016. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2016.
  24. ^ “Ukrainian President Signs Controversial Language Bill Into Law”. Đài Châu Âu Tự do/Đài Tự do (bằng tiếng Anh). 26 tháng 9 năm 2017. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 2 năm 2022. Truy cập ngày 22 tháng 2 năm 2022.

Liên kết ngoàiSửa đổi