Mường Lay

Thị xã thuộc tỉnh Điện Biên

Mường Lay là một thị xã thuộc tỉnh Điện Biên, Việt Nam.

Mường Lay
Thị xã Mường Lay
Thị xã
Mường Lay skyline.jpg
Thị xã Mường Lay nhìn từ trên cao
Hành chính
VùngTây Bắc Bộ
TỉnhĐiện Biên
Trụ sở UBNDTổ dân phố 3, phường Na Lay
Phân chia hành chính2 phường, 1 xã
Thành lập
  • 8/10/1971: thành lập thị xã Lai Châu[1]
  • 2/3/2005: đổi tên thành thị xã Mường Lay[2]
Loại đô thịLoại IV
Tổ chức lãnh đạo
Chủ tịch UBNDVũ Xuân Linh
Chủ tịch HĐNDVũ Duy Luân
Chủ tịch UBMTTQHà Thị Ánh Tuyết
Bí thư Thị ủyNgôn Ngọc Khuê
Địa lý
Tọa độ: 22°4′4″B 103°9′2″Đ / 22,06778°B 103,15056°Đ / 22.06778; 103.15056Tọa độ: 22°4′4″B 103°9′2″Đ / 22,06778°B 103,15056°Đ / 22.06778; 103.15056
Diện tích114,03 km²
Bản đồ thị xã Mường Lay
Dân số (2019)
Tổng cộng11.162 người[3]
Thành thị6.068 người (54%)
Nông thôn5.094 người (46%)
Mật độ98 người/km²
Dân tộcThái, H'Mông, Kinh, Dao, Hà Nhì, Hoa
Khác
Mã hành chính095[4]
Biển số xe27-X1
Số điện thoại
  • 0215.3.852.440
  • 02153.852.062
Số fax0215.3.852.441
Websitemuonglay.dienbien.gov.vn

Địa lýSửa đổi

Thị xã Mường Lay nằm ở phía bắc tỉnh Điện Biên, cách thành phố Điện Biên Phủ 103 km về phía bắc, cách thủ đô Hà Nội 576 km về phía tây bắc, có vị trí địa lý:

Thị xã Mường Lay có diện tích 114,03 km², dân số năm 2019 là 11.162 người[3], mật độ dân số đạt 98 người/km².

Thị xã Mường Lay là thị xã có dân số thấp nhất và cũng là thị xã có số phường, xã ít nhất nước.

Thị xã Mường Lay nằm trong một thung lũng hẹp, dài, nơi giao cắt của sông Đà, sông Nậm Nasông Nậm Lay. Đất đai thị xã phân bố dọc hai bên bờ suối Nậm Lay, nay là một phần của hồ thủy điện Sơn La.

Trước năm 1990, thị xã Lai Châu khi đó có số dân lên đến 80.000 người. Khu dân cư tập trung tại khu vực Đồi Cao, Bản Xá, khu vực Nậm Cản kéo dài đến thị trấn Mường Lay. Sau trận lũ quét kinh hoàng vào mùa mưa năm 1990, toàn bộ khu vực hai bên bờ suối bị lũ quét tàn phá làm trôi cầu Sắt và hầu hết chợ, bến xe cũng như các công trình hạ tầng khác. Sau khi tỉnh Lai Châu chuyển các cơ quan hành chính, Đảng bộ tỉnh về Điện Biên Phủ thì dân cư đã chuyển đi gần hết, chỉ còn dân bản xứ và một số ít người Kinh, Hoa, Hà Nhì và Dao còn sinh sống ở đó. Hiện nay hầu hết vùng thấp của thị xã Mường Lay nằm dưới lòng hồ thủy điện Sơn La. Hồ có diện tích khoảng 50 km² và kéo dài hàng chục km.

Lịch sửSửa đổi

Mường Lay là trung tâm của xứ Lai hay Lai Châu cũ và là thủ phủ của Khu tự trị Thái từ năm 1948 đến năm 1954. Sau khi tỉnh Lai Châu được tái lập vào năm 1962[5], Mường Lay trở thành trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của tỉnh.[1]

Ngày 28 tháng 8 năm 1964, Ủy ban hành chính tỉnh Lai Châu ra Quyết định số 664/TCCB về việc chuyển thị trấn Mường Lay của huyện Mường Lay trực thuộc tỉnh quản lý. Đến ngày 2 tháng 9 năm 1964, thị trấn Mường Lay được đổi tên thành thị trấn Lai Châu.[1]

Ngày 8 tháng 10 năm 1971, Hội đồng Chính phủ ra Quyết định số 189-CP về thành lập thị xã Lai Châu thuộc tỉnh Lai Châu. Theo đó, thành lập thị xã Lai Châu trên cơ sở sáp nhập thị trấn Lai Châu trực thuộc tỉnh; xã Lay Cang (trừ bản Pháy Mảy sáp nhập vào xã Sá Tổng), xã Lay Tở (trừ bản Nậm Ty sáp nhập vào xã Nậm Hàng) và bản Nậm Cản (xã Lay Nưa) thuộc huyện Mường Lay.[1]

Ngày 18 tháng 4 năm 1992, tỉnh lỵ tỉnh Lai Châu được chuyển về thị xã Điện Biên Phủ mới thành lập (nay là thành phố Điện Biên Phủ).[6]

Đến năm 2003, thị xã Lai Châu có 3 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 3 phường: Lê Lợi, Na LaySông Đà.

Ngày 26 tháng 11 năm 2003, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 22/2003/QH11 chia tỉnh Lai Châu thành hai tỉnh Lai Châu (mới) và Điện Biên[7]. Theo đó, phần lớn thị xã Lai Châu thuộc tỉnh Điện Biên, riêng phường Lê Lợi thuộc địa giới hành chính tỉnh Lai Châu mới.

Ngày 2 tháng 1 năm 2004, Chính phủ ban hành Nghị định số 01/2004/NĐ-CP[8]. Theo đó, giải thể phường Lê Lợi để thành lập xã Lê Lợi và sáp nhập xã Lê Lợi vào huyện Sìn Hồ (nay xã Lê Lợi thuộc huyện Nậm Nhùn).

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, thị xã Lai Châu còn lại 5.236 ha diện tích tự nhiên và 9.279 người với 2 phường trực thuộc.

Ngày 2 tháng 3 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định số 25/2005/NĐ-CP[2]. Theo đó:

  • Chuyển xã Lay Nưa thuộc huyện Mường Lay về thị xã Lai Châu quản lý
  • Đổi tên thị xã Lai Châu thành thị xã Mường Lay
  • Đổi tên huyện Mường Lay thành huyện Mường Chà.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, thị xã Mường Lay có 11.403,50 ha diện tích tự nhiên và 14.379 người với 3 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 2 phường và 1 xã.

Hành chínhSửa đổi

Thị xã Mường Lay có 3 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 2 phường: Na Lay, Sông Đà và xã Lay Nưa.

Giao thôngSửa đổi

Thị xã là điểm cuối của quốc lộ 6 từ Hà Nội qua Hòa Bình, Mộc Châu, Sơn La, Tuần Giáo.

Là điểm giữa của quốc lộ 12 nối thành phố Điện Biên Phủ và thành phố Lai Châu với chiều dài khoảng 200 km.

Ngoài ra, đây còn là nơi bắt đầu của con đường đi huyện Mường Tè. Con đường này đã được nâng cấp tránh lòng hồ thủy điện Sơn La và là con đường tới công trình thủy điện Lai Châu, bậc thang thủy điện thứ ba trên dòng sông Đà với công suất 1.200 MW.

Sau khi có hồ thủy điện Sơn La, nhiều cây cầu bê tông vĩnh cửu đã được xây dựng, nối liền các khu vực của thị xã lại với nhau. Đêm đêm, dưới ánh điện lung linh, đứng trên cầu nhìn cảnh phố phường mới với những tòa nhà cao đẹp soi bóng xuống lòng hồ mới thấy sức sống tràn đầy của một thị xã đang vươn mình, trỗi dậy.

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ a ă â b “Lịch sử thị xã Mường Lay”. Trang thông tin điện tử thị xã Mường Lay. 30 tháng 5 năm 2019.
  2. ^ a ă “Nghị định số 25/2005/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính và đổi tên thị xã Lai Châu thành thị xã Mường Lay, đổi tên huyện Mường Lay và thị trấn Mường Lay thành huyện Mường Chà và thị trấn Mường Chà, tỉnh Điện Biên”.
  3. ^ a ă Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương. “Dân số cấp xã đến ngày 01 tháng 4 năm 2019 - tỉnh Điện Biên”. Truy cập ngày 18 tháng 02 năm 2020.
  4. ^ Tổng cục Thống kê
  5. ^ “Nghị quyết về việc đổi tên khu tự trị Thái Mèo và thành lập ba tỉnh trong khu tự trị Thái Mèo do Quốc hội ban hành”.
  6. ^ “Quyết định 130-HĐBT năm 1992 về việc thành lập thị xã Điện Biên Phủ thuộc tỉnh Lai Châu và di chuyển tỉnh lỵ Lai Châu về thị xã Điện Biên Phủ do Hội đồng Bộ trưởng ban hành”.
  7. ^ “Nghị quyết số 22/2003/QH11 về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh do Quốc hội ban hành”.
  8. ^ “Nghị định số 01/2004/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Sìn Hồ và huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu”.

Liên kết ngoàiSửa đổi