Ejei Khongghor (tiếng Mông Cổ: ᠡᠵᠡᠢ ᠻᠥᠩᠭᠥᠷ, chữ Crill: Эджей-хан, chữ Hán: 额尔克孔果尔, Hán-Việt: Ngạch Nhĩ Khắc Khổng Quả Nhĩ, ? - 1641) là con trai của Ligdan Khan, Khả hãn cuối cùng của họ Bột Nhi Chỉ Cân tại Mông Cổ, những người đã từng thành lập Đế chế Mông Cổ vào thế kỷ 13. Vương triều Bắc Nguyên, tàn dư của nhà Nguyên rút lui về phía bắc đến quê hương Mông Cổ sau năm 1368, đã chính thức chấm dứt vào thời điểm này.

Ngạch Triết
Ejei
Khả hãn Mông Cổ
Khả hãn Mông Cổ
Tại vị1634 - 1635
Tiền nhiệmLigdan Khan
Kế nhiệmBắc Nguyên sụp đổ
Sát Cáp Nhĩ Thân vương nhà Thanh
Tại vị1635 - 1641
Tiền nhiệmkhông có
Kế nhiệmAbunai (阿布奈)
Thông tin chung
Phối ngẫuCố Luân Ôn Trang Trưởng Công chúa
Tên đầy đủ
Ejei Khongghor
Hoàng tộcBắc Nguyên
Thân phụLigdan Khan
Mất1661

Cuộc sốngSửa đổi

Ejei Khongghor hay Ejei Khan là con trai của Ligdan KhanTô Thái Thái hậu.

Đến đầu thế kỷ 17, gia tộc Bột Nhi Chỉ Cân đã mất gần như toàn bộ quyền lực. Sau khi cha mất năm 1634, Ejei Khan và mẹ của ông bị bao vây bởi hơn mười nghìn kỵ binh Nữ Chân dưới sự lãnh đạo của Đa Nhĩ Cổn, Nhạc Thác, Tát Cáp LânHào Cách, trong một cuộc tấn công bất ngờ vào tháng 4 năm 1635. Cân nhắc các lựa chọn của họ, Ejei và mẹ ông quyết định đầu hàng và được cho là đã đưa ấn ngọc truyền quốc của nhà Nguyên cho Hoàng Thái Cực và tước hiệu Đại hãn được truyền lại cho Hoàng đế Mãn Châu, người sáng lập triều Thanh. Sau đó, Tô Thái Thái hậu trở thành Đích Phúc tấn của Trịnh Thân vương Tế Nhĩ Cáp Lãng.

Ejei sau đó làm theo lệnh của triều đình Mãn Châu để yêu cầu tàn quân của tộc Mông Cổ vẫn chiến đấu với người Mãn đầu hàng, và ông đã thành công. Hãn quốc Mông Cổ đến đây chính thức kết thúc, phân thành tả hữu dực Sát Cáp Nhĩ Bát kỳ, Ejei được Hoàng Thái Cực phong làm Sát Cáp Nhĩ Thân vương, gả con gái là Mã Khách Tháp cho ông.

Năm Sùng Đức nguyên niên (1636), ngày 16 tháng 8, Sát Cáp Nhĩ Công chúa Mã Khách Tháp đến Thanh Ninh cung để gặp Hiếu Đoan Văn Hoàng hậu, Cố Luân Ngạch phò Ngạch Nhĩ Khắc Khổng Quả Nhĩ cùng Cổn Định Cổ Hi Lạt ma (衮定古希喇嘛) chưa từng đứng dậy, Hoàng Thái Cực cho rằng Ngạch phò trẻ người non dạ nên không truy cứu tội lỗi, còn Cổn Định Cổ Hi Lạt ma thì bị biếm thành sử lệnh của Tác Quả Mãng Xước Nhĩ Tể Lạt ma (作果莽绰尔济喇嘛). Ngày 22, Công chúa Mã Khách Tháp cùng với Ngạch phò phải rời khỏi, Hoàng Thái Cực liền cùng với Quốc quân Phúc tấn, Tây Đại Phúc tấn, Tây Trắc Phúc tấn suất lĩnh Hòa Thạc Phúc tấn mệnh phụ cùng văn võ bá quan, tại 10 dặm ngoài thành tổ chức đại yến đưa tiễn.

Năm Sùng Đức thứ 6 (1641), Ngạch Nhĩ Khắc Khổng Quả Nhĩ qua đời, Hoàng Thái Cực cho phép tang lễ được dựa theo nghi trượng của Thân vương, theo lễ của Mông Cổ mà ra lệnh cho Lạt ma đọc kinh, lại theo lễ của người Hán lệnh Tăng nhân siêu độ. Tế văn viết: "心甚爱之故配以公主 - Tâm thậm ái chi cố phối dĩ công chúa". Tước vị của ông do em trai là Abunai (阿布奈) thừa kế.

Xem thêmSửa đổi

Chú thíchSửa đổi