Mở trình đơn chính

Nhị giai Quan phi Trần Đăng Thị Đồng (chữ Hán: 二階觀妃 陳登氏同; ? – ?), là một cung phi của Đồng Khánh Đế nhà Nguyễn.

Nhị giai Quan phi
二階觀妃
Đồng Khánh Đế Nhị giai Phi
Thông tin chung
Phu quânNguyễn Cảnh Tông
Đồng Khánh
Hậu duệAn Hoá Quận vương Bửu Tủng
Hoàng tử Bửu Quyền
Tên húy
Trần Đăng Thị Đồng
Thụy hiệu
Ý Thuận Quan phi
懿順觀妃
Tước hiệuQuan phi (觀妃)
Tùy tần (隨嬪)
Quan phi (觀妃) (phục vị)

Tiểu sửSửa đổi

Quan phi Trần Thị Đồng xuất thân từ tộc Trần Đăng, nhưng không rõ cha bà là ai. Bà nhập cung hầu hạ Đồng Khánh khi ngài còn là Kiên Giang Quận công, xếp sau bà Phủ thiếp Nguyễn thị, chánh thất của ông.

Năm 1885, Hàm Nghi nguyên niên[1], tháng 8, Đồng Khánh đăng cơ, xuống dụ rằng: "Căn cứ theo tấu trình của Cơ mật viện và Lễ bộ tấu rằng nội chức cũng cần có người, nên xin xem xét ban phong để làm sáng tỏ quốc điển, vì vậy đành phải chuẩn y cho phép thi hành. Nay xét bọn cung tần gồm 5 người hầu hạ trong cung đã lâu ngày, nghiêm chỉnh tuân thủ phép tắc, truyền chuẩn y tấn phong Trần Đăng thị làm Quan phi (觀妃), Phan Văn thị làm Giai phi (佳妃) (bậc thứ 2 trở xuống); Hồ Văn thị làm Chính tần (正嬪), Nguyễn Văn thị làm Nghi tần (宜嬪), Trần Văn thị làm Dụ tần (裕嬪) (bậc thứ 3 trở xuống). Những người trên chuẩn sung vào 6 Thượng viện là Thượng nghi, Thượng trân, Thượng phục, Thượng y, Thương diên và Thượng nô. Riêng Giai phi chuẩn cho làm Quyền nhiếp Lục viện".

Ngoài các bà trên, vua còn "chuẩn phong Mai Văn thị làm Tiệp dư, Nguyễn Văn thị làm Quý nhân, Nguyễn Hữu thị làm Mỹ nhân, Trịnh Văn thị làm Tài nhân và Mai thị làm Tài nhân vị nhập lưu (chưa chính thức xếp vào hàng Cửu giai Tài nhân)". Bà Dương Thị Thục, mẹ đẻ của vua Khải Định cũng được phong làm Tiệp dư.

Đồng Khánh nguyên niên (1886), ngài ra dụ lấy con gái Nguyễn Hữu ĐộNguyễn Hữu Thị Nhàn phong làm Hoàng quý phi đứng đầu hậu cung, truy phong chính thất Nguyễn thị làm Nghĩa tần.

Năm Đồng Khánh thứ 2 (1887), tháng 2, vua lại xuống dụ quở phạt và giáng bậc hậu cung: "Quan phi lời nói cử chỉ thô tục, mạo phạm Hoàng quý phi, đã từng răn dạy mà không chịu sửa đổi, giáng làm Tùy tần (隨嬪). Chính tần không chăm lo việc công, chỉ chuyên chơi bời lêu lổng, giáng làm Mỹ nhân. Nghi Tần thị tính tình dữ tợn, tham lam, đố kỵ, lại hãm hạ nhiều phi tần khác, truyền phải xử nặng, giáng làm Tài nhân. Bọn Cửu giai Tài nhân là Trịnh thị và Nguyễn Hữu thị tính tình khinh nhờn thành thói khó dứt, giáng tất cả làm Cung nhân". Trong cùng năm đó Giai phi Phan Văn thị cũng bị giáng làm Mỹ nhân, vốn quản viện Thượng trân, do kiểm xét các hạng vật bị thất thiếu, lại giả ốm trễ nải nên bị giáng vị.

Năm 1916, Khải Định đăng cơ, phục vị cho bà Trần Đăng thị làm Nhị giai Quan phi (二階觀妃). Bà mất vào những năm cai trị của Bảo Đại, được ban thụy là Ý Thuận (懿順).

Hậu duệSửa đổi

Bà hạ sinh được cho Đồng Khánh hai người con trai, nhưng cả 2 đều bạc mệnh mất sớm.

  1. An Hoá Quận vương Nguyễn Phúc Bửu Tủng (安花郡王 阮福寶𡾼; 1 tháng 3 năm 188623 tháng 1 năm 1900), hoàng tử thứ hai. Thành Thái truy phong An Hóa công (安化公), thụy Đôn Hậu (敦厚). Khải Định lấy Bửu Diễm (cháu nội Kiên Thái vương) tập tước cho hoàng tử Bửu Tủng, nhưng giáng xuống một hệ đổi tên thành Vĩnh Thùy cho hợp với bài Đế hệ thi. Bảo Đại truy phong An Hoá Quận vương.
  2. Hoàng tử Nguyễn Phúc Bửu Quyền (阮福寶巏), hoàng tử thứ sáu, chết yểu.

Sách tham khảoSửa đổi

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ Lúc này Đồng Khánh vẫn còn sử dụng niên hiệu Hàm Nghi của vua em