Mở trình đơn chính

Đinh Núp

Là anh hùng người dân tộc nổi tiếng trong những năm kháng chiến chống Pháp, Mỹ xâm lược
Đinh Núp (1914 - 1999)

Đinh Núp (1914 - 1999), là một nhân vật lịch sử Việt Nam, người dân tộc Ba Na; nguyên Đại biểu Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khóa VI (1976 - 1981). Đinh Núp được phong anh hùng và thường được gọi là Anh hùng Núp.

Mục lục

Tiểu sửSửa đổi

Đinh Núp sinh ngày 2 tháng 5 năm 1914 (Giáp Dần) tại làng Stơr, xã Tơ Tung, huyện KBang, tỉnh Gia Lai; người dân tộc Ba Na.

  • Ông đã lãnh đạo các dân tộc Ba NaÊ Đê đứng lên chống lại thực dân Pháp. Ông đã giữ chức Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Gia Lai - Kon Tum.
  • Ông có lòng căm thù quân Pháp bắt dân làng đi phu, bắt phải bỏ làng bỏ buôn. Năm 1935, trong một lần quân Pháp về làng bắt phu, dân làng lánh hết vào rừng, một mình Núp ở lại dùng nỏ bắn Pháp chảy máu để chứng minh với dân làng rằng Pháp cũng là người, có thể chống lại được.
  • Ông tham gia cách mạng từ năm 1935 từng trốn vào rừng dùng nỏ bắn chết một lính Pháp, năm 1945 tham gia giành chính quyền tại địa phương.
  • Trong kháng chiến chống Pháp (1946-1954), ông vận động đồng bào dân tộc tham gia các tổ du kích, xây làng chiến đấu chống các cuộc càn quét của Quân đội Viễn chinh Pháp, tiêu hao nhiều đơn vị địch đem lại chiến thắng tại địa phương.
  • Sau hiệp định Genève 1954, ông cùng đơn vị tập kết ra miền Bắc một thời gian rồi trở về tham gia đánh Mỹ ở Tây Nguyên.
  • Năm 1955, được kết nạp vào Đảng Nhân dân Cách mạng Việt Nam.
  • Năm 1963, Đinh Núp trở về Nam chiến đấu.
  • Năm 1964, Đinh Núp thăm Cuba theo lời mời của Chủ tịch Fidel Castro.
  • Ông từng đảm nhiệm Chủ tịch Mặt trận tổ quốc tỉnh Gia Lai - Kon Tum (1976), Đại biểu Quốc hội khóa VI (1976 - 1981), Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa VI (1976 - 1981).[1]
  • Ông là nhân vật chính, nguyên mẫu trong bộ tiểu thuyết Đất nước đứng lên của nhà văn Nguyên Ngọc, tác phẩm này đã được dựng thành phim.
  • Ông mất ngày 10 tháng 7 năm 1999 (Kỷ Mão) tại Gia Lai; hưởng thọ 86 tuổi.

Vinh danhSửa đổi

  • Năm 1955, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
  • Huy hiệu Hồ Chí Minh.
  • Ông được tặng thưởng các huân chương Quân công hạng ba và huân chương chiến công hạng nhất.
  • Khu Lưu niệm Anh hùng Núp tại làng Sơtơr, xã Tơ Tung, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai (Theo quyết định phê duyệt, tổng diện tích của khu lưu niệm là hơn 5 ha, gồm 26 hạng mục như: Nhà lưu niệm 2 tầng, khu nhà sàn, tượng, khu mộ tượng trưng, khu nhà thủy tạ và các hạng mục khác... Công trình khởi công vào cuối quý II - 2009 và hoàn thành vào năm 2011. Khu tưởng niệm Anh hùng Núp hoàn thành cùng với các công trình lịch sử văn hóa về thời Tây Sơn Thượng đạo và các danh lam thắng cảnh khác sẽ hình thành một tour du lịch khép kín từ Thành phố PlâyCu đến các huyện Kbang, thị xã An Khê và huyện Kông Chro).[cần dẫn nguồn]
  • Tên ông được đặt cho một con đường ở Đà Nẵng và một số trường học.
  • Năm 1964, trong lần sang thăm Cuba, nhân dân Cuba gọi ông là Anh hùng miền núi.[2]

Gia đìnhSửa đổi

  • Vợ đầu là H'Liêu (mất 1954). Hai ông bà có với nhau một con trai là Đinh H'Ruk (1949 – 2007).
  • Vợ hai là bà H'Ben, làm Đoàn Văn Công Tây Nguyên tại miền Bắc những năm chống Mỹ.
  • Vợ cuối là bà Ch'rơ (mất 2013).

Thành ngữ hiện đạiSửa đổi

Trong tiếng Việt, từ núp đồng nghĩa với từ "nấp" (ẩn nấp), "trốn" nên trong văn hóa đời thường thuật ngữ "anh hùng núp" được biến tướng một cách hài hước mang tính nhạo báng, châm biếm những người chỉ biết nói mà không dám làm, chỉ biết bình luận mà không dám ra mặt. Trên môi trường internetmạng xã hội, cụm từ "anh hùng núp" cũng coi là đồng nghĩa với cụm từ "anh hùng bàn phím".

Chú thíchSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

Liên kết ngoàiSửa đổi