Công trường Quách Thị Trang

Từng là vòng xoay giao thông gần chợ Bến Thành, TP Hồ Chí Minh

Công trường Quách Thị Trang từng là một vòng xoay giao thông (bùng binh) ở Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam, ngay mặt tiền chợ Bến Thành nổi tiếng. Chính giữa công trường là nơi từng đặt bức tượng Quách Thị TrangTrần Nguyên Hãn. Công trường này được phá bỏ từ đầu năm 2017 để thi công nhà ga ngầm Bến Thành thuộc tuyến đường sắt đô thị số 1 Bến Thành - Suối Tiên, trong tương lai dự kiến sẽ biến thành quảng trường hiện đại.[1]

Công trường Quách Thị Trang
Công trường Quách Thị Trang với tượng Trần Nguyên Hãn, đằng xa là chợ Bến Thành

Bản đồ
Vị tríMặt tiền chợ Bến Thành, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Tọa độ10°46′17″B 106°41′54″Đ / 10,7713°B 106,6982°Đ / 10.7713; 106.6982Tọa độ: 10°46′17″B 106°41′54″Đ / 10,7713°B 106,6982°Đ / 10.7713; 106.6982
Tình trạngNgưng hoạt động

Thiết kếSửa đổi

 
Công trường Eugène Cuniac thời thuộc địa

Công trường Quách Thị Trang trước năm 2017 là một nút giao thông cùng mức dạng vòng xoay, là nơi giao nhau của nhiều con đường như Lê Lai, Lê Lợi, Huỳnh Thúc Kháng, Hàm Nghi và Trần Hưng Đạo. Công trường nằm ngay phía trước chợ Bến Thành, sát công viên 23 tháng 9 và trạm xe buýt trung tâm thành phố (cũ). Ở giữa công trường là một đảo giao thông trồng cây cảnh trang trí, là nơi đặt tượng nữ sinh Quách Thị Trang và tượng danh tướng nhà Trần Trần Nguyên Hãn. Khoảng thập niên 1970, nhà cầm quyền còn cho xây một cầu vượt bộ hành nối giữa chợ và đảo giao thông nhưng phải dỡ bỏ dưới áp lực chỉ trích về mặt thẩm mỹ.[1]

Đầu năm 2017, để tạo mặt bằng cho việc thi công nhà ga ngầm của Tuyến đường sắt đô thị số 1: Bến Thành - Suối Tiên, người ta cho quây rào hầu hết diện tích công trường và phá bỏ đảo giao thông, cho dời tượng Quách Thị Trang về công viên Bách Tùng Diệp ở Quận 1 và dời tượng Trần Nguyên Hãn về công viên Phú LâmQuận 6.[2] Theo kế hoạch, nhà ga đường sắt đô thị Bến Thành sẽ có bốn tầng hầm, riêng tại tầng hầm 1 sẽ có trung tâm thương mại diện tích 45.000 m² kéo dài ngầm sang đường Lê Lợi.[3] Cũng theo kế hoạch, sau khi xây dựng xong nhà ga ngầm thì chủ đầu tư sẽ tái lập công trường Quách Thị Trang thành một quảng trường hiện đại hơn.

Lịch sửSửa đổi

 
Cận cảnh tượng Quách Thị Trang

Lịch sử của công trường Quách Thị Trang gần như song hành với lịch sử chợ Bến Thành. Thời Pháp thuộc, khu đất công cộng mặt tiền chợ được gọi chính thức là Place d’Eugène Cuniac ("công trường Eugène Cuniac"), theo tên của thị trưởng thành phố Sài Gòn là François-Jean-Baptiste Cuniac (1851-1916). Một tên gọi thường được dân chúng sử dụng là Place Marché ("công trường Chợ").[1]

Năm 1955, chính quyền quốc gia cho đổi tên địa điểm này thành công trường Diên Hồng. Ngày 25 tháng 8 năm 1963, trong cuộc biểu tình đòi tự do dân chủ, chống thiết quân luật tại công trường, nữ sinh Quách Thị Trang bị cảnh sát bắn chết. Tháng 8 năm 1964, một hội sinh viên đã quyên góp tiền để tạc và dựng tượng Quách Thị Trang, từ đó người dân Sài Gòn bắt đầu gọi khu vực này là công trường Quách Thị Trang (hay bùng binh Quách Thị Trang). Ít năm sau, hưởng ứng lời kêu gọi của Nguyễn Cao Kỳ rằng mỗi binh chủng Quân lực Việt Nam Cộng hòa dựng một bức tượng ở khu vực công cộng, Binh chủng Truyền tin Việt Nam Cộng hòa cho thiết kế tượng tướng quân Trần Nguyên Hãn cưỡi ngựa thả chim, bởi lực lượng này suy tôn Trần Nguyên Hãn là "thánh tổ".[1]

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ a ă â b Lê Văn Nghĩa (19 tháng 2 năm 2017). “Người Sài Gòn và bùng binh Quách Thị Trang”. Thanh Niên Online. 
  2. ^ Việt Hoa (18 tháng 2 năm 2017). “Đã di dời tượng đài Quách Thị Trang”. Pháp Luật Online. 
  3. ^ Nguyễn Hoài (24 tháng 12 năm 2016). “TPHCM được xây trung tâm thương mại 8.400 tỉ đồng dưới chợ Bến Thành”. VnExpress.