Cổng thông tin:Thiên văn học

Chủ đề Thiên văn học

Giới thiệu

Percival Lowell quan sát Sao Kim từ chiếc kính thiên văn của Đài quan sát Lowell vào năm 1914.

Thiên văn học (tiếng Anh: Astronomy; từ tiếng Hy Lạp: ἀστρονομία, nghĩa đen là khoa học nghiên cứu quy luật của các vì sao) là một ngành khoa học tự nhiên nghiên cứu những thiên thể (như các ngôi sao, hành tinh, sao chổi, tinh vân, quần tinh, thiên hà) và các hiện tượng có nguồn gốc bên ngoài vũ trụ (như bức xạ nền vũ trụ). Nó nghiên cứu sự phát triển, tính chất vật lý, hóa học, khí tượng học, và chuyển động của các vật thể vũ trụ, cũng như sự hình thành và phát triển của vũ trụ.

Thiên văn học là một trong những ngành khoa học cổ nhất. Các nhà thiên văn học của những nền văn minh đầu tiên đã tiến hành những cuộc quan sát có phương pháp bầu trời đêm, và các dụng cụ thiên văn học đã được tìm thấy từ những giai đoạn còn sớm hơn nữa. Tuy nhiên, sự xuất hiện của kính viễn vọng là thời điểm thiên văn học bắt đầu bước vào giai đoạn khoa học hiện đại. Về lịch sử, thiên văn học từng gồm cả các ngành đo sao, hoa tiêu thiên văn, quan sát thiên văn, làm lịch, và thậm chí cả chiêm tinh học, nhưng ngành thiên văn học chuyên môn hiện đại ngày nay thường chỉ có nghĩa vật lý học thiên thể.

Từ thế kỷ XX, lĩnh vực thiên văn học chuyên nghiệp được chia thành các nhánh quan sát và thực nghiệm. Thiên văn học quan sát chú trọng tới việc thu thập và phân tích dữ liệu, sử dụng các nguyên tắc cơ bản của vật lý. Thiên văn học lý thuyết định hướng theo sự phát triển các mô hình máy tính hay mô hình phân tích để miêu tả các vật thể và hiện tượng thiên văn. Hai lĩnh vực bổ sung cho nhau, thiên văn học lý thuyết tìm cách giải thích các kết quả quan sát, và việc quan sát lại thường được dùng để xác nhận các kết quả lý thuyết.

Các nhà thiên văn nghiệp dư đã đóng góp nhiều khám phá quan trọng cho thiên văn học, và thiên văn học là một trong số ít ngành khoa học nơi các nhà thiên văn nghiệp dư có thể đóng vai trò quan trọng, đặc biệt trong sự phát hiện và quan sát các hiện tượng thoáng qua. Thiên văn học cổ hay thậm chí thiên văn học cổ đại không nên bị nhầm lẫn với ngành chiêm tinh học, hệ thống niềm tin rằng những công việc của con người liên quan tới các vị trí của các vật thể vũ trụ. Dù hai lĩnh vực cùng có nguồn gốc chung và một phần phương pháp thực hiện (cụ thể, việc sử dụng lịch thiên văn), chúng là khác biệt. Năm 2009 đã được Liên hiệp quốc coi là Năm Thiên văn học Quốc tế (IYA2009). Mục tiêu là tăng cường nhận thức và sự tham gia của mọi người vào thiên văn học.

Cscr-featured.png Bài viết chọn lọc - làm mới

Đây là một Bài viết chọn lọc, được xem là bộ mặt của toàn thể bài viết trên wikipedia tiếng Việt..

Titan in natural color

Titan (phát âm tiếng Anh: ˈtaɪtən TYE-tən, hay tiếng Hy Lạp: Τῑτάν) hoặc Saturn VIvệ tinh lớn nhất của Sao Thổ, vệ tinh duy nhất có bầu khí quyển đặc và là vật thể duy nhất trừ Trái Đất có bằng chứng rõ ràng về nước đã được khám phá.

Titan là vệ tinh ở khoảng cách xa thứ hai mươi hai của Sao Thổ và xa thứ sáu trong nhóm những vệ tinh có kích thước đủ lớn để có hình cầu. Thường được miêu tả như một vệ tinh có những đặc điểm giống hành tinh, Titan có đường kính lớn hơn khoảng 50% so với Mặt Trăng của Trái Đất và có khối lượng lớn hơn 80%. Nó là vệ tinh lớn thứ hai trong Hệ Mặt Trời, sau vệ tinh Ganymede của Sao Mộc, và nếu tính theo đường kính nó còn lớn hơn hành tinh nhỏ nhất, Sao Thuỷ, (dù chỉ có khối lượng bằng một nửa). Titan là vệ tinh được phát hiện đầu tiên của Sao Thổ, nó được khám phá năm 1655 bởi nhà thiên văn học người Hà Lan Christiaan Huygens. Đọc thêm...
Danh sách bài viết chọn lọc

Tiểu thể loại

Category puzzle
Nhấp [►] để xem các tiểu thể loại

Hình ảnh chọn lọc - làm mới

Một bức hình nhiều màu của Tua Rua từ Trạm khảo sát Bầu tròi Kĩ thuật số
Tác giả: NASA/ESA/AURA/Caltech

Tua Rua hay sao Rua, là tên một cụm sao phân tán M45 (Pleiades) trong chòm Kim Ngưu. Tua Rua thường quan sát được vào lúc sáng sớm đầu tháng 6 dương lịch. Nhìn bằng mắt thường, Tua Rua là một đám nhỏ gồm nhiều sao lờ mờ trên bầu trời đêm, rất dễ nhận thấy.

Bạn có biết - làm mới

Chủ đề liên quan đến không gian

Các dự án

Wikibook

Logo của Wikibook.

Những cuốn sách này có thể nằm trong nhiều giai đoạn hoàn thiện. Xem thêm các đề tài sách liên quan là Khoa họcToán học.

Wiki cho thiếu nhi

Các hạng mục bài chất lượng khác

PODY barnstar1.svg

Chủ điểm chọn lọc

12 bài viết
Bài viết chọn lọc Hệ Mặt Trời
Size planets comparison.jpg
Bài viết chọn lọc Mặt Trời
Bài viết chọn lọc Sao Thủy
Bài viết chọn lọc Sao Kim
Bài viết chọn lọc Trái Đất
Bài viết chọn lọc Mặt Trăng
Bài viết chọn lọc Sao Hỏa
Bài viết chọn lọc Sao Mộc
Bài viết chọn lọc Sao Thổ
Bài viết chọn lọc Sao Thiên Vương
Bài viết chọn lọc Sao Hải Vương
Bài viết chọn lọc Sao Diêm Vương
Bài viết chọn lọc Sự hình thành và tiến hóa của Hệ Mặt Trời

Hệ mặt trời thời gian hình thành:Hệ mặt tời được sinh ra vào 4,6 tỷ năm trước với sự sụp đổ của một phần rất nhỏ của một đám mây phân tử khổng lồ


5 bài viết
Bài viết tốt Vệ tinh Galileo
Jupiter and the Galilean Satellites.jpg
Bài viết chọn lọc Io
Bài viết chọn lọc Europa
Bài viết chọn lọc Ganymede
Bài viết chọn lọc Callisto


Danh sách chọn lọc

Fairytale bookmark silver 2.svg

Bài viết tốt

Việc cần làm

Evolution-tasks.png
  • Thêm mã nguồn {{Chủ đề|Thiên văn học}} vào đề mục "Xem thêm" của các bài viết liên quan đến thiên văn học.
  • Mở trang thảo luận của những bài viết, trang thể loại và bản mẫu đề tài Thiên văn học bằng mã {{Dự án Thiên văn học}}
  • Gia nhập Dự án Thiên văn học.
  • Hỗ trợ chống phá hoại trên trang chủ đề này và những bài viết về đề tài Thiên văn học.
  • Cập nhật trang chủ đề này!
  • Sơ khai: Giúp mở rộng các bài viết đính tại trang Thể loại:Sơ khai thiên văn học

Dự án Wikimedia liên quan

Các dự án chị em của Wikimedia Foundation cũng cung cấp thông tin hữu ích:

Wikibooks
Tủ sách

Commons
Kho hình ảnh

Wikinews 
Tin tức

Wikiquote 
Danh ngôn

Wikisource 
Văn thư

Wikiversity
Học liệu

Wiktionary 
Từ điển

Wikidata 
Cơ sở dữ liệu