Chiến tranh thương mại Nhật Bản – Hàn Quốc 2019

Chiến tranh thương mại Nhật Bản – Hàn Quốc 2019 (hoặc Thương chiến Nhật – Hàn) là một cuộc chiến tranh thương mại liên quan đến một loạt các tranh chấp về kiểm soát xuất khẩu vật liệu công nghệ cao giữa Nhật BảnHàn Quốc bởi các lệnh trừng phạt kinh tế bắt đầu từ ngày 1 tháng 7 năm 2019.

Chiến tranh thương mại Nhật Bản – Hàn Quốc 2019
Một phần của Quan hệ Hàn Quốc – Nhật Bản
Secretary Pompeo Participates in U.S.-Japan-Republic of Korea Trilateral Meeting (48437815751).jpg
Kang Kyung-wha, Mike Pompeo, Tarō Kōno
Thời gian 1 tháng 7 năm 2019 – nay(1 năm, 5 tháng và 5 ngày)
Địa điểm Thế giới
Tình trạng Đang tiến hành
Bên tranh chấp
 Hàn Quốc  Nhật Bản

Bối cảnhSửa đổi

Xung đột ngoại giao và chính trị giữa hai quốc gia căng thẳng vào cuối năm 2018 sau khi phán quyết của Tòa án Tối cao Hàn Quốc yêu cầu nhiều công ty Nhật Bản (bao gồm Mitsubishi Heavy Industries, Nippon Steel) phải bồi thường cho những lao động người Hàn Quốc từng bị ép buộc phải đóng tàukhí cụ bay trong thời kỳ Đế quốc Nhật Bản trong chiến tranh thế giới thứ hai năm 1944, cũng như những lao động cưỡng bức khác bị Đế quốc Nhật Bản ép buộc trong chiến tranh.[1][2] Quyết định này khiến Nhật Bản tức giận vì cho rằng vấn đề đã được giải quyết theo Hiệp ước Quan hệ cơ bản Hàn Quốc và Nhật Bản năm 1965, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) tuyên bố một cuộc chiến tranh thương mại chính thức với Hàn Quốc khi thực hiện hạn chế xuất khẩu nhiều loại vật liệu công nghệ cao được sử dụng trong chất bán dẫn và thiết bị hiển thị từ ngày 1 tháng 7 năm 2019.

Diễn biếnSửa đổi

Nhật và Hàn từ lâu đã có nhiều tranh cãi liên quan đến các vấn đề từ thời đế quốc Nhật chiếm đóng Triều Tiên như lao động cưỡng bức hay nô lệ tình dục.

Tòa án Tối cao Hàn Quốc vào tháng 10-2018 phán quyết một công ty Nhật Bản phải bồi thường cho 4 người Hàn Quốc bị ép buộc làm việc cho họ trong thời gian Nhật Bản chiếm đóng bán đảo Triều Tiên hồi Thế chiến II.

Lập trường của Nhật Bản cho đến giờ là vấn đề lao động cưỡng bức thời chiến đã được giải quyết xong khi hai nước ký hiệp ước khôi phục quan hệ ngoại giao năm 1965. Tuy nhiên, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in lại lập luận rằng hiệp ước này không ngăn người dân kiện các công ty Nhật Bản và phán quyết của tòa án nên phải được tôn trọng.[3]

Phản ứng trước động thái của Seoul, Tokyo khẳng định Nhật Bản sẽ áp đặt các quy định xuất khẩu chặt chẽ hơn đối với 3 mặt hàng vật liệu công nghệ cao gồm fluorinated polyamides, photoresists và hydrogen fluoride dùng trong sản xuất điện thoại thông minh và chất bán dẫn của Hàn Quốc.[4]

Đáp lại lệnh hạn chế xuất khẩu của Nhật, Hàn Quốc dọa trả đũa bằng việc hạn chế xuất khẩu màn hình OLED sang Nhật Bản. Hàn Quốc nắm giữ tới hơn 90-95% thị phần màn hình OLED toàn cầu. Sau đó, Nhật Bản dự định loại Hàn Quốc ra khỏi danh sách "trắng" gồm 27 nước với lý do nước láng giềng có hệ thống kiểm soát xuất khẩu không đáng tin cậy. Việc bị loại khỏi danh sách trắng có thể ảnh hưởng đến khoảng 1.100 mặt hàng và thiệt hại cho nền công nghiệp của Hàn Quốc.

Ngày 9 tháng 7, trong cuộc họp tại trụ sở tổ chức WTO ở Geneva, Thụy Sĩ, Hàn Quốc đã đưa quyết định hạn chế xuất khẩu hàng công nghệ của Nhật Bản ra bàn luận.[5]

Cuộc đàm phán gần nhất vào ngày 12-7 giữa đại diện Bộ Thương mại hai nước không giải quyết được các tranh chấp.[6] Giữa căng thẳng trong cuộc chiến, người Hàn Quốc tẩy chay mạnh mẽ các sản phẩm từ Nhật Bản.[7]

 
Logo "NO, BOYCOTT JAPAN", Kêu gọi tẩy chay Nhật Bản

Đại hội đồng Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) tổ chức cuộc họp diễn ra trong 2 ngày 23 và 24/7 để thảo luận về việc Nhật Bản áp dụng các hạn chế đối với hoạt động xuất khẩu nguyên liệu công nghệ cao sang thị trường Hàn Quốc. Cuộc họp có sự tham dự của các đại diện đến từ 164 nền kinh tế thành viên WTO.[8]

Ngày 2-8, nội các của thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe thông báo đã quyết định loại Hàn Quốc khỏi "danh sách trắng" những địa chỉ xuất khẩu tin cậy của Nhật Bản. Quyết định sẽ có hiệu lực từ ngày 28-8. Theo đó, Hàn Quốc sẽ không còn được hưởng những lợi ích liên quan như các chính sách kiểm soát được nới lỏng với hàng xuất khẩu của Nhật.[9]

Ngày 12/8, Hàn Quốc đã đưa ra dự thảo hướng dẫn quy chế ưu đãi xuất nhập khẩu, theo đó, Hàn Quốc sẽ xóa tên Nhật Bản trong Danh sách Trắng các nước được hưởng ưu đãi xuất khẩu. Nếu Nhật bị loại khỏi Danh sách trắng của Seoul, các doanh nghiệp sẽ phải trình với Chính phủ phê duyệt với mỗi đơn hàng xuất khẩu vật tư chiến lược sang Nhật Bản, thay vì được phê chuẩn gộp một lần như trước đây. Thời hạn thẩm định cũng dài hơn, trong khoảng 15 ngày, thay vì chỉ 5 ngày như trước.[10]

Xem thêmSửa đổi

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ Denyer, Simon (ngày 29 tháng 11 năm 2018). “S. Korea oourt orders Japan's Mitsubishi to pay compensation for wartima labor” [Phán quyết mới của tòa án Hàn Quốc chọc giận Nhật Bản, khủng hoảng sâu sắc giữa các đồng minh thân thiết nhất Thái Bình Dương của Mỹ]. The Washington Post (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 29 tháng 7 năm 2019. 
  2. ^ “Mitsubishi Heavy ordered to compensate forced S Korean war workers” [Mitsubishi Heavy bị yêu cầu phải bồi thường cho những lao động bị cưỡng ép người Hàn Quốc]. BBC (bằng tiếng Anh). Ngày 29 tháng 11 năm 2018. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 11 năm 2018. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2018. 
  3. ^ “Nhật - Hàn tiến gần chiến tranh thương mại”. Người Lao động. Ngày 5 tháng 7 năm 2019. 
  4. ^ “Nhật-Hàn “lục đục” chiến tranh thương mại, Trung Quốc “đắc lợi””. Báo điện tử đài tiếng nói Việt Nam. Ngày 10 tháng 7 năm 2019. 
  5. ^ “Nhật-Hàn đưa tranh chấp thương mại ra WTO”. VOA. Ngày 10 tháng 7 năm 2019. 
  6. ^ “Thương chiến leo thang, người Hàn kêu gọi tẩy chay hàng Nhật”. Báo tuổi trẻ. Ngày 16 tháng 7 năm 2019. 
  7. ^ “Căng thẳng thương mại Nhật – Hàn ngày càng trầm trọng”. Báo Vnexpress. Ngày 30 tháng 7 năm 2019. 
  8. ^ “WTO họp về tranh chấp thương mại Nhật Bản - Hàn Quốc”. Báo điện tử đài truyền hình Việt Nam VTV. Ngày 24 tháng 7 năm 2019. 
  9. ^ “Nhật đưa Hàn Quốc khỏi 'danh sách trắng' hưởng ưu đãi xuất khẩu”. Báo Tuổi Trẻ. Ngày 2 tháng 8 năm 2019. 
  10. ^ “Hàn Quốc loại Nhật Bản khỏi danh sách đối tác thương mại tin cậy”. Báo điện tử đài truyền hình Việt Nam VTV. Ngày 12 tháng 8 năm 2019.