Dương Quang, Gia Lâm

xã thuộc Gia Lâm

Dương Quang là một nằm ở cuối huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Dương Quang
Hành chính
VùngĐồng bằng sông Hồng
Thành phốHà Nội
HuyệnGia Lâm
Địa lý
Tọa độ: 21°00′29″B 105°59′18″Đ / 21,00806°B 105,98833°Đ / 21.00806; 105.98833Tọa độ: 21°00′29″B 105°59′18″Đ / 21,00806°B 105,98833°Đ / 21.00806; 105.98833
Diện tích5,28 km²[1]
Dân số (2012)
Tổng cộng11.600 người[1]
Mật độ2.197 người/km²
Dân tộcKinh
Khác
Mã hành chính00568[1]

Địa lýSửa đổi

Xã Dương Quang có vị trí địa lý:

Cũng như các xã Đặng Xá, Phú Thị, Dương Xá - đất đai đồng ruộng Dương Quang ngày nay vẫn còn in đậm dấu tích quá trình bồi đắp phù sa của sông Nghĩa Giang - một nhánh lớn của sông Thiên Đức xưa, nay sông bị triệt dòng, đã và đang biến dạng thành một dải ao, hồ, chạy dọc theo đường Ỷ Lan, từ thôn Lời, xã Đặng Xá, xã Phú Thị, rồi qua giữa hai xã Dương Xá và Dương Quang, đến Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên.

Xã có diện tích đất tự nhiên là 5,28 km2[2], trong đó đất sản xuất nông nghiệp là 320ha. Dân số: 11.600 nhân khẩu, 2.996 hộ (số liệu năm 2012) sinh sống tại 8 thôn: Yên Mỹ, Bình Trù, Đề Trụ, Quang Trung, Bài Tâm, Tự Môn, Lam Cầu và Quán Khê.

Giao thôngSửa đổi

Xã Dương Quang cách trung tâm thành phố Hà Nội 19km về phía Đông, nằm trên trục đường Phú Thị - Lạc Đạo (Hưng Yên) nối quốc lộ 17 với tỉnh lộ 385:

Phố Sủi (quốc lộ 17) - Đường Phú Thị - Cầu Trung - Yên Mỹ - Chợ Đình - địa phận Hưng Yên - Chợ Đậu - Tỉnh lộ 385 Lạc Đạo (Hưng Yên)

Đường Hà Nội gắn tên:

- Đường Phú Thị (nối ngã ba thôn Bài Tâm với QL17 Phú Thị)

- Đường Dương Xá (nối ngã ba thôn Bài Tâm đến tỉnh lộ 179 Dương Xá)

- Đường Dương Quang (nối cầu Trung với thôn Yên Mỹ)

Hệ thống xe buýt: tuyến 69 Bác Cổ - Dương Quang; với điểm đầu cuối là chợ Đình (thôn Yên Mỹ).

Kinh tếSửa đổi

Là một xã nằm ở xa trung tâm huyện, không có nhiều thuận lợi trong phát triển kinh tế, cơ cấu nông nghiệp vẫn chiếm tỉ lệ khá lớn. Nhưng bên cạnh những mặt hạn chế đó xã còn có một số ngành nghề thủ công khác đem lại thêm thu nhập đáng kể như nghề thợ mộc, hàng xáo ở thôn Yên Mỹ, nghề thợ nề hàng xáo ở thôn Bình Trù, mây tre đan làm đồ tre ở thôn Quang Trung. Ngoài ra các thôn gần khu công nghiệp như Quán Khê, Lam Cầu một số hộ cho thuê nhà trọ cũng mang lại thêm thu nhập. Tăng trưởng bình quân đạt 10- 13%/ năm. Tỉ lệ nhà cao tầng kiên cố đạt gần như 100%, bộ mặt nông thôn nhiều khởi sắc là một điều đáng khích lệ của một địa phương nằm cuối huyện.

Lịch sửSửa đổi

Dương Quang là mảnh đất có bề dày lịch sử là quê hương của Nguyên phi Ỷ Lan (hiện có 5 xã thuộc hương Siêu Loại mà người dân coi là quê hương của bà). Có chùa Báo Ân nằm bên dòng sông Thiên Đức gắn liền với Thiền phái Trúc Lâm và Phật hoàng Trần Nhân Tông.

Dương Quang trước đây có tên gọi của một tổng gồm bốn xã là Yên Mỹ, Bình Trù, Dương Quang, Dương Xá. Thời Nguyễn tổng Dương Quang thuộc hương Siêu Loại, phủ Thuận An. Năm 1862, phủ Thuận An đổi tên là phủ Thuận Thành. Đến năm 1946 các xã Dương Quang, Yên Mỹ, Bình Trù hợp nhất thành một xã lấy tên là Chiến Thắng, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Năm 1961, xã Chiến Thắng được chuyển về huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Từ tháng 11 năm 1965 xã Chiến Thắng được đổi tên thành xã Dương Quang như ngày nay.

Di tíchSửa đổi

Chùa Báo Ân

Chùa tọa lạc gần dòng sông Thiên Đức thuộc hương Siêu Loại, phủ Thuận An, lộ Bắc Giang Hạ. Chùa còn có tên gọi khác là chùa Siêu Loại hay chùa Thiên Đức. Chùa được xây dựng vào năm Thuận Thiên thứ 7 nhằm năm Bính Thìn 1016. Ngôi chùa gắn liền với Thiền phái Trúc Lâm và Phật hoàng Trần Nhân Tông. Là chùa duy nhất ven kinh thành Thăng Long thời bấy giờ và sư tổ Phật hoàng Trần Nhân Tông đã lấy nơi đây làm cứ địa để Hoằng pháp. Sau đó, sư Pháp Loa đã được sư tổ giao cho trụ trì chùa Báo Ân. Và chùa đã nhiều lần được trùng tu trong các triều đại nhà Trần. Ngôi chùa là một đại danh lam của Thiền phái Trúc Lâm. Trước nhà thờ tổ có câu đối ca ngợi công đức của vua Trần Nhân Tông và triều đại nhà Trần:

Nhất đới quân chiêm công đức thủy

Thiên thu hợp tụng đế vương cưng.

Ngày mùng 1 tháng Giêng năm Mậu Thân (1308), Trần Nhân Tông đã về đây giảng kinh và truyền trao tổng vị thứ hai cho Thiền sư Pháp Loa có sự chứng kiến của vua Trần Thánh Tông, sư tổ đã giao cho Pháp Loa trông nom toàn bộ chùa và hệ thống các chùa thuộc Thiền phái Trúc Lâm. Ngài về đây lần cuối cùng trước khi tịch là vào ngày 10 tháng 10 năm Hưng Long thứ 16 nhằm năm 1308, (lúc đó sức khỏe ngài đã yếu) sư tổ Trần Nhân Tông có về thăm Hoàng Hậu và có ghé thăm chùa Báo Ân ngài có ở một ngày đêm, ăn cháo tại chùa và căn dặn các đệ tử giữ gìn Thiền phái Trúc Lâm. Sau đó ngài từ chùa Báo Ân trở về Yên Tử trên đường về ngài có ghé vào Chùa Dâu, chùa Sùng Nghiêm. Đến ngày 1 tháng 11 nhằm giờ Tý năm ấy ngài tịch, thọ 51 tuổi. Sau đó nhà Trần đã nhiều lần trùng tu, duy tu chùa Báo Ân là nơi Hoằng pháp của khu vực gần thành Thăng Long. Năm 2002, viện Bảo tàng lịch sử Việt Nam đã tiến hành khai quật và thu được nhiều cổ vật có giá trị ngư chuông đồng cổ, đại tự câu đối, hệ thống tượng pháp... Chùa được xếp hạng di tích ngày 3/9/2003. Lễ hội chùa Báo Ân diễn ra vào ngày 14 tháng Tư âm lịch hàng năm.

Cụm di tích đình chùa Yên Mỹ

Chùa Yên Mỹ (Phúc Nhân Tự) tọa lạc tại thôn Yên Mỹ (làng Đầu), hương Siêu Loại, phủ Thuận An nay là thôn Yên Mỹ, xã Dương Quang, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Chùa được xây dựng vào thế kỷ XVIII - XIX, các di vật quý còn được giữ lại như chuông đồng, bát hương, cùng hệ thống tượng pháp... Đình Yên Mỹ được xây dựng cách đây khoảng 700 năm, thờ vị thành hoàng làng, Quảng Độ Đại Vương giúp dân dẹp loạn 12 xứ quân. Lễ hội đình Yên Mỹ được tổ chức hàng năm vào ngày 12 đến 13 tháng 3 âm lịch với nhiều nghi thức tế lễ, phần hội với nhiều trò chơi thu hút đông đảo người dân địa phương và vùng lân cận như Bắc Ninh, Hưng Yên. Cụm di tích Đình chùa Yên Mỹ đã được thành phố xếp hạng di tích ngày 19/3/2007.

Đình Lam Cầu

Đình Lam Cầu được xây dựng tại thôn Lam Cầu vào cuối thời Hậu Lê thờ vị thần Long Đỗ hiệu là Quảng Lợi Bạch Mã đại vương. Đình có kết cấu 2 gian, 2 dĩ, 4 góc đao có mái cong, được thành phố xếp hạng di tích 19/3/2007.

Chú thíchSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ a ă â Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên MS
  2. ^ “Cổng thông tin điện tử huyện Gia Lâm”. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 9 năm 2017. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2017.