Khieu Samphan năm 2011

Khieu Samphan (tiếng Khmer: ខៀវ សំផន; sinh năm 1931) là Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Campuchia Dân chủ từ năm 1976 đến 1979 và là nhân vật quyền lực thứ tư (hay anh tư) của Khmer Đỏ (sau Pol Pot, Nuon CheaIeng Sary). Ông là người Campuchia gốc Hoa.[1][2]

Tiểu sửSửa đổi

Thời trẻSửa đổi

Khieu Samphan sinh năm 1931, bí danh là Hem, sinh ra tại Svay Rieng thuộc Miền đông Campuchia

Cũng như Saloth Sar (tức Pol Pot), Hou Yuon, Hu Nim và Ieng Sary...Khieu Samphan từng du học tại Paris trong thập niên 1950. Tại Pháp, Khieu Samphan gia nhập nhóm nghiên cứu chủ nghĩa Mác-Lênin cùng với Ieng Sary, Hu Nim, Hou YuonPol Pot.

Năm 1959 Khieu Samphan hoàn tất luận án tiến sĩ "Kinh tế Campuchia và sự phát triển kỹ nghệ". Cũng trong năm này ông về nước cho ra tờ báo tiếng Pháp Người quan sát (L’Observateur) để tuyên truyền trong giới sinh viên, trí thức cho đến ngày 13 tháng 7 năm 1960 thì bị nhà cầm quyền đóng cửa. Cũng có lúc Khieu Samphan được mời vào làm bộ trưởng trong chính phủ Sihanouk.

Tháng 4 năm 1967 Khieu Samphan trốn theo Saloth Sar (Pol Pot)[3] về vùng rừng núi bắt đầu cuộc đấu tranh vũ trang chống chính quyền.

Vai trò trong Khmer ĐỏSửa đổi

Ngày 17 tháng 4 năm 1975 Khmer Đỏ toàn thắng tại Campuchia và Khieu Samphan trở thành Chủ tịch nước Campuchia Dân chủ. Trong thời gian Khmer Đỏ cầm quyền, Khieu Samphan với vai trò là Chủ tịch nước đã ủng hộ các chính sách xóa bỏ trường học, tiền tệ, phật giáo cũng như xua đuổi người dân thành thị về nông thôn... Chỉ trong bốn năm Khmer Đỏ cầm quyền khoảng 1,7 triệu người Campuchia đã chết vì bị bỏ đói, lao động cưỡng bức tra tấn và bị hành quyết.

Năm 1979 sau khi Khmer Đỏ bị lật đổ, Khieu Samphan tiếp tục chỉ huy tàn quân chống chính phủ.

Bị bắt và xét xửSửa đổi

Tháng 12 năm 1998, nội bộ Khmer Đỏ gần như tan rã và Khieu Samphan đầu hàng quân chính phủ và sống tại Pailin (thị trấn thuộc miền Tây Bắc Campuchia gần biên giới Thái Lan). Ngày 19 tháng 11 năm 2007 Khieu Samphan bị bắt để đưa ra xét xử. Vào ngày 7 tháng 8 năm 2014, ông ta và Nuon Chea bị xử tù chung thân vì tội ác chống lại loài người. Và cho đến ngày 16 tháng 11 năm 2018, ông ta và cả Noun Chea bị đưa ra Toà án Quốc tế xét xử và cũng phải nhận bản án tương tự như phiên tòa trước đó.[4][5]

Tham KhảoSửa đổi

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ Bora, Touch (tháng 2 năm 2005). “Debating Genocide”. The Phnom Penh post. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 11 năm 2007. Truy cập ngày 19 tháng 11 năm 2007. 
  2. ^ Bora, Touch. “Jurisdictional and Definitional Issues”. Khmer Institute. Truy cập ngày 19 tháng 11 năm 2007. 
  3. ^ Theo Hồi Ký Sihanouk thì lý do trực tiếp để Khieu Samphan trốn ra bưng là do bị những nhân vật cực hữu chống cộng lột truồng ra đánh đòn
  4. ^ “Cambodian court sentences two former Khmer Rouge leaders to life term”. The Cambodia News.Net. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2014. 
  5. ^ “Top Khmer Rouge leaders guilty of crimes against humanity”. BBC. Ngày 7 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2014.