Tào Chân (chữ Hán:曹真; ? -231[a][2]), [a] biểu tự Tử Đan (子丹), là một vị tướng của triều đình Tào Ngụy trong thời Tam Quốc của lịch sử Trung Quốc. Ông có công rất lớn trong việc đẩy lùi hai cuộc Bắc phạt đầu tiên của Gia Cát Lượng vào năm 228[2]. Con của ông là Tào Sảng, một đại thần thời Ngụy Phế Đế Tào Phương. Tào Chân là một trong những đại công thần của nước Ngụy, ông phục vụ cho Tào Tháo và hai vị vua đầu tiên của nước Ngụy là Tào Phi và Tào Duệ. Tào Chân là một vị tướng giỏi và có những chiến công rất hiển hách.

Tào Chân
Cao Zhen Qing illustration.jpg
Tên
Tự Tử Đan (子丹)
Thông tin chung
Thế lực Tào Ngụy
Chức vụ Đô đốc, Đại tư mã
Thụy hiệu Nguyên hầu (元侯)

Thân thếSửa đổi

Theo Tam quốc chí, Tào Chân là thân thích họ hàng xa của Tào Tháo[3]. Cha ông là Tào Thiệu (曹邵)[b], theo Tào Tháo mộ quân chống Đổng Trác, bị Thái thú Dự Châu Hoàng Uyển giết lúc ông bảo vệ Tào Tháo thoát khỏi mưu đồ ám sát của Hoàng Uyển[4][5][b]. Ông có một người em trai là Tào Bân (曹彬), được Tào Ngụy Văn Đế truy phong Liệt hầu. Một em gái về sau phong làm Đức Dương hương chúa (德阳乡主), lấy Hạ Hầu Thượng, sinh ra Hạ Hầu HuyềnHạ Hầu Huy.

Tuy nhiên theo Ngụy lược (魏略), Tào Chân vốn họ Tần, cha của ông là Tần Bá Nam (秦伯南) là người bạn lâu năm của Tào Tháo. Năm 195, Tào Tháo bị quân của Viên Thuật truy lùng, Tào Tháo đã trốn vào nhà của Tần Bá Nam. Chính cha của Tào Chân đã tự nhận mình là Tào Tháo (khi ấy người ta không biết mặt Tào Tháo) và bị hành quyết. Tào Tháo cảm kích ân họ Tần, đã nuôi dưỡng đứa con trai chính là Tào Chân như con mình vậy.[6] Ngay từ nhỏ, ông đã rất thân thiết với con thứ của Tào Tháo là Tào Phi và một người nữa là Tào Hưu. Cả ba người thường giao du với 5 trong số Kiến An thất tử. Do thân hình mũm mĩm, ông hay bị trêu chọc bởi những người bạn của mình, đặc biệt nhất là người có tiếng hay bỡn cợt như Ngô Chất (吳質).

Phục vụ dưới quyền Tào TháoSửa đổi

Một ngày nọ, trong khi Tào Chân đang đi săn, ông gặp một con hổ hung dữ đang đuổi theo mình. Tào Chân quay đầu lại và dùng tên bắn chết con hổ bằng một cú bắn duy nhất.[7] Ấn tượng với khả năng của Tào Chân, Tào Tháo liền phong cho Tào Chân làm đội trưởng Hổ Báo kị (虎豹騎). Trong lần đầu cầm binh, Tào Chân đã có được chiến thắng đầu tiên khi ông đánh bại thảo khấu ở huyện Linh Khâu (靈丘縣; nay là phía đông của Linh Khâu, Sơn Tây). Để ghi nhận công lao của Tào Chân, triều đình nhà Hán đã phong cho ông làm Linh Thọ đình hầu (靈壽亭侯).[8]

Trận Hán TrungSửa đổi

Trong khoảng thời gian từ năm 217 đến năm 219,[9], Tào Chân tham gia vào trận đánh bảo vệ Hán Trung trước sự tiến công của Lưu Bị. Lúc Lưu Bị cử Ngô Lan đến đóng quân tại huyện Hạ Biện (下辯縣; nay là phía tây bắc của Thành, Lũng Nam, Cam Túc), Tào Tháo lệnh cho Tào Hồng dẫn quân tấn công. Cùng với Tào Hưu và Tào Hồng, Tào Chân tiến quân đến huyện Hạ Biện và đánh bại Ngô Lan.[10] Với chiến công này, ông được phong làm Trung Kiên tướng quân (中堅將軍).[11]

Lúc Tào Chân trở về Trường An, Tào Tháo cho ông thống lĩnh Trung Lĩnh Quân (中領軍). Cùng thời gian này, Hạ Hầu Uyên tử trận trong trận chiến núi Định Quân. Tào Tháo lo là Lưu Bị sẽ thừa thế thắng và tấn công vào cửa ải Dương Bình (陽平關; nay là Ninh Cường, Hán Trung, Thiểm Tây), ông liền phong Tào Chân làm Chinh Thục hộ quân (征蜀護軍) rồi cử ông và Từ Hoảng dẫn quân tấn công Cao Tường tại cửa ải Dương Bình. Tào Chân và Từ Hoảng đánh bại Cao Tường và khiến quân Thục phải lui quân. Năm 219, sau khoảng thời gian dài chiến tranh với Lưu Bị, Tào Tháo cuối cùng quyết định từ bỏ Hán Trung[9] và lui quân về. Trên đường rút lui, Tào Tháo lệnh cho Tào Chân đến quận Võ Đô (武都郡; nay là Thành, Lũng Nam, Cam Túc) hội quân với Tào Hồng và truyền đạt lệnh của Tào Tháo là rút lui đến Trần Thương (陳倉; nay là phía đông của Bảo Kê, Thiểm Tây).[12]

Phục vụ dưới thời Tào PhiSửa đổi

Sau khi Tào Tháo qua đời vào tháng 3 năm 220, con trai ông là Tào Phi kế tục chức vị Ngụy vương và Thừa tướng.[13] Tào Phi phong cho Tào Chân làm Trấn Tây tướng quân (鎮西將軍) và ra lệnh cho ông giám sát các hoạt động quân sự ở Ung ChâuLương Châu ở phía tây. Tào Phi cũng thăng cho Tào Chân thành "Đông Hương Hầu" (東鄉侯).[14] Trong thời kỳ Tào Chân cai quản khu vực phía tây, có một người tên Trương Tiến (張進) cầm đầu một cuộc nổi loạn ở Tửu Tuyền, Tào Chân đã ra lệnh cho thuộc hạ của mình là Phí Diệu dẫn quân đi dẹp loạn. Phí Diệu đã trấn áp cuộc nổi loạn thành công và đồng thời giết được Trương Tiến.[15]

Cuối năm 220, Tào Phi cướp ngôi từ Hán Hiến Đế, kết thúc triều đại Đông Hán và thành lập nhà nước Ngụy với tư cách là vị hoàng đế đầu tiên của triều đại này.[13] Hai năm sau, Tào Phi triệu Tào Chân đến kinh đô Lạc Dương và phong cho ông làm Thượng quân Đại tướng quân (上軍大將軍), tiếp đó Tào Phi trao cho ông một chiếc rìu và giao toàn bộ binh quyền nước Ngụy cho ông.[16]

Trận Giang LăngSửa đổi

Năm 223, Tào Phi ra lệnh cho Tào Chân, Hạ Hầu Thượng, Trương Cáp và những tướng lĩnh khác dẫn quân Ngụy tấn công Đông Ngô, trong khi đích thân ông đóng quân tại Uyển Thành (宛; nay là Nam Dương, Hà Nam) để tiếp ứng. Quân Ngụy tấn công và bao vây Giang Lăng (江陵; huyện Giang Lăng, Hồ Bắc ngày nay), tướng Ngô là Chu Nhiên dẫn 5.000 binh ra cự địch. Quân Ngụy đã đánh bại quân tiếp viện bên phía Ngô do Tôn Thịnh (孫盛), Phan Chương và Dương Xán (楊粲) chỉ huy khi những người này đem quân đến giúp Chu Nhiên. Tào Chân ra lệnh cho quân sĩ đào đường hầm, đắp đất tạo thành những gò đất nhỏ, đồng thời xây dựng các tháp công thành để binh sĩ có thể bắn tên vào tuyến phòng thủ của Ngô. Quân Ngô tuy bị tấn công dữ dội nhưng vẫn giữ vững được thế trận; không những thế Chu Nhiên còn tận dụng thời cơ để phản công và tiêu diệt hai trại của quân Ngụy. Sau khoảng sáu tháng, quân Ngụy không thể nào chiếm được thành Giang Lăng nên toàn quân đành phải rút lui.[17]

Trong suốt chiến dịch, Tào Chân và Hạ Hầu Thượng đã tiêu diệt được một doanh trại của quân Ngô tại Ngưu Chử (牛渚; phía tây bắc của huyện Đang Đồ, An Huy ngày nay). Sau khi trở về từ chiến dịch, Tào Chân được phong làm Trung quân Đại tướng quân (中軍大將軍) và được bổ nhiệm thêm một chức vụ là Cấp sự trung (給事中).[18]

Bất đồng với Ngô ChấtSửa đổi

Năm 224, Tào Phi ra lệnh cho Ngô Chất tổ chức một bữa tiệc tại phủ của mình để ăn mừng việc Tào Chân chiến thắng trở về sau chiến dịch. Theo thánh chỉ của Tào Phi, tất cả các quan từ Thượng tướng quân (上將軍) với "Đặc tiến" (特 進) trở xuống đều phải tham dự. Lúc buổi tiệc diễn ra, Ngô Chất lệnh cho những người đóng kịch diễn một hí khúc để chế nhạo ngoại hình của Tào Chân và Chu Thước (朱鑠) (Tào Chân thì béo còn Chu Thước thì gầy). Tào Chân tức giận và ông hét thẳng vào mặt Ngô Chất:

"Mày và đám kẻ ăn người ở của mày muốn kiếm chuyện với huynh đệ bọn tao à?"

Tào HồngVương Trung thậm chí còn khuyến khích Ngô Chất tiếp tục giễu cợt Tào Chân:

"Nếu ngài muốn Tướng quân (Tào Chân) thừa nhận rằng ông ấy béo thì ngài phải chứng minh mình là một người gầy trước đã."

Tào Chân rút kiếm, trừng mắt nhìn họ và nói:

"Ta sẽ giết kẻ nào dám khinh thường ta."

Ngô Chất cũng rút kiếm và buông lời xúc phạm Tào Chân:

"Tào Tử Đan, thân xác mày không phải miếng thịt để người ta xẻ. Tao sẽ nhai thịt và uống máu mày không chút do dự đâu. Đang bữa tiệc mà sao mày dám làm càn đến vậy!?"

Chu Thước thấy vậy liền đứng dậy và tìm cách làm dịu bầu không khí:

"Hoàng thượng đã lệnh cho ngài tổ chức buổi tiệc này để mua vui cho mọi người, giờ ngài lại làm vậy thì coi sao đặng?"

Ngô Chất liền hét vào mặt Chu Thước:

"Chu Thước, sao ngươi dám rời khỏi chỗ ngồi của mình hả?"

Mọi người sau đó trở về chỗ ngồi của mình. Chu Thước cảm thấy bị xúc phạm nhưng không nói gì, ông quay lại chỗ ngồi và dùng kiếm chém xuống đất.[19]

Phục vụ dưới thời Tào DuệSửa đổi

Năm 226, khi Tào Phi lâm bệnh nặng, ông đã ra lệnh cho Tào Chân, Trần Quần, Tư Mã Ý và những người khác trợ giúp con trai của mình là Tào Duệ, người sau này kế vị ông trở thành hoàng đế thứ hai của nước Ngụy.[20] Sau khi đăng cơ, Tào Duệ thăng chức cho Tào Chân từ Hương hầu lên Lăng hầu, hiệu là Thiệu Lăng hầu (邵陵侯),[b] và đồng thời phong cho ông làm Đại tướng quân (大將軍)[22] vào tháng 1 hoặc tháng 2 năm 227.[23]

Loạn Thiên ThủySửa đổi

Vào mùa xuân năm 228,[24] Gia Cát Lượng, Thừa tướng của nước Thục Hán, phát động chiến dịch đầu tiên của một loạt các chiến dịch quân sự tấn công vào nước Ngụy; Gia Cát Lượng dẫn quân Thục tấn công Kỳ Sơn (祁山; vùng núi xung quanh Lễ, Lũng Nam ngày nay). Đồng thời, Gia Cát Lượng ra lệnh cho Triệu VânĐặng Chi dẫn một đội quân đến Ky Cốc (箕谷) và giả vờ như đang chuẩn bị tấn công My Huyện (郿縣; phía đông nam của huyện Phù Phong, Thiểm Tây ngày nay) để khiến quân Ngụy bị phân tâm và không để ý đến Kỳ Sơn nữa. Lần lượt ba quận của nước Ngụy là Nam An (南安, Lũng Tây, Cam Túc ngày nay) và Thiên Thủy cùng An Định (安定, Trấn Nguyên, Khánh Dương ngày nay) đều ngay lập tức dâng thành đầu hàng quân Thục.[25][26]

Khi triều đình nước Ngụy nhận được tin báo từ biên ải, Tào Duệ đã ra lệnh cho Tào Chân dẫn quân chống lại cuộc xâm lược. Tại Ky Cốc, Tào Chân dễ dàng đánh bại Triệu Vân và Đặng Chi, những người đã được giao nhiệm vụ dẫn quân già yếu làm nghi binh để đánh lạc hướng quân Ngụy. (Quân chủ lực của Thục do Gia Cát Lượng chỉ huy thì tập trung tấn công Kỳ Sơn).[27] Trong khi đó, một tướng Ngụy khác là Trương Cáp đem quân tấn công và đánh bại Mã Tắc trong Trận Nhai Đình.[28] Vào khoảng thời gian đó, Dương Điều (楊條) từ quận An Định tập hợp được một số người, đã bắt một số quan địa phương làm con tin và chiếm được phủ thu thuế. Khi Tào Chân đem quân tái chiếm quận An Định, Dương Điều tự trói mình rồi ra hàng. Gia Cát Lượng và quân Thục lui quân sau khi biết tin Mã Tắc đã bại trận. Quân Ngụy dưới sự chỉ huy của Tào Chân và Trương Cáp đã tận dụng cơ hội này để dập tắt các cuộc nổi loạn ở ba quận và lập lại trật tự.[29]

Qua đờiSửa đổi

Năm Thái Hòa thứ 4 (230), ngày 16 tháng 3, Đại tư mã Tào Chân nhận thấy Thục Hán quấy nhiễu biên cương không có lợi, bèn kiến nghị công chiến Thục Hán, Minh Đế Tào Duệ chấp thuận ý kiến này. Tào Chân từ Trường An tiến quân, còn Tư Mã Ý từ Hán Thủy tiến quân, đến Tà Cốc (斜谷) sẽ đồng loạt tiến công Thục Hán. Tuy nhiên trời đổ mưa, cuộc hành quân tạm hoãn. Ngay sau đó, Tào Chân đột nhiên mắc bệnh, phải về Lạc Dương.

Năm sau (231), tháng 4, Đại tư mã Tào Chân qua đời, thụy là Nguyên hầu (元侯).

Gia đìnhSửa đổi

  • Tào Sảng (曹爽), con trưởng, phụ chính thời Tào Phương, giữ chức Đại tướng quân, Lục Thượng thư sự, bị Tư Mã Ý giết.
  • Tào Hy (曹羲), phong Liệt hầu, Trung lĩnh quân, sau bị Tư Mã Ý giết.
  • Tào Huấn (曹訓), phong Liệt hầu, Vũ Vệ tương quân, sau bị Tư Mã Ý giết.
  • Tào Tắc (曹則), phong Liệt hầu, sau bị Tư Mã Ý giết.
  • Tào Ngạn (曹彥), phong Liệt hầu, chức Tán Kỵ Thường thị Thị giảng, sau bị Tư Mã Ý giết.
  • Tào Ngai (曹皚), phong Liệt hầu, sau bị Tư Mã Ý giết.

Cháu:

  • Tào Hy (曹熙), cháu họ Tào Chân, sau khi anh em Tào Sảng bị giết, được phong Tân Xương Đình hầu, làm hậu tự cho Tào Chân.

Tất cả các con cháu trực hệ của Tào Chân đều bị Tư Mã Ý giết trong Sự biến Lăng Cao Bình.

Trong văn chương hư cấuSửa đổi

Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, nhân vật Tào Chân được mô tả là một vị tướng kém tài, được các Hoàng đế nhà Ngụy tin dùng phong làm Đại đô đốc, Đại tư mã vì thân thuộc mà không trọng dụng Tư Mã Ý. Chính vì vậy trong những lần Bắc phạt, nhân vật Gia Cát Lượng đã dùng nhiều mưu kế để liên tiếp đánh bại quân Tào. Khi nhân vật Tư Mã Ý được bổ nhiệm làm đô đốc để chống Thục thì tình thế chuyển biến theo hướng tích cực hơn cho quân Ngụy. Sự thật hoàn toàn ngược lại, trong 2 lần đầu Gia Cát Lượng bắc phạt gặp Tào Chân đều thất bại, sau khi Tư Mã Ý nắm binh quyền lại thua Gia Cát vài lần, phải cố thủ trong thành.

Chú ýSửa đổi

  1. ^ a ă Cao Rui's biography in the Sanguozhi recorded that Cao Zhen died in the 3rd month of the 5th year of the Taihe era of Cao Rui's reign.[1] This month corresponds to 20 April to 18 May 231 in the Gregorian calendar.
  2. ^ a ă â Pei Songzhi, who annotated Cao Zhen's biography in the Sanguozhi, noted that Cao Zhen's marquis title "Marquis of Shaoling" (邵陵侯) violated naming taboo because it contained the character shao (邵), which was the given name of Cao Zhen's biological father Cao Shao (曹邵) in the Sanguozhi and Wei Shu accounts.[21] The Weilue account of Cao Zhen's origins thus seems more likely to be the correct one as compared to the Sanguozhi and Wei Shu account.

Tham khảoSửa đổi

  1. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên SGZ 3 death date
  2. ^ a ă de Crespigny (2007), tr. 50.
  3. ^ (曹真字子丹,太祖族子也。) Sanguozhi vol. 9.
  4. ^ (太祖起兵,真父邵募徒衆,為州郡所殺。) Sanguozhi vol. 9.
  5. ^ (魏書曰:邵以忠篤有才智,為太祖所親信。初平中,太祖興義兵,邵募徒衆,從太祖周旋。時豫州刺史黃琬欲害太祖,太祖避之而邵獨遇害。) Weilue annotation in Sanguozhi vol. 9.
  6. ^ (魏略曰:真本姓秦,養曹氏。或云其父伯南夙與太祖善。興平末,袁術部黨與太祖攻劫,太祖出,為寇所追,走入秦氏,伯南開門受之。寇問太祖所在,荅云:「我是也。」遂害之。由此太祖思其功,故變其姓。) Weilue annotation in Sanguozhi vol. 9.
  7. ^ (太祖哀真少孤,收養與諸子同,使與文帝共止。常獵,為虎所逐,顧射虎,應聲而倒。) Sanguozhi vol. 9.
  8. ^ (太祖壯其鷙勇,使將虎豹騎。討靈丘賊,拔之,封靈壽亭侯。) Sanguozhi vol. 9.
  9. ^ a ă Zizhi Tongjian vol. 68.
  10. ^ (劉備遣將吳蘭屯下辯,太祖遣曹洪征之,以休為騎都尉,參洪軍事。太祖謂休曰:「汝雖參軍,其實帥也。」洪聞此令,亦委事於休。) Sanguozhi vol. 9.
  11. ^ (以偏將軍將兵擊劉備別將於下辯,破之,拜中堅將軍。) Sanguozhi vol. 9.
  12. ^ (從至長安,領中領軍。是時,夏侯淵沒於陽平,太祖憂之。以真為征蜀護軍,督徐晃等破劉備別將高詳於陽平。太祖自至漢中,拔出諸軍,使真至武都迎曹洪等還屯陳倉。) Sanguozhi vol. 9.
  13. ^ a ă Zizhi Tongjian vol. 69.
  14. ^ (文帝即王位,以真為鎮西將軍,假節都督雍、涼州諸軍事。錄前後功,進封東鄉侯。) Sanguozhi vol. 9.
  15. ^ (張進等反於酒泉,真遣費耀討破之,斬進等。) Sanguozhi vol. 9.
  16. ^ (黃初三年還京都,以真為上軍大將軍,都督中外諸軍事,假節鉞。) Sanguozhi vol. 9.
  17. ^ (魏遣曹真、夏侯尚、張郃等攻江陵,魏文帝自住宛,為其勢援,連屯圍城。權遣將軍孫盛督萬人備州上,立圍塢,為然外救。郃渡兵攻盛,盛不能拒,即時却退,郃據州上圍守,然中外斷絕。權遣潘璋、楊粲等解,而圍不解。時然城中兵多腫病,堪戰者裁五千人。真等起土山,鑿地道,立樓櫓,臨城弓矢雨注,將士皆失色,然晏如而無恐意,方厲吏士,伺間隙攻破兩屯。魏攻圍然凡六月日,未退。 ... 尚等不能克,乃徹攻退還。) Sanguozhi vol. 56.
  18. ^ (與夏侯尚等征孫權,擊牛渚屯,破之。轉拜中軍大將軍,加給事中。) Sanguozhi vol. 9.
  19. ^ (質別傳曰: ... 質黃初五年朝京師,詔上將軍及特進以下皆會質所,大官給供具。酒酣,質欲盡歡。時上將軍曹真性肥,中領軍朱鑠性瘦,質召優,使說肥瘦。真負貴,恥見戲,怒謂質曰:「卿欲以部曲將遇我邪?」驃騎將軍曹洪、輕車將軍王忠言:「將軍必欲使上將軍服肥,即自宜為瘦。」真愈恚,拔刀瞋目,言:「俳敢輕脫,吾斬爾。」遂罵坐。質案劒曰:「曹子丹,汝非屠机上肉,吳質吞爾不搖喉,咀爾不搖牙,何敢恃勢驕邪?」鑠因起曰:「陛下使吾等來樂卿耳,乃至此邪!」質顧叱之曰:「朱鑠,敢壞坐!」諸將軍皆還坐。鑠性急,愈恚,還拔劒斬地。遂便罷也。) Wu Zhi Biezhuan annotation in Sanguozhi vol. 21.
  20. ^ (七年,文帝寢疾,真與陳羣、司馬宣王等受遺詔輔政。) Sanguozhi vol. 9.
  21. ^ (臣松之案:真父名邵。封邵陵侯,若非書誤,則事不可論。) Pei Songzhi's annotation in Sanguozhi vol. 9.
  22. ^ (明帝即位,進封邵陵侯,遷大將軍。) Sanguozhi vol. 9.
  23. ^ (十二月, ... 中軍大將軍曹真為大將軍, ...) Sanguozhi vol. 3.
  24. ^ Zizhi Tongjian vol. 71.
  25. ^ (諸葛亮圍祁山,南安、天水、安定三郡反應亮。) Sanguozhi vol. 9.
  26. ^ (六年春,揚聲由斜谷道取郿,使趙雲、鄧芝為疑軍,據箕谷,魏大將軍曹真舉衆拒之。亮身率諸軍攻祁山,戎陣整齊,賞罰肅而號令明,南安、天水、安定三郡叛魏應亮,關中響震。) Sanguozhi vol. 35.
  27. ^ (明年,亮出軍,揚聲由斜谷道,曹真遣大衆當之。亮令雲與鄧芝往拒,而身攻祁山。雲、芝兵弱敵彊,失利於箕谷,然歛衆固守,不至大敗。) Sanguozhi vol. 36.
  28. ^ (魏明帝西鎮長安,命張郃拒亮,亮使馬謖督諸軍在前,與郃戰于街亭。謖違亮節度,舉動失宜,大為郃所破。) Sanguozhi vol. 35.
  29. ^ (帝遣真督諸軍軍郿,遣張郃擊亮將馬謖,大破之。安定民楊條等略吏民保月支城,真進軍圍之。條謂其衆曰:「大將軍自來,吾願早降耳。」遂自縛出。三郡皆平。) Sanguozhi vol. 9.