Bùi Tín

Nhà văn, nhà bất đồng chính kiến người Việt Nam

Bùi Tín (29 tháng 12 năm 192711 tháng 8 năm 2018 tại Paris), bút danh: Thành Tín, là một nhân vật bất đồng chính kiến người Việt, từng là Phó Tổng biên tập của báo Nhân dân, đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông là con của Bùi Bằng Đoàn, nguyên Thượng thư Bộ Hình của triều đình Huế và Chủ tịch Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Bùi Tín
Chức vụ
Phó Tổng biên tập báo Nhân Dân
Thông tin chung
Quốc tịch Việt Nam
Sinh29 tháng 12 năm 1927
Hà Nội, Bắc Kỳ, Liên bang Đông Dương
Mất11 tháng 8 năm 2018
Paris, Cộng hòa Pháp
Nghề nghiệpquân nhân, nhà báo
Dân tộcKinh
Đảng pháiFlag of the Communist Party of Vietnam.svg Đảng Cộng sản Việt Nam (đến 1990)
ChaBùi Bằng Đoàn
Con cáiBùi Bạch Liên (con gái)
Binh nghiệp
Phục vụNhà Nguyễn
Việt Nam Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam
Cấp bậc
Vietnam People's Army Senior Colonel.jpg
Tham chiếnChiến tranh Việt Nam

Năm 1990, khi sang Pháp công tác, ông đào nhiệm và xin tị nạn chính trị tại Pháp và ở đó đến khi qua đời.

Hoạt động cách mạngSửa đổi

Ông học ở Huế. Trong Cách mạng tháng Tám năm 1945, ông trở thành người hoạt động chính trị về mặt báo chí. Sau đó ông gia nhập Việt Minh. Ông đã chiến đấu trên hai mặt trận: cầm súng như một người lính (ông nhập ngũ năm 18 tuổi) và viết lách như một nhà báo (của Quân đội nhân dân Việt Nam với bút danh Thành Tín). Theo các tài liệu công bố tại Hoa Kỳ, Bùi Tín có tham gia trong việc phỏng vấn các tù nhân Hoa Kỳ[1] và ngoài ra có tham dự việc lấy lời khai của John McCain.[1][2]

Bùi Tín đã có mặt ở dinh Độc Lập ngày 30 tháng 4 năm 1975 với tư cách phóng viên chiến trường. Sau chiến tranh, ông giải ngũ, tiếp tục viết báo, làm đến Phó Tổng biên tập báo Nhân dân, kiêm Tổng Biên tập tuần báo Nhân dân Chủ Nhật.

Sự kiện ngày 30 tháng 4 năm 1975Sửa đổi

Trong các hồi ký và bài viết của mình kể từ khi tỵ nạn tại Pháp, ông tự nhận là Đại tá và là sĩ quan cao cấp của Quân đội nhân dân Việt Nam có mặt sớm nhất tại Dinh Độc Lập, là người đi cùng đơn vị xe tăng đầu tiên đâm đổ cổng Dinh Độc Lập, và là người trực tiếp chấp nhận tuyên bố đầu hàng của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Dương Văn Minh vào ngày 30 tháng 4 năm 1975.[3][4] Điều này được dẫn lại trong sách của các tác giả người Mỹ về Chiến tranh Việt Nam, như Điệp viên hoàn hảo của Larry BermanVietnam: A History của Stanley Karnow. Tuy nhiên, lời kể này của Bùi Tín được phát hiện là có mâu thuẫn với lời kể của các nhân chứng trong sự kiện ngày 30 tháng 4 năm 1975, trong đó có lời kể do chính Bùi Tín viết trong vòng vài năm sau sự kiện.

Về "quân hàm Đại tá" tại thời điểm 30 tháng 4 năm 1975, Thiếu tướng Nguyễn Công Trang của Quân đội nhân dân Việt Nam khẳng định rằng vào thời điểm đó Bùi Tín chỉ mang quân hàm Thượng tá.[5]

Về chi tiết Bùi Tín "là sĩ quan cao cấp của Quân đội nhân dân Việt Nam có mặt sớm nhất tại dinh Độc Lập", lời kể của một số nhân chứng, trong đó có cả Bùi Tín, khẳng định rằng khi Bùi Tín đến Dinh Độc Lập thì tại đó đã có mặt các sĩ quan cao cấp hơn của Quân đội nhân dân Việt Nam như Đại tá Nguyễn Công Trang, Thiếu tướng Nam Long:

  • Trong bài ghi nhanh của Bùi Tín (với bút danh Thành Tín) nhan đề Sài Gòn trong những giờ phút lịch sử đăng trên báo Quân đội nhân dân ngày 2 tháng 5 năm 1975, ông thừa nhận một sĩ quan cao cấp hơn mình là Phó Chính ủy Quân đoàn 2, Đại tá Nguyễn Công Trang, đã có mặt tại dinh Độc Lập trước ông.[6] Cũng thông tin này được Bùi Tín viết trong ký sự Sài Gòn trong ánh chớp chói lọi của lịch sử xuất bản năm 1978.[7]
  • Theo bài viết xuất bản năm 1985 của nhà báo Nguyễn Trần Thiết, người đi cùng Bùi Tín trên suốt chặng đường vào dinh Độc Lập, khi ông cùng Bùi Tín vào dinh thì được Thiếu tướng Nam Long, phái viên Bộ Tổng tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam, và Đại tá Công Trang đón tiếp.[8] Còn khi Tổng thống Dương Văn Minh đọc tuyên bố đầu hàng trên đài phát thanh thì đoàn nhà báo còn đang ở sở chỉ huy Quân đoàn 3 đóng tại Củ Chi.[9]
  • Trong hồi ký của mình,[5] Thiếu tướng Nguyễn Công Trang của quân đội nhân dân Việt Nam khẳng định Bùi Tín chỉ tới Dinh Độc Lập sau khi Tổng thống Dương Văn Minh từ đài phát thanh trở về.

Về việc "trực tiếp tiếp nhận đầu hàng của Tổng thống Dương Văn Minh": Trong bài viết về sự kiện 30 tháng 4, nhà báo người Đức Borries Gallasch, người có mặt tại đài phát thanh và giúp các sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam ghi âm tuyên bố đầu hàng của Tổng thống Dương Văn Minh,[10] tường thuật sự kiện kể từ khi chiếc xe tăng đầu tiên của Quân Giải phóng Miền Nam tiến vào Dinh Độc lập cho đến khi Tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng trên đài phát thanh. Ông kể những gì mình chứng kiến về diễn biến quá trình Đại úy Phạm Xuân Thệ bắt Tổng thống Dương Văn Minh và Trung tá Bùi Văn Tùng tiếp nhận đầu hàng tại Đài phát thanh Sài Gòn. Trong toàn bài tường thuật, ông không có lời nào nhắc đến Bùi Tín.[11]

Trở thành nhà bất đồng chính kiếnSửa đổi

Tháng 9 năm 1990 Bùi Tín sang Pháp dự hội hàng năm của báo L'Humanité (Nhân Đạo, báo của Đảng Cộng sản Pháp), rồi quyết định không về nước mà xin tỵ nạn tại Pháp, với lý do là để "đấu tranh cho tự do, dân chủ và nhân quyền" theo cách của ông. Ban đầu ông phê phán đường lối hiện hành của ban lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam mà ông cho rằng đã xa rời lý tưởng chủ nghĩa cộng sản. Dần dần, quan điểm của ông ngả sang phê phán cả chủ nghĩa cộng sản và lý thuyết xã hội chủ nghĩa, đòi hỏi việc phá bỏ hệ thống chính trị ở Việt Nam.

Ban đầu Bùi Tín tung tin xin ở lại thêm một thời gian để chữa bệnh, nhưng đã bí mật hợp tác với 13 hãng thông tấn, báo chí quốc tế và gần chục tờ báo của người Việt chống cộng ở hải ngoại để đăng tải những bài viết, tham luận chống lại nhà nước Việt Nam.[12]

Hai tác phẩm của ông viết sau khi ra nước ngoài là Hoa xuyên tuyếtMặt thật. Cuốn Hoa xuyên tuyết được có mặt trong nhiều danh sách tài liệu tham khảo của các dự án nghiên cứu về Chiến tranh Việt Nam.[13]

Theo quan điểm của chính quyền Việt Nam, các bài viết của ông Bùi Tín thiếu khách quan, thiếu trung thực nên đã đưa ra những cách nhìn nhận và bình luận sai lệch. Do thiếu thông tin mà cũng có thể do thiếu một cái tâm sáng, nên ông đã không nhận ra, hoặc cố tình không nhận ra những điểm mới trong quan điểm, nội dung, các bước tiến hành.[14]

Qua đờiSửa đổi

Bùi Tín qua đời ngày 11 tháng 8 năm 2018 tại bệnh viện André Grégoire ở Montreuil, ngoại ô Paris, Pháp, hưởng thọ 91 tuổi.

Con gái ông, bà Bùi Bạch Liên, muốn đưa tro của cha về Hà Nội sau đám tang tại Pháp nhưng Hà Nội vẫn chưa cho phép đem tro về. Tro của Bùi Tín hiện tại đang được thờ ở Chùa Khánh Anh, ở Evry.[15]

Xem thêmSửa đổi

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ a ă Hearings before the Select Committee on POW/MIA Affairs, United States Senate, 7 tháng 11 năm 1991. See transcript pages 461 ff. [1]
  2. ^ John McCain & Mark Salter (2002). Worth the Fighting For. Random House. ISBN 0-375-50542-3.Quản lý CS1: sử dụng tham số tác giả (liên kết) pp. 245–247.
  3. ^ Bui Tin (ngày 20 tháng 10 năm 1991). “Vietnam: The Betrayal of A Revolution; Victims of Discredited Doctrine, My People Now Look to America”. The Washington Post. Không cho phép mã đánh dấu trong: |publisher= (trợ giúp)
    Trích: "On the morning of 30 tháng 4 năm 1975, as Saigon fell to our forces, I was with the first tank unit to crash through the gates of the presidential palace in the South Vietnamese capital. Though I was then serving as a correspondent for our army newspaper, I was the senior officer present, and my comrades insisted that I accept the surrender from General Duong Van "Big" Minh, the last head of the defeated Saigon government."
  4. ^ BBC Việt ngữ, Ngày 30.04.1975 trong Dinh Độc Lập
  5. ^ a ă Nguyễn Công Trang, Kỷ niệm một thời trận mạc, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, 2007, phân loại DDC: 959.7043, phân loại BBK: V6(1)7-49, Thư viện Quốc gia Việt Nam.
  6. ^ Thành Tín, Sài Gòn trong những giờ phút Lịch sử, [2][liên kết hỏng], tr. 1,4, Quân đội nhân dân, số 5028, thứ Sáu 2 tháng 5 năm 1975.
  7. ^ Thành Tín, Sài Gòn trong ánh chớp chói lọi của lịch sử, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 1978.
    Trích trang 63: "Ngày 30-4 ấy, những cuộc gặp mặt trong dinh "Độc Lập" thật thú vị... vừa bước lên thềm dinh "Độc Lập" tôi gặp ngay anh Công Trang phó Chính ủy Quân đoàn 2".
  8. ^ Nhiều tác giả, 30 tháng 4, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 1985, tr. 84, 85.
    Trích trang 85: "Thiếu tướng Nam Long, Đại tá Công Trang niềm nở tiếp các nhà báo (anh Thành Tín và tôi) ngay tại bực lên xuống ở Dinh Độc Lập. Các anh cho biết: 'Tụi chúng nó ngồi chật cả hai phòng trên gác và một phòng dưới nhà. Các anh lên đó hỏi cung'."
  9. ^ Nhiều tác giả, 30 tháng 4, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 1985, tr. 81, 82.
  10. ^ 29 tháng 4 năm 2011-nha-bao-nuoc-ngoai-duy-nhat-tai-dinh-doc-lap-ngay-30-4 Nhà báo nước ngoài duy nhất tại dinh Độc Lập ngày 30.4[liên kết hỏng], Vietnamnet, 01/05/2011 (trích tác phẩm Ho-Tschi-Minh-Stadt. Die Stunde Null. Reportagen am Ende eines dreißigjährigen Krieges, Borries Gallasch & Nayan Chanda, Rowohlt Publisher, 1975).
  11. ^ Börries Gallasch, Bruder Minh, fürchte dich nicht, SPIEGEL, số 21/1975, 19/5/1975, tr. 94-98 html PDF
  12. ^ Nguyễn Đăng An (ngày 29 tháng 3 năm 2012). “Bùi Tín, tuổi xế chiều ở Paris”. An Ninh Thế giới. Công an Nhân dân. Truy cập ngày 7 tháng 2 năm 2021.
  13. ^ Vietnam War Bibliography: The Communist Viewpoint
  14. ^ “Một bình luận sai lệch về Nghị quyết Trung ương 4”. Người Lao động. 28 tháng 3 năm 2012. Truy cập 8 tháng 8 năm 2016.
  15. ^ “Nhà báo Bùi Tín 'vẫn chưa có cáo phó chính thức' (bằng tiếng Anh). BBC News. Truy cập 3 tháng 1 năm 2020.

Liên kết ngoàiSửa đổi